Đức Thánh Cha Lêô XIV cảnh báo rằng sự suy giảm dân số ở châu Âu đe dọa sự liên đới giữa các thế hệ và tương lai của xã hội, kêu gọi tăng cường hỗ trợ các gia đình và phẩm giá con người. Phát biểu trước các nhà lập pháp châu Âu, Đức Thánh Cha nói rằng chỉ có “một mùa xuân tươi mới cho gia đình” mới có thể vượt qua sự cằn cỗi về mặt xã hội và văn hóa ngày càng gia tăng trên lục địa này.
Đức Thánh Cha Lêô XIV tiếp kiến các thành viên của Nhóm liên nghị sĩ về Nhân khẩu học thuộc Nghị viện châu Âu (Ảnh: Truyền thông Vatican)
Hôm thứ Hai, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã kêu gọi các nhà lãnh đạo châu Âu đối mặt với cuộc khủng hoảng nhân khẩu học của lục địa này bằng cách tăng cường hỗ trợ các gia đình, sự liên đới giữa các thế hệ và phẩm giá của sự sống con người, đồng thời cảnh báo rằng châu Âu có nguy cơ trở thành “lục địa già” không chỉ vì lịch sử mà còn vì dân số già hóa.
Phát biểu trước các thành viên của Nhóm liên nghị sĩ về Nhân khẩu học của Nghị viện châu Âu quy tụ tại Vatican, cùng với các đại diện dân sự và chính trị, Đức Thánh Cha đã mô tả tỷ lệ sinh giảm và dân số già hóa là “một thách thức cấp bách với những tác động thấy rõ đối với hàng triệu người và gia đình của họ”.
Một cuộc khủng hoảng vượt xa những số liệu thống kê.
Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng các vấn đề về nhân khẩu học không thể chỉ gói gọn trong những con số.
“Dữ liệu về nhân khẩu học không chỉ đơn thuần là số liệu thống kê, mà còn nói lên vai trò của người cha, người mẹ và con cái”, Đức Thánh Cha nói, đồng thời nhấn mạnh rằng “trẻ em chính là tương lai”.
Trích lời Đức cố Giáo hoàng Phanxicô, Đức Thánh Cha Lêô XIV nhắc lại những lo ngại rằng châu Âu đang trở thành một “lục địa già cỗi” vì “tuổi tác ngày càng cao”, và đồng thời chỉ ra những hậu quả xã hội của sự suy giảm dân số, bao gồm cả điều mà ngài gọi là “đại dịch của sự cô đơn”.
Đức Thánh Cha nhắc lại rằng sự phát triển đích thực và bền vững phụ thuộc vào sự liên đới giữa các thế hệ, đồng thời cảnh báo rằng sự cân bằng như vậy ngày càng thiếu vắng trên khắp châu Âu.
Lo ngại về “sự cằn cỗi” về văn hóa
Đức Thánh Cha Lêô XIV cũng suy tư về điều mà ngài mô tả là sự suy yếu của nền tảng Kitô giáo ở châu Âu trong những thập kỷ gần đây.
Đức Thánh Cha nói rằng việc từ bỏ nguồn cảm hứng Kitô giáo vốn đã dẫn dắt các nhà sáng lập các thể chế châu Âu đã góp phần tạo nên một “thời kỳ cằn cỗi nghiêm trọng”, không chỉ vì nhiều người đã “bị tước đoạt quyền được sinh ra”, mà còn vì các thế hệ trẻ thường không được trang bị nền tảng vật chất và văn hóa cần thiết để đối mặt với tương lai.
Đức Thánh Cha chỉ trích điều ngài gọi là các phương pháp mâu thuẫn trong một số chính sách đương đại, vốn tuyên bố ủng hộ gia đình nhưng đồng thời lại “thúc đẩy sự phân biệt đối xử với người mẹ, coi phá thai là một quyền và làm suy yếu chính nền tảng của mong muốn lập gia đình”.
Đồng thời, ngài bày tỏ lòng biết ơn đối với các sáng kiến và các tổ chức đang nỗ lực hỗ trợ gia đình và sự phục hồi dân số.
Gia đình là trung tâm của xã hội
Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng thách thức về nhân khẩu học cần được giải quyết thông qua sự hợp tác phối hợp giữa các thể chế chính trị, giới học thuật và xã hội dân sự.
Đức Thánh Cha mô tả vấn đề nhân khẩu học là “một bước ngoặt quan trọng đối với tương lai của châu Âu xét về phương diện nhân chủng học, xã hội và kinh tế”. Ngài khuyến khích đối thoại có sự tham gia của các Kitô hữu như “một phần không thể thiếu” của xã hội dân sự.
Cốt lõi của bất kỳ giải pháp lâu dài nào, Đức Thánh Cha nói, cũng đều nằm ở phẩm giá của mỗi người và vai trò nền tảng của gia đình.
Nhắc lại Giáo huấn của Thánh Gioan Phaolô II, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã mô tả gia đình là “trường học đầu tiên và không thể thay thế của đời sống xã hội”, được xây dựng trên nền tảng hôn nhân giữa một người đàn ông và một người phụ nữ.
Đức Thánh Cha cũng cho biết thêm rằng các chính sách cần tăng cường sự tham gia tích cực của gia đình vào đời sống xã hội, chính trị và văn hóa, đồng thời tôn trọng nguyên tắc bổ trợ, từ đó tránh được cả sự can thiệp thái quá của nhà nước lẫn chủ nghĩa cá nhân cực đoan.
Một “mùa xuân tươi mới” cho châu Âu
Kết thúc bài phát biểu của mình, Đức Thánh Cha Lêô XIV nói rằng tầm nhìn của Giáo hội không tìm cách quay trở lại các mô hình xã hội trong quá khứ, mà đề xuất những nguyên tắc bền vững có khả năng hướng dẫn các xã hội khi họ đối mặt với những vấn đề cơ bản về cuộc sống con người, xã hội và tương lai của các thế hệ mai sau.
Đức Thánh Cha nhấn mạnh sự hợp tác giữa Liên đoàn các Hiệp hội Gia đình Công giáo ở Châu Âu (FAFCE) và Ủy ban Hội đồng Giám mục của Liên minh Châu Âu (COMECE) như những ví dụ về sự hợp tác hiệu quả nhằm thúc đẩy phẩm giá con người và công ích.
“Có thể mở ra một con đường thực sự nhân văn để giải quyết cuộc khủng hoảng nhân khẩu học”, một con đường “hướng tới công ích và phúc lợi của các thế hệ tương lai”, Đức Thánh Cha nói.
“Quả thật, chỉ có một mùa xuân tươi mới cho gia đình mới có thể xua tan cái lạnh giá của mùa đông đối với dân số già của chúng ta”, Đức Thánh Cha kết luận.
Minh Tuệ (theo Vatican News)
