Đức Hồng Y Daniel N. DiNardo, Tổng Giám mục Galveston-Houston và Chủ tịch Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ (USCCB), đã đưa ra tuyên bố sau đây liên quan đến việc công bố Tụ Sắc mới của ĐTC Phanxicô hôm 10/5. Tự Sắc “Vos estis lux mundi” (Anh em chính là ánh sáng thế gian), là một chỉ thị mang tính toàn cầu đối với Giáo hội từ ĐTC Phanxicô, để đối phó với tội ác lạm dụng tình dục. Những quy định mới được đưa ra sau một cuộc họp tại Rome, vốn quy tụ tất cả các vị Chủ tịch của các Hội đồng Giám mục từ khắp nơi trên thế giới để thảo luận về cuộc khủng hoảng lạm dụng tình dục của Giáo hội.

Dưới đây là nội dung tuyên bố của Đức Hồng Y Daniel N. DiNardo:
“Hôm nay, thứ Sáu 10/5, ĐTC Phanxicô đã đưa ra chỉ thị về một phản ứng toàn cầu đối với tội ác lạm dụng tình dục. Nó kêu gọi việc thiết lập các hệ thống báo cáo dễ tiếp cận, các tiêu chuẩn rõ ràng đối với việc hỗ trợ mục vụ đối với các nạn nhân và gia đình của họ, tính kịp thời và tính kỹ lưỡng của các cuộc điều tra, sự bảo vệ đối với những người đưa ra cáo buộc cũng như sự tham gia tích cực của giáo dân. Nó cũng cho phép quyền họat động rộng rãi đối với các Hội đồng Giám mục quốc gia, chẳng hạn như HĐGM Hoa Kỳ, để xác định rõ việc giải thích đối với các hoàn cảnh địa phương của họ. Chúng ta đón nhận Tự Sắc ‘Vos estis lux mundi’ (An hem chính là ánh sáng thế gian) như một điều vui sướng vốn sẽ trao quyền cho Giáo hội ở khắp mọi nơi để đưa những kẻ thủ phạm ra ánh sáng công lý, bất kể họ giữ cấp bậc nào trong Giáo hội. Nó cũng cho phép Giáo hội có thời gian và cơ hội để mang lại sự chữa lành tâm linh”
“ĐTC Phanxicô cho biết ‘cần phải có một sự hoán cải tân hồn liên tục và sâu sắc, được chứng thực bằng những hành động cụ thể và hiệu quả kêu gọi sự tham gia của tất cả mọi người trong Giáo hội’. ĐTC Phanxicô đã xác quyết một cách rõ ràng rằng trách nhiệm này ‘thuộc về, trước hết, những người kế vị các Tông đồ’. Là một phần của trách nhiệm này, các giám mục cũng sẽ chịu trách nhiệm theo thẩm quyền đối với ‘Motu Proprio’ này, trong đó bao gồm việc lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên hoặc những người dễ bị tổn thương, các hành vi tính dục bị cáo buộc lạm dụng quyền lực cũng như bất kỳ hành vi bao che đối với tội ác đó”.
“Bằng việc công bố những quy định mới này, được áp dụng cho Giáo hội trên toàn thế giới, ĐTC Phanxicô đã nói rõ rằng việc bảo vệ và chữa lành phải tiếp cận với tất cả mọi thành phần con ái của Thiên Chúa. Sau cuộc họp cách đây chỉ hai tháng trước của tất cả các vị Chủ tịch các Hội đồng Giám mục, Tự sắc này cho thấy ĐTC Phanxicô mong đợi sự tiến bộ nhanh chóng và toàn diện. Đối với Giáo hội tại Hoa Kỳ, nhiệm vụ trước mắt chúng ta bây giờ đó chính là việc thiết lập bất cứ điều gì cần thiết để đảm bảo việc thực hiện hiệu quả ‘Motu Proprio’ này. Các Ủy ban của chúng ta đã bắt đầu công việc chuẩn bị các biện pháp thực hiện đối với cuộc thảo luận tại Hội nghị toàn thể của HĐGM Hoa Kỳ vào tháng 6”.
“Tôi hêt sức biết ơn về cơ hội để xây dựng nền tảng tuyệt vời của Hiến chương bảo vệ trẻ em và thanh thiếu niên của HĐGM Hoa Kỳ, các tiêu chuẩn cần thiết cho các chính sách Giáo phận đối phó với việc lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên gây ra bởi các linh mục hoặc phó tế, và Tuyên bố về Cam kết của Hội đồng iám mục, tất cả đều có từ năm 2002. Khuôn khổ hiện có tại Hoa Kỳ bao gồm việc tiếp cận với các nạn nhân, việc không khoan nhượng, việc báo cáo các cáo buộc với chính quyền dân sự và ý kiến chuyên môn của giáo dân đối với các bảng đánh giá, trong số các biện pháp khác – giúp chúng ta dễ dàng biến những chỉ dẫn của ĐTC Phanxicô trở thành hành động. Bằng cách nắm lấy kinh nghiệm đau đớn của những nạn nhân sống sót và làm việc dựa trên những sự bảo vệ mới này, chúng ta hãy cầu nguyện để chúng ta có thể tiếp tục phát triển trở thành một Giáo hội vững mạnh hơn”.
Dưới đây là một số câu hỏi và trả lời liên quan đến Tự Sắc “Vos estis lux mundi” của ĐTC Phanxicô do HĐGM Hoa Kỳ cung cấp:
Tự Sắc mới sẽ họa động thế nào?
Tự Sắc ‘Vos estis lux mundi’ mới là một bước tiến quan trọng đối với Giáo hội hoàn vũ, một trong số đó chính là lặp lại nhiều thực tiễn được thiết lập trong các Tiêu chuẩn thiết yếu của các Giám mục Hoa Kỳ và Hiến chương Bảo vệ Trẻ em và Thanh thiếu niên đã có hiệu lực tại Hoa Kỳ kể từ năm 2002. Chẳng hạn như, nó khẳng định sự tồn tại:
- Cam kết nhằm mang lại hạnh phúc về tinh thần và cảm xúc cho các nạn nhân, những người sống sót và gia đình của họ;
- Nghĩa vụ tuân thủ tất cả các luật dân sự hiện hành liên quan đến việc báo cáo các cáo buộc lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên với chính quyền dân sự;
- Quyền của bất kỳ người nào để báo cáo các tội ác đó;
- Đảm bảo việc điều tra kịp thời và khách quan;
- Đảm bảo sự tham gia của giáo dân
‘Motu Proprio’mới cũng tiếp tục tập trung vào các nạn nhân bằng cách xây dựng một cách đáng kể các hoạt động tại địa phương hiện tại, chẳng hạn như bằng cách mở rộng:
Phạm vi của các trường hợp bao gồm:
- Lạm dụng tình dục trong một sự phân loại mới đối với “những người dễ bị tổn thương”
- Việc sử dụng bạo lực hoặc lạm dụng quyền lực để thực hiện hoặc phục tùng các hành vi tình dục,
- Bất kỳ sự bao che nào đối với hành vi đó gây ra bởi những người khác;
- Những người được báo cáo đối với những trường hợp như vậy, cụ thể là các Hồng y, giám mục, hay các giáo sĩ khác, các vị Bề trên các Dòng tu và các thành viên khác của Bộ lo về Đời sống Tận Hiến và các Hiệp hội Đời sống Tông đồ.
- Nghĩa vụ báo cáo bao gồm việc báo cáo bắt buộc và nội bộ;
- Các biện pháp bảo vệ chống lại các hành vi trả thù hoặc phân biệt đối xử bằng cách bắt buộc các biện pháp bảo vệ.
Khi nào các quy định này có hiệu lực?
Chúng sẽ có hiệu lực vào ngày 1 tháng 6 năm 2019;
Chúng sẽ được Tòa Thánh xem xét sau ba năm và điều chỉnh khi cần thiết;
Mỗi Giáo phận (cá nhân hoặc tập thể) phải có các phương tiện có thể truy cập công khai để mọi người báo cáo các trường hợp bao gồm trong Motu Proprio trước ngày 1 tháng 6 năm 2020. Ở Hoa Kỳ, trong khi điều này đã được thực hiện đối với các trường hợp liên quan đến việc lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên bởi các linh mục và phó tế, các cơ chế báo cáo sẽ phải được sửa đổi để phục vụ các phạm trù rộng hơn của Motu Proprio.
Còn những trường hợp sai trái liên quan đến vấn đề tính dục không nằm trong Motu Proprio này thì sao?
Những trường hợp này thường bị không chế bởi các quy tắc ứng xử hiện hành của Giáo phận hoặc giáo khu. Với sự giúp đỡ của các chuyên gia giáo dân và pháp lý, các giám mục đang nghiên cứu về một số cách thức để đảm bảo rằng phạm vi bao trùm và việc nâng cao nhận thức cũng như cơ chế báo cáo đối với các trường hợp như vậy.
Tính minh bạch và bảo mật được thúc đẩy như thế nào trong Motu Proprio mới này?
Motu Proprio tăng tính minh bạch bằng cách thiết lập các thủ tục rõ ràng cần phải tuân thủ, tái khẳng định nghĩa vụ báo cáo với chính quyền dân sự, cung cấp sự tham gia của giáo dân trong các cuộc điều tra nội bộ, việc bảo vệ khỏi những xung đột lợi ích có thể xảy ra và đồng thời đảm bảo rằng những người báo cáo khiếu nại với Giáo hội cũng được tự do báo cáo thông tin tương tự cho người khác cũng như được bảo vệ khỏi sự trả thù. Đồng thời, bởi vì Motu Proprio liên quan đến việc điều tra khiếu nại, nên nó cân bằng một cách cẩn trọng quyền lợi của những người liên quan. Tính bảo mật là cần thiết đối với hiệu quả của cuộc điều tra. Nó bảo vệ các nạn nhân và các nhân chứng, cũng như giả định về sự vô tội và ấn tín của tòa giải tội.
Motu Proprio mới này có can thiệp hoặc cản trở luật dân sự, chẳng hạn như các yêu cầu báo cáo bắt buộc và các cuộc điều tra dân sự không?
Không hề. Motu Proprio thiết lập các thủ tục Giáo hội (Giáo luật) cần phải tuân thủ. Tuy nhiên, bao hàm trong các thủ tục này là nghĩa vụ tuân thủ tất cả các luật dân sự hiện hành.
Việc không khoan dung không được đề cập. Phải chăng đó không còn là chính sách của Giáo hội Công giáo?
Tại Hoa Kỳ, việc không khoan nhượng là chính sách từ năm 2002, xuất phát từ Hiến chương và các tiêu chuẩn thiết yếu. Motu Proprio không hủy bỏ chính sách này. Các Hội đồng Giám mục khác trên khắp thế giới đã hoặc sẽ triển khai các chính sách phù hợp với tình hình văn hóa và pháp lý của họ. Tin vui ở đây đó chính là điều đầu tiên được nghĩ đến như là “vấn đề của người Mỹ”, hay “vấn đề của phương Tây”, giờ đây được tất cả mọi người quan tâm.
Tại sao Motu Proprio tập trung vào vai trò của Tổng Giám mục?
Motu Proprio đề cập đến Tổng Giám mục bởi vì đây chính là một vị trí trong Giáo hội dựa trên truyền thống và Giáo huấn của Công đồng Vatican II và được điều chỉnh bởi Giáo luật hiện hành.
Điều này cũng cho phép các cuộc điều tra được thực hiện ở cấp địa phương, nơi mà vị Tổng Giám mục sẽ có quyền tiếp cận một cách trực tiếp hơn đối với những thông tin, tài liệu và các chuyên gia giáo dân sẽ giúp đỡ trong tiến trình điều tra và có thể hợp tác với chính quyền dân sự. Tổng Giám mục, là người địa phương, cũng có thể thực hiện các biện pháp để bảo vệ và giữ nguyên bằng chứng.
Các cuộc điều tra gần đây về hành vi sai trái của một giám mục, chẳng hạn như ở Tây Virginia, đã thực hiện thành công thực hành này.
Điều này có ý nghĩa gì đối với các đề xuất mà các Giám mục Hoa Kỳ đã xem xét vào tháng 11 năm ngoái?
Công việc của các ủy ban của chúng ta đã diễn ra sẽ được đánh giá và điều chỉnh để hoạt động trong khuôn khổ ‘Motu Proprio’ mới và sẽ là cơ sở cho việc cân nhắc về việc triển khai tại Hội nghị toàn thể của HĐGM Hoa Kỳ vào tháng 6.
Minh Tuệ chuyển ngữ