Nếu muốn tiếp tục gắn kết người trẻ với đời sống Giáo hội, Giáo hội cần thích nghi để đáp ứng nhu cầu của họ về đời sống cộng đoàn, sự kết nối và ý nghĩa sống.

Đức Thánh Cha Lêô XIV tham dự buổi cầu nguyện cùng với các bạn trẻ tham gia Đại hội Giới trẻ tại quảng trường Tor Vergata ở Rôma, thứ Bảy, ngày 2 tháng 8 năm 2025 (Ảnh: AP)
Đức Thánh Cha Lêô XIV đã khơi lên cuộc thảo luận này qua những lời phát biểu ngẫu hứng với các bạn trẻ chuẩn bị lãnh nhận Bí tích Thêm Sức tại Rôma.
Trò chuyện với khoảng 1.000 bạn trẻ Công giáo thuộc Tổng Giáo phận Genova đang hành hương đến Rôma, ngài mời gọi họ tiếp tục sống món quà của Chúa Thánh Thần và trở thành những thừa sai của Chúa Kitô.
Đức Thánh Cha chia sẻ rằng một trong những niềm vui lớn nhất của mọi Giám mục là cơ hội được cử hành Bí tích Thêm Sức, bởi đó “thực sự là hồng ân của Chúa Thánh Thần — Đấng ban cho chúng ta lòng nhiệt thành, sức mạnh và khả năng noi theo Chúa Giêsu Kitô, để luôn thân thưa ‘Xin vâng’ với Chúa và không ngần ngại sống đức tin trong một thế giới thường tìm cách kéo chúng ta xa rời Chúa Giêsu”.
Nhưng thực tế là gì?
Phản ứng của một Giám mục
Sau Thánh lễ ban Bí tích Thêm Sức cách đây hơn 10 năm, vị Giám mục của tôi lúc bấy giờ đã chia sẻ rất thẳng thắn.
Tôi hỏi ngài rằng, với kinh nghiệm mục vụ được nhiều người kính trọng, chúng ta có thể làm gì để tiếp tục đồng hành với các bạn trẻ vừa mới được lãnh nhận Bí tích Thêm Sức.
Câu trả lời ngắn gọn của ngài là: có lẽ chúng ta sẽ không còn gặp lại phần lớn các em nữa.
Đáng buồn thay, đối với đa số các em, đó thực sự là lần cuối cùng các em hiện diện trong đời sống Giáo xứ.
Đức Thánh Cha Lêô hoàn toàn thực tế khi đề cập đến vấn đề này. Ngài nói rằng cũng như Bí tích Thêm Sức là niềm vui lớn đối với các Giám mục, thì đó cũng thường là một nỗi buồn, bởi vì “nhiều người trẻ không bao giờ đặt chân vào nhà thờ nữa, biến mất khỏi các Giáo xứ của mình”.
Ngài kêu gọi các bạn trẻ Công giáo đặc biệt chú ý đến sự kiên trì trong đời sống đức tin và cùng nhau sống đức tin trong cộng đoàn.
“Chúng ta không sống đức tin đơn độc một mình; chúng ta sống đức tin cùng với nhau. Việc xây dựng các mối tương quan bằng hữu và cộng đoàn là một cách để sống sự kiên trì với tư cách là những người môn đệ của Chúa Giêsu”.
Chúng ta cạnh tranh bằng cách nào?
Hầu hết các Giáo xứ đều cử hành Thánh lễ vào mỗi cuối tuần và nhiều nơi còn tổ chức các hoạt động dành cho người trẻ.
Tuy nhiên, chúng ta cũng biết rằng việc tham gia vào các sinh hoạt ấy ngày càng trở nên ít khả thi.
Một đặc điểm của thế giới hậu thế tục ngày nay là Giáo hội không thể cạnh tranh với các câu lạc bộ bơi lội, các trận bóng đá hay những bữa tiệc dành cho trẻ em.
Khi thế hệ các cụ ông cụ bà, các bà mẹ đạo đức hiện nay không còn nữa, số người trẻ tiếp tục gắn bó với Giáo hội sẽ càng ngày càng ít hơn nữa.
Vậy Giáo hội sẽ làm gì để lắng nghe lời cảnh báo của Đức Thánh Cha Lêô?
Liệu sự gắn bó của chúng ta với truyền thống — bất kể đó là hình thức truyền thống nào — có ngăn cản chúng ta đáp lại nhu cầu thay đổi đã được chứng minh rõ ràng hay không?
Đáp ứng khát vọng được kết nối
Trong thời điểm chuyển tiếp đầy biến động này, chúng ta cần đáp ứng khát vọng của con người về sự kết nối, đời sống cộng đoàn và khả năng tham gia chủ động. Điều đó có thể được thực hiện qua việc sử dụng ngôn ngữ phụng vụ gần gũi hơn, trở về với các giá trị Tin Mừng, những bài giảng dễ hiểu và những hoạt động giúp mở ra con đường đưa mọi người quay trở về với Giáo hội.
Chúng ta đang cạnh tranh để giành lấy thời gian của con người thời đại ngày hôm nay. Đó là một thực tế khó chấp nhận nhưng cần phải nhìn nhận. Việc khiến nhiều Giám mục phải buồn lòng hơn nữa chẳng đáng kể gì so với nguy cơ đánh mất cả một thế hệ kế tiếp.
60 năm sau Công đồng Vaticanô II, chúng ta đang đứng trước kỷ nguyên mới của sự canh tân — một cuộc cải cách mang dấu ấn Genova dưới Triều đại của một vị Giáo hoàng mới, người đã gióng lên hồi chuông cảnh báo.
Có lẽ đây là những nét phác họa đầu tiên gợi nhớ đến Thánh Giáo hoàng Gioan XXIII tại Vương cung Thánh đường Thánh Phaolô Ngoại Thành vào năm 1959?
*** Bài bình luận này được đăng lần đầu trên tờ Flashes of Insight và được Global Catholic đăng lại với sự cho phép của tác giả.
Minh Tuệ (theo Global catholic)