Đức Tổng Giám mục Kulbokas mô tả vai trò của cộng đồng Công giáo địa phương giữa cuộc xung đột vẫn đang tiếp diễn, đồng thời đề cao mạng lưới nhân đạo của Giáo hội, nhờ đó hơn một tỷ euro viện trợ đã được phân phối.
Đức Tổng Giám mục Visvaldas Kulbokas cùng các gia đình nạn nhân trong một cuộc tấn công của Nga tại Ternopil (Ảnh: Vatican News)
Theo Sứ thần Tòa Thánh tại Ukraine, việc hiện diện và mang lại niềm hy vọng là hai trong số những nhiệm vụ chính yếu và quan trọng mà Giáo hội Công giáo thực hiện tại vùng chiến sự.
Phát biểu vào ngày 15 tháng 10 tại một hội nghị trực tuyến do một trường đại học trực tuyến của Ý tổ chức, với chủ đề ‘Giáo hội tại Ukraine hôm nay: Địa chính trị, Ngoại giao và Hợp tác’, Đức Tổng Giám mục Visvaldas Kulbokas đã trình bày chi tiết về khái niệm này.
“Hiện diện, bởi vì khoảng cách địa lý luôn kéo theo khoảng cách về mặt cảm xúc. Và tiếp đến là mang lại niềm hy vọng, bởi vìsứ mạng hàng đầu của Giáo hội luôn là làm cho sự sống đời đời hiện diện trong cuộc sống con người. Nếu không có điều này, những hậu quả tâm lý của chiến tranh sẽ còn nghiêm trọng hơn rất nhiều”, ngài nói.
Đức Tổng Giám mục Kulbokas tại Ukraine (Ảnh: Vatican News)
Hoạt động của khoảng 100 tuyên úy quân đội
Đức Tổng Giám mục Kulbokas, người gốc Litva, cho biết sứ mạng kép của Giáo hội cũng tương tự như sứ mạng của khoảng 100 tuyên úy quân đội đang phục vụ tại tiền tuyến, nơi có khoảng một triệu người được triển khai.
Ngài giải thích rằng các tuyên úy này cũng “phải hiện diện” ở bất cứ nơi nào người dân đang đau khổ và trên hết, phải mang đến niềm hy vọng “để mọi người không buông mình vào nỗi tuyệt vọng”.
Việc hiện diện, Đức Tổng Giám mục Kulbokas, nói thêm, có thể không có vẻ là điều gì to tát, nhưng nhiều khi đó là tất cả những gì người ta có thể làm.
“Tôi xin đưa ra một ví dụ. Cách đây vài tuần trước, Đức Tổng Giám mục Paul Richard Gallagher, Quốc vụ khanh Tòa Thánh phụ trách Quan hệ với các Quốc gia và các Tổ chức Quốc tế, đã có mặt tại Mátxcơva. Rõ ràng, ngài đến đó để giải quyết các vấn đề ngoại giao. Người ta có thể đặt câu hỏi”, Đức Tổng Giám mục Kulbokas nói, “‘Xét từ góc độ ngoại giao, Tòa Thánh có thể làm được gì?’”.
Sự hiện diện của Tòa Thánh, ngài giải thích, có thể được hiểu như một tuyên bố ngầm về thiện chí tham gia đối thoại: “Chúng tôi đang ở đây. Nếu quý vị cần đến chúng tôi, có thể một hoặc hai năm nữa, chúng tôi vẫn sẽ ở đây. Chúng tôi sẵn sàng tiếp xúc với tất cả các bên, kể cả bên gây hấn. Chúng tôi sẵn sàng liên lạc với mọi người”.
Một Giáo hội nhỏ bé nhưng có nền tảng vững chắc
Sứ thần Tòa Thánh, được Đức cố Giáo hoàng Phanxicô bổ nhiệm vào ngày 15 tháng 6 năm 2021, đã phác họa bức tranh đa dạng của các Giáo hội tại Ukraine, đồng thời lưu ý rằng: “Giáo hội Công giáo không chiếm đa số ở đây, nhưng có sự hiện diện mạnh mẽ. Giáo hội Công giáo Hy Lạp Ukraine chiếm khoảng 12% dân số. Ngoài ra còn có các tín hữu Công giáo theo nghi lễ Latinh, mặc dù khó xác định chính xác số lượng của họ vì một bộ phận dân chúng đã di cư. Tuy nhiên, tỷ lệ này có lẽ rơi vào khoảng 1%.
Ngài cho biết thêm rằng tại miền tây đất nước còn có Giáo phận Mukachevo, theo nghi lễ Byzantine, chiếm khoảng 1% dân số nữa.
Sau cùng, Đức Tổng Giám mục Kulbokas kết luận rằng trong số khoảng 27–28 triệu người được ước tính vẫn còn sinh sống tại phần lãnh thổ Ukraine chưa bị chiếm đóng, có khoảng bốn triệu người Công giáo, tương đương gần 14% dân số.
“Đây không phải là một tỷ lệ đặc biệt cao, nhưng các Giáo hội và cộng đồng đức tin tại Ukraine rất năng động, bao gồm các tín hữu Công giáo, Tin Lành và Chính Thống giáo”, ngài nói.
Hơn một tỷ euro viện trợ nhân đạo
Nhờ các mối liên hệ với Giáo hội hoàn vũ, trong đó có Giáo hội tại Ý, Giáo hội Công giáo ở Ukraine có thể cung cấp hỗ trợ nhân đạo cho những người bị ảnh hưởng bởi cuộc xung đột, Đức Tổng Giám mục Kulbokas giải thích. Các hoạt động hỗ trợ bao gồm cung cấp thực phẩm, nước uống, nơi trú ẩn, trợ giúp những người phải di tản và phục hồi tâm lý.
Ngài mô tả mạng lưới liên đới và tình yêu thương này là “sự cao cả của Giáo hội”, đồng thời giải thích rằng: “Nhờ sự trợ giúp này, các tín hữu Công giáo tại Ukraine không cảm thấy đơn độc”.
“Thông qua sự hiện diện của nhiều tổ chức Giáo hội quốc tế, một lượng viện trợ đáng kể đã được chuyển đến. Xét về tổng giá trị, chúng ta có thể khẳng định rằng con số này chắc chắn đã vượt xa mức một tỷ euro”, ngài nói.
Đức Tổng Giám mục Kulbokas tại Ternopil (Ảnh: Vatican News)
Hòa bình phải bắt đầu từ những điều nền tảng nhất
Sứ thần Tòa Thánh cũng phân tích những hệ quả của điều ngài gọi là “ngoại giao rời rạc”. Ngài nhận xét rằng, ngoài những tuyên bố được đưa ra vào những dịp cụ thể, “dường như không ai trong cộng đồng quốc tế thực sự quan tâm đến hòa bình”.
Trích lời Đức Thánh Cha Lêô XIV, Đức Tổng Giám mục Kulbokas giải thích rằng hòa bình phải xuất phát từ những nỗ lực của con người, những nỗ lực không bao giờ đánh mất xác quyết rằng:
“Nếu các tổng thống và nguyên thủ quốc gia không quan tâm đến vấn đề hòa bình, thì chúng ta phải bắt đầu từ những điều nền tảng nhất, thông qua sự hợp tác giữa chính chúng ta. Nếu các chính trị gia không đưa ra được giải pháp, vẫn còn hai lựa chọn khác. Hoặc chúng ta phó mặc tất cả cho quân đội, và khi đó thế giới sẽ bị cai trị bởi kẻ mạnh hơn, kẻ sở hữu nhiều tên lửa và xe tăng hơn”.
Nếu không, ngài kết luận, “tất cả chúng ta phải cùng nhau nhận lấy trách nhiệm”.
Minh Tuệ (theo Vatican News)
