Một linh mục chụp ảnh ở Gniezno, Ba Lan, vào ngày 1/1/2012. © Mazur/catholicnews.org.uk
Sắc lệnh chung của Hội đồng Giám mục Ba Lan khẳng định sự hiện diện của các giáo sĩ và tu sĩ trong không gian truyền thông không thể được sử dụng để thực hiện các hoạt động chống lại Thiên Chúa, Tin Mừng, sự hiệp nhất của cộng đồng Giáo hội, bề trên của chính họ, hoặc bất kỳ người nào khác.
Sắc lệnh chung của Hội đồng Giám mục Ba Lan về sự hiện diện của giáo sĩ, thành viên của các tu hội thánh hiến, hội đời sống tông đồ và một số tín hữu giáo dân trên các phương tiện truyền thông vừa được Chủ tịch Hội đồng Giám mục Ba Lan, Đức Tổng Giám mục Stanisław Gądecki, ban hành vào ngày 30 tháng 3 năm 2023, và sẽ có hiệu lực vào ngày 20 tháng 4 năm nay.
Đây là bản cập nhật của các tiêu chuẩn cần thiết do sự phát triển của phương tiện truyền thông trong những năm gần đây, đặc biệt là sự phát triển của phương tiện truyền thông xã hội.
Các giám mục Ba Lan đã chính thức thông qua sắc lệnh tại một cuộc họp toàn thể ở Kamień Śląski vào ngày 11 tháng 10 năm 2022, sau một năm rưỡi tham vấn và đệ trình Vatican các sửa đổi đối với dự thảo. Bộ Giám mục đã ban sắc lệnh recognitio (công nhận chính thức) vào ngày 4 tháng Ba.
Tài liệu gồm 18 điểm nói rằng lập trường của một tổ chức Giáo hội chỉ có thể được đại diện một cách thích hợp trên các phương tiện truyền thông bởi một người hành động “với thẩm quyền rõ ràng” từ cấp trên của họ.
Hội đồng Giám mục Ba Lan nói rõ:
1. Chỉ những lời tuyên bố của các giáo sĩ, những người tận hiến và các thành viên của các hội đời sống tông đồ hành động với thẩm quyền rõ ràng của bề trên của họ, phù hợp với các điều 831 § 1 và 832 CIC, mới có thể được coi là lập trường của tổ chức Giáo hội mà họ nhân danh để nói.
2. Các giáo sĩ, những người tận hiến và các thành viên của các hội đời sống tông đồ buộc phải truyền đạt giáo lý Công giáo một cách trung thành, phù hợp với giáo lý do Huấn quyền công bố và tôn trọng các hướng dẫn và quyết định của Hội đồng Giám mục Ba Lan, phù hợp với điều 772 § 2 CIC.
3. Hàng giáo sĩ, những người thánh hiến và các thành viên của các hội đời sống tông đồ nói chuyện trên các phương tiện truyền thông phải trung thành với giáo huấn Tin Mừng, có kiến thức vững chắc, khả năng thích hợp, thận trọng và trách nhiệm đối với lời được nói, chăm sóc và yêu mến sự thật, tôn trọng người khác và chân thành tìm kiếm công ích, để Giáo hội có thể thực hiện hiệu quả chức năng của mình (xem điều 822 § 3 CIC).
4. Khi nói chuyện trên các phương tiện truyền thông, hàng giáo sĩ, những người thánh hiến và các thành viên của các hội đời sống tông đồ nên nhớ rằng họ được mời gọi để công bố giáo huấn của Chúa Kitô chứ không phải những lập trường và ý kiến riêng của họ, đặc biệt là những ý kiến có thể gây nhầm lẫn, tai tiếng, chia rẽ hoặc làm phát sinh những cảm xúc tiêu cực, và để đức tin và luân lý của các tín hữu không bị tổn hại (xem điều 823 § 1 CIC).
5. Trong hoạt động truyền thông của hàng giáo sĩ, người tận hiến và các thành viên của các hội đời sống tông đồ, các quy tắc của Giáo hội phải được tuân thủ nghiêm ngặt
6. Cần có sự đồng ý của bề trên thường quyền hoặc bề trên chính của mình để một giáo sĩ, người tận hiến hoặc thành viên của một hội đời sống tông đồ cộng tác với một tờ báo, đài phát thanh, đài truyền hình hoặc cổng thông tin Internet, và xuất hiện nhiều lần trên các phương tiện truyền thông, phù hợp với các điều 831 § 2 và 832 CIC.
7. Giáo sĩ, người tận hiến và thành viên của hội đời sống tông đồ chịu trách nhiệm đạo đức và pháp lý cá nhân đối với tất cả các ấn phẩm và hoạt động của mình trên các phương tiện truyền thông.
8. Mặc dù sự hiện diện của hàng giáo sĩ, những người tận hiến và các thành viên của các hội đời sống tông đồ trên các phương tiện truyền thông, đặc biệt là trên phương tiện truyền thông xã hội, thường là hoạt động riêng tư của họ, nhưng họ luôn được coi là đại diện của Giáo hội. Sự hiện diện của họ trong không gian truyền thông không thể được sử dụng để thực hiện các hoạt động chống lại Thiên Chúa, Tin Mừng, sự hiệp nhất của cộng đồng Giáo hội, bề trên của chính họ, hoặc bất kỳ người nào khác. Do đó, theo điều 831 § 1 CIC, họ không thể tham gia vào các hành động và dự án truyền thông trái với đức tin và luân lý Công giáo, đặc biệt là những hành động vi phạm phẩm giá con người.
9. Trên các phương tiện truyền thông xã hội, các giáo sĩ và tu sĩ phải xuất hiện trong trang phục giáo sĩ hoặc tu sĩ được sử dụng ở Ba Lan, phù hợp với giáo phận hoặc dòng tu của họ. Nghĩa vụ này cũng áp dụng cho các thành viên của các tổ chức và hiệp hội thế tục của đời sống tông đồ mà các quy tắc của họ đã làm cho việc mặc trang phục giáo sĩ trở nên bắt buộc.
10. Hoạt động của hàng giáo sĩ, những người tận hiến và các thành viên của các hội đời sống tông đồ trên các phương tiện truyền thông trước hết có mục đích truyền giáo, cung cấp thông tin và đào tạo, và không làm tổn hại đến đức tin và luân lý của các tín hữu (xem điều 823 § 1 CIC). Nó nên được sử dụng để tổ chức đời sống cộng đồng, bí tích, giáo xứ và giáo lý và truyền thông giữa các cá nhân.
11. Việc quản trị trang web và hồ sơ truyền thông xã hội của tổ chức Giáo hội là trách nhiệm của bề trên hoặc người được ngài ủy quyền.
12. Hồ sơ và tài khoản truyền thông xã hội phải chỉ rõ rằng chúng thuộc về một giáo sĩ, người tận hiến hoặc thành viên của một hội đời sống tông đồ, ví dụ bằng cách đặt một chỉ định thích hợp trong tên của tài khoản, một bức ảnh trong trang phục giáo sĩ hoặc tu sĩ trong cái gọi là ảnh đại diện, hoặc một thông tin rõ ràng trong mô tả tài khoản.
13. Theo quan điểm về khả năng các bên thứ ba có quyền truy cập vào nội dung của các cuộc trò chuyện được thực hiện thông qua các phương tiện truyền thông như một phần của sự chỉ đạo hoặc tư vấn của các giáo sĩ, cần phải đặc biệt thận trọng và khôn ngoan trong loại hoạt động này.
14. Thánh Lễ chỉ có thể được phát sóng “trực tiếp” và không được truyền lại. Sau khi truyền trực tiếp Thánh Lễ, người chịu trách nhiệm phát sóng có nghĩa vụ đảm bảo rằng bất kỳ bản ghi nào của Thánh Lễ không được công bố công khai. Chỉ một đoạn của buổi cử hành (ví dụ: bài giảng) có thể được cung cấp.
15. Trong trường hợp vi phạm nghiêm trọng các quy tắc này, Đấng Thường quyền thích hợp hoặc bề trên thích hợp, người có trách nhiệm bảo đảm rằng đức tin và luân lý không bị thành kiến (điều 823 § 1 CIC), buộc phải ban hành các hướng dẫn thích hợp, đưa ra các hạn chế cần thiết và, khi hợp lý, áp dụng các hình phạt theo quy định của pháp luật, bao gồm cả các biện pháp trừng phạt hình sự (xem các điều 1368 § 1, 1373, 1378 § 1 CIC).
16. Cần nhớ rằng tất cả các tín hữu, nghĩa là không chỉ các giáo sĩ, những người tận hiến và các thành viên của các hội đời sống tông đồ, mà cả giáo dân (xem điều 225 CIC), đều có bổn phận công bố sứ điệp cứu độ của Thiên Chúa. Một không gian đặc biệt để thực hiện nghĩa vụ này là phương tiện truyền thông xã hội. Do đó, theo điều 212 § 1 CIC, các quy định từ điểm 1-5 và 15 của Nghị định này cũng áp dụng cho giáo dân nắm giữ các chức vụ Giáo hội hoặc thực hiện các chức năng đại diện trong các tổ chức được Giáo luật công nhận là “của Giáo hội” hoặc trong các hiệp hội và quỹ được công nhận theo Giáo luật.
Minh Tâm
