Trong Thánh lễ tại Vương cung Thánh đường Thánh Augustinô ở Annaba, Đức Thánh Cha mời gọi các Kitô hữu làm chứng thông qua “những cử chỉ đơn sơ, các mối tương quan chân thành và một cuộc đối thoại được thực hiện mỗi ngày”.
Đức Thánh Cha Lêô XIV cử hành Thánh lễ tại Vương cung Thánh đường Thánh Augustinô ở Annaba, Algeria, ngày 14 tháng 4 năm 2026 (Ảnh: Patrick Leonard/ EWTN News)
Đức Thánh Cha Lêô XIV đã kết thúc chuyến viếng thăm vùng đất của Thánh Augustinô bằng việc cử hành Thánh lễ tại Vương cung Thánh đường Thánh Augustinô ở Annaba, nơi ngài khẳng định rằng Giáo hội không ngừng được tái sinh khi mang lại hy vọng cho những người tuyệt vọng, mang lại phẩm giá cho người nghèo, và mang đến tinh thần hòa giải nơi có sự xung đột.
Ngôi Vương cung Thánh đường, được cung hiến dâng kính Thánh Augustinô, Giám mục thành Hippo cổ kính, được xây dựng từ năm 1881 đến 1907 theo sáng kiến của Đức Tổng Giám mục Algiers Charles-Martial-Allemand Lavigerie, và được nâng lên hàng Tiểu Vương cung Thánh đường vào ngày 24 tháng 4 năm 1914 bởi Đức Giáo hoàng Piô X. Công trình trùng tu hoàn tất vào năm 2013 với sự hỗ trợ, trong đó có khoản đóng góp cá nhân của Đức cố Giáo hoàng Benedict XVI.
Trong bài giảng, Đức Thánh Cha suy tư về trình thuật Tin Mừng kể lại cuộc gặp gỡ vào ban đêm giữa Chúa Giêsu và ông Nicôđêmô, coi đó như một lời mời gọi canh tân dành cho toàn thể Giáo hội, đặc biệt là cộng đoàn Kitô hữu tại Algeria.
“Hôm nay chúng ta lắng nghe Tin Mừng, tin vui cho mọi thời đại, trong ngôi Vương cung Thánh đường tại Annaba này, được cung hiến dâng kính Thánh Augustinô, Giám mục thành Hippo cổ kính”, Đức Thánh Cha nói. “Qua nhiều thế kỷ, tên gọi của những nơi chào đón chúng ta đã thay đổi, nhưng các vị thánh vẫn tiếp tục là những vị bảo trợ và là những chứng nhân trung thành về mối liên hệ với vùng đất đến từ thiên đường”.
Ngài nhấn mạnh rằng những lời của Chúa Giêsu nói với ông Nicôđêmô — “các ông cần phải được sinh ra một lần nữa bởi ơn trên” — không phải là một gánh nặng, nhưng là lời mời gọi hướng đến sự tự do và sự sống mới trong Thiên Chúa.
“Đó là lời mời gọi dành cho tất cả mọi người nam nữ đang tìm kiếm ơn cứu độ!”, Đức Thánh Cha nói. “Lời mời gọi của Chúa Giêsu khơi dậy sứ mạng của toàn thể Giáo hội, và do đó, của cộng đồng Kitô giáo tại Algeria: được sinh lại bởi ơn trên, nghĩa là từ Thiên Chúa. Trong viễn tượng này, đức tin vượt thắng những khó khăn trần thế và ân sủng của Thiên Chúa làm cho sa mạc đơm hoa kết trái”.
Đức Thánh Cha chia sẻ rằng mệnh lệnh của Chúa Kitô thoạt nghe có thể dường như bất khả thi, nhưng thực ra lại mạc khải quyền năng đổi mới của Thiên Chúa.
“Ngược lại, mệnh lệnh mà Chúa Giêsu đưa ra là m một món quà tự do dành cho chúng ta, bởi vì nó hé lộ một khả năng bất ngờ: chúng ta có thể được tái sinh bởi ơn trên nhờ Thiên Chúa”, Đức Thánh Cha nói. “Vì thế, chúng ta phải sống theo thánh ý yêu thương của Người, Đấng muốn canh tân nhân loại bằng cách mời gọi chúng ta bước vào sự hiệp thông của sự sống khởi đi từ đức tin. Trong khi Chúa Kitô mời gọi chúng ta đổi mới hoàn toàn cuộc sống của mình, Ngài cũng ban cho chúng ta sức mạnh để làm được điều đó”.
Ngài tiếp tục đặt câu hỏi liệu con người có thể thực sự bắt đầu lại từ đầu hay không, và đã trả lời bằng niềm hy vọng đặt nền trên Thập giá và sự Phục sinh.
“Đúng vậy! Câu trả lời của Thiên Chúa, đong đầy tình yêu thương, làm cho tâm hồn chúng ta tràn đầy hy vọng”, Đức Thánh Cha khẳng định. “Dù chúng ta bị đè nặng bởi sự đau khổ hay tội lỗi: Đấng chịu đóng đinh mang lấy tất cả những gánh nặng ấy cùng với chúng ta và vì chúng ta. Dù chúng ta có nản lòng bởi những yếu đuối của chính mình đến đâu: Chính lúc đó, Thiên Chúa biểu lộ sức mạnh của Ngài, Thiên Chúa đã cho Chúa Kitô sống lại từ cõi chết để ban sự sống cho thế giới”.
“Mỗi người trong chúng ta đều có thể cảm nghiệm sự tự do của sự sống mới đến từ đức tin vào Đấng Cứu Thế”, Đức Thánh Cha nói thêm. “Một lần nữa, Thánh Augustinô đã cho chúng ta một mẫu gương về điều này: Chúng ta tôn kính ngài vì sự hoán cải của ngài thậm chí hơn cả vì sự khôn ngoan thông thái của ngài”.
Suy tư về sách Công vụ Tông đồ, Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng đời sống của Giáo hội sơ khai vẫn là mẫu mực cho mọi cuộc cải cách đích thực trong Giáo hội.
“Ngay cả trong thời đại ngày hôm nay, chúng ta vẫn phải đón nhận quy tắc mang tính Tông truyền ấy và đem ra thực hành, suy niệm như một tiêu chuẩn đích thực cho việc canh tân Giáo hội: một cuộc cải cách phải khởi đi từ tâm hồn nếu muốn thực sự có được sự cải cách đích thực, và phải bao gồm tất cả mọi người nếu muốn hữu hiệu”, ngài nói.
“Do đó, Giáo hội sơ khai không dựa trên khế ước xã hội mà dựa trên sự hài hòa của đức tin, tình cảm, tư tưởng và các quyết định trong cuộc sống, tập trung vào tình yêu của Thiên Chúa, Đấng đã hóa nên người để cứu rỗi tất cả mọi người trên trái đất”, Đức Thánh Cha khẳng định.
Sự hiệp nhất đó, Đức Thánh Cha nói, phải đơm hoa kết trái trong lòng bác ái, đặc biệt là giữa những cảnh nghèo đói và áp bức.
“Do đó, trước cảnh nghèo đói và áp bức, nguyên tắc chỉ đạo trước hết đối với các Kitô hữu là đức ái: hãy làm cho người khác điều mà chúng ta muốn họ làm cho mình”, ngài nói. “Được truyền cảm hứng bởi luật này, được Thiên Chúa khắc ghi trong lòng chúng ta, Giáo Hội không ngừng được tái sinh, bởi vì nơi nào có sự tuyệt vọng, Giáo hội thắp lên hy vọng; nơi nào có sự đau khổ, Giáo hội mang đến phẩm giá; và nơi nào có sự xung đột, Giáo hội mang đến tinh thần hòa giải”.
Ngỏ lời với các Giám mục và Linh mục, Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng các Mục tử trước hết được mời gọi làm chứng cho Thiên Chúa mà không sợ hãi hay thỏa hiệp.
“Nhiệm vụ hàng đầu của các Mục tử với tư cách là những Thừa tác viên của Tin Mừng là làm chứng cho Thiên Chúa trước thế gian, với một lòng một ý, không để những lo lắng dẫn chúng ta lạc hướng vì sợ hãi, cũng không để những trào lưu làm suy yếu chúng ta thông qua sự thỏa hiệp”, ngài nói.
“Cùng với anh em trong hàng Giám mục và Linh mục, chúng ta hãy không ngừng đổi mới sứ mạng này vì lợi ích của những người được giao phó cho chúng ta, để qua sự phục vụ của mình, toàn thể Giáo hội có thể trở thành thông điệp về sự sống mới cho những người chúng ta gặp gỡ”, Đức Thánh Cha nói thêm.
Trong lời kêu gọi kết thúc, Đức Thánh Cha trực tiếp nhắn nhủ các Kitô hữu Algeria, ca ngợi lòng trung thành của họ và khuyến khích họ tiếp tục làm chứng cho Tin Mừng trong đời sống thường ngày.
“Anh chị em Kitô hữu Algeria thân mến, anh chị em vẫn tiếp tục là dấu chỉ khiêm tốn nhưng trung tín về tình yêu của Chúa Kitô trên mảnh đất này”, Thánh Cha nói. “Hãy làm chứng cho Tin Mừng qua những cử chỉ đơn sơ, những mối tương quan chân thành và một đối thoại được thực hiện mỗi ngày: như thế, anh chị em mang lại hương vị và ánh sáng cho những nơi mình đang sống”.
Đức Thánh Cha Lêô cũng ca ngợi sự kiên trì của họ giữa những gian nan thử thách, đồng thời nhắc đến chứng tá của các vị tử đạo và Thánh Augustinô.
“Lịch sử của anh chị em là lịch sử của lòng hiếu khách quảng đại và sự kiên vững trong thử thách”, ngài nói. “Tại đây, các vị tử đạo đã cầu nguyện; tại đây, Thánh Augustinô đã yêu mến đoàn chiên của mình, nhiệt thành tìm kiếm chân lý và phụng sự Chúa Kitô với đức tin nồng cháy. Hãy kế thừa truyền thống này, làm chứng thông qua tình bác ái huynh đệ cho sự tự do của những người được sinh ra bởi ơn trên như một niềm hy vọng cứu rỗi cho thế giới”.
Một số Hồng y đã đồng tế Thánh lễ với Đức Thánh Cha Lêô, bao gồm Đức Hồng y Jean-Paul Vesco, Tổng Giám mục Algiers; Đức Hồng y Cristóbal López Romero, Tổng Giám mục Rabat; và các Hồng y thuộc Giáo triều Rôma: Pietro Parolin, George Koovakad, Luis Antonio Tagle, Peter Turkson và Robert Sarah. Ngoài ra còn có Đức Tổng Giám mục Paul Gallagher và Cha Joseph Farrell, Bề trên Tổng quyền của Dòng Augustinô.
Trước Thánh lễ, Đức Thánh Cha Lêô đã đến thăm Tu viện Dòng Augustinô và sau đó dùng bữa trưa với các anh em trong dòng.
Cuối Thánh lễ, Đức Giám mục Michel Jean-Paul Guillaud Địa phận Constantine đã bày tổ tâm tình tri ân đối với Đức Thánh Cha.
“Trọng kính Đức Thánh Cha, chuyến viếng thăm của ngài đến nơi này, một vùng đất gắn liền với Dòng Augustinô, tuy ngắn ngủi nhưng đã mang lại sự khích lệ lớn lao cho chúng con”, Đức Giám mục Guillaud nói. “Trước hết, điều đó đã củng cố đức tin của cộng đồng Kitô giáo chúng con, cũng như niềm tin vào tinh thần thiện chí và sự tôn trọng của người dân Algeria. Chúng con không thể đón tiếp ngài nếu không có sự hỗ trợ và hợp tác tích cực của chính quyền và lòng hiếu khách nồng hậu của anh chị em người dân Algeria”.
Sau đó là phần trao đổi quà tặng: Đức Thánh Cha đã được tặng một tác phẩm gốm sứ do một nghệ sĩ người Algeria chế tác, và ngược lại, ngài tặng một chiếc chén thánh.
“Đối với tôi, cuộc hành trình này là một món quà đặc biệt từ sự quan phòng của Thiên Chúa, một món quà mà Thiên Chúa muốn ban cho toàn thể Giáo hội”, Đức Thánh Cha nói. “Và tôi nghĩ rằng tôi có thể tóm tắt nó như thế này: Thiên Chúa là tình yêu; Ngài là Cha của tất cả mọi người. Chúng ta hãy trở về với Thiên Chúa với lòng khiêm nhường…”
“Chúng ta thừa nnhận rằng tình hình thế giới hiện nay đang bị cuốn vào một vòng xoáy tiêu cực, mà tận căn là do sự kiêu ngạo của chúng ta. Chúng ta cần Thiên Chúa, chúng ta cần lòng thương xót của Người, bởi vì chỉ nơi Người chúng ta mới tìm thấy sự bình an trong tâm hồn, và với Người, tất cả chúng ta sẽ có thể sống hòa thuận với nhau”.
Minh Tuệ (theo EWTN)
