“Hòa bình vừa là một món quà vừa là một nhiệm vụ: nó phải được cầu khẩn và phải được nỗ lực tìm kiếm, được nhận lãnh như một phúc lành và không ngừng được tìm kiếm khi chúng ta nỗ lực hàng ngày để xây dựng một nền văn hóa mà trong đó hòa bình phải được tôn trọng như một quyền cơ bản”, ĐTC Phanxicô nhấn mạnh.
Vào ngày cuối cùng trong chuyến viếng thăm của mình tại Bulgaria, Đức Thánh Cha Phanxicô đã đưa ra lời kêu gọi chân thành đến các nhà lãnh đạo chính trị, tôn giáo và văn hóa của đất nước để nỗ lực làm việc với quyết tâm vì hòa bình trong và ngoài nước. “Với ngọn lửa tình yêu, chúng ta có thể làm tan chảy cơn lạnh băng giá của chiến tranh và xung đột”, ĐTC Phanxicô nhấn mạnh.
ĐTC Phanxicô kêu gọi họ trở thành “những nhà kiến tạo hòa bình” khi kết thúc buổi cầu nguyện cho hòa bình, với sự tham dự của đại diện các cộng đồng tôn giáo ở vùng đất này, bao gồm các truyền thống Công giáo, Chính thống Armenia và Tin Lành, và từ các cộng đồng Hồi giáo và Do Thái (đại diện là phụ nữ) . Người Hồi giáo chiếm 10% dân số và được đại diện bởi vị Đại mufti.
Tuy nhiên, không có vị giáo sĩ Chính Thống Bulgaria nào tham dự buổi cầu nguyện cho hòa bình cùng với ĐTC Phanxicô, vì họ không chia sẻ trong lời cầu nguyện chung. Tuy nhiên, các nguồn tin cho biết một số tín hữu Chính Thống giáo cũng đã tham gia buổi cầu nguyện, thậm chí ngay cả khi các giáo sĩ không có mặt, và bộ trưởng chính phủ Bulgaria về các vấn đề tôn giáo cũng đã tham gia sự kiện.
Sự kiện này là một sự tôn vinh đối với Thánh Gioan XXIII, vốn từng giữ vai trò là Đại Diện Tòa Thánh tại đất nước này từ năm 1925 đến 1935 và, với tư cách là vị Giáo Hoàng, đã viết Tông Thư “Pacem in Terris” (Hòa bình trên Trái đất). Đức Thánh Cha Phanxicô đã phát biểu tại một diễn đàn được tổ chức tại Quảng trường Nezavisimost (Độc lập), nằm ở trung tâm Sofia trong một khu vực vốn đã bị ném bom dữ dội trong Thế chiến II nhưng đã chuyển đổi, sau khi được tái thiết từ năm 1952 đến 1958, thành nơi trưng bày dành cho Chủ nghĩa Cổ điển Xã hội Chủ nghĩa.
Một bức tượng của Lenin đã từng được đặt ở quảng trường và Đảng Cộng sản Bulgaria đã từng đặt trụ sở tại đây. Trong nhiều thập kỷ – cho đến khi chủ nghĩa cộng sản sụp đổ năm 1989 – nơi này được gọi là Quảng trường Lenin. Do đó, sự lựa chọn địa điểm cho sự kiện tối hôm qua 6/5 là do ngẫu nhiên. Nó được truyền trực tiếp trên truyền hình quốc gia tới quốc gia bảy triệu người này.
Do trời mưa, buổi lễ kéo dài một tiếng đồng hồ bắt đầu với các ca đoàn đến từ các cộng đồng tôn giáo khác nhau của quốc gia hát bài thánh ca của Thánh Phanxicô Assisi, “Lạy Chúa, xin hãy dùng con như khí cụ bìnhan của Chúa” bằng tiếng Ý và tiếng Bulgaria, sau đó là bài đọc Thánh Vịnh 122. Trẻ em đại diện cho các cộng đồng tôn giáo khác nhau của Bulgaria, tay cầm những chiếc đèn, mà Đức Thánh Cha Phanxicô cho biết “tượng trưng cho ngọn lửa tình yêu bùng cháy trong chúng ta và điều đó đồng nghĩa với việc trở thành ngọn hải đăng của lòng thương xót, tình yêu và hòa bình. Một ngọn hải đăng có thể chiếu sáng toàn bộ thế giới của chúng ta”.
Đức Thánh Cha Phanxicô sau đó đã phát biểu, nhấn mạnh tầm quan trọng sâu sắc của sự kiện buổi tối trong một bài phát biểu ngắn gọn nhưng đầy kích thích đối với những người mà Ngài gọi là “anh chị em thân mến”. ĐTC Phanxicô bắt đầu bằng cách nói với họ, “Chúng ta đã cầu nguyện cho hòa bình bằng những lời được truyền cảm hứng từ Thánh Phanxicô Assisi, người rất yêu mến Thiên Chúa là Đấng Tạo Hóa và Cha của tất cả mọi người. Một tình yêu mà Ngài thể hiện với cảm xúc mạnh mẽ tương tự và sự tôn trọng sâu sắc đối với vẻ đẹp của công trình sáng tạo cũng như đối với tất cả những người mà Ngài gặp trên cuộc hành trình”.
ĐTC Phanxicô nói rằng tình yêu đã thay đổi cách nhìn mọi thứ của Thánh Phanxicô và “đã giúp Ngài nhận ra rằng nơi tất cả mọi người, có một ánh sáng lóe lên từ sự xác tín cá nhân của chúng ta rằng khi mọi thứ được tạo dựng, chúng ta vô cùng yêu thích”. ĐTC Phanxicô nói, “Tình yêu đó cũng khiến cho Thánh Phanxicô trở thành một nhà kiến tạo hòa bình thực sự”.
Giống như Thánh Phanxicô, ĐTC Phanxicô nói, mỗi người trong chúng ta được mời gọi theo bước chân của Ngài bằng cách trở thành một người mang lại hòa bình, một ‘nghệ nhân’ kiến tạo hòa bình”.
ĐTC Phanxicô nhắc nhở họ rằng hòa bình “vừa là một món quà vừa là một nhiệm vụ: nó phải được cầu khẩn và phải được nỗ lực tìm kiếm, được nhận lãnh như một phúc lành và không ngừng được tìm kiếm khi chúng ta nỗ lực hàng ngày để xây dựng một nền văn hóa mà trong đó hòa bình phải được tôn trọng như một quyền cơ bản”. ĐTC Phanxicô nhấn mạnh rằng đây phải là “một nền hòa bình tích cực”, một nền hòa bình “được củng cố chống lại tất cả các hình thức của sự ích kỷ và thờ ơ vốn khiến chúng ta đặt những lợi ích nhỏ nhoi của một bộ phận thiểu số trước phẩm giá bất khả xâm phạm của mỗi người”.
Sau đó, trích dẫn từ Tài liệu về Tinh thần huynh đệ nhân loại mà Ngài đã ký với Sheik Al-Azar tại Abu Dhabi vào ngày 4 tháng 2, ĐTC Phanxicô nói, “Hòa bình yêu cầu và đòi hỏi chúng ta phải chấp nhận đối thoại như là đường hướng của chúng ta, sự hiểu biết lẫn nhau như là quy tắc ứng xử và sự hiểu biết hỗ tương như phương pháp và tiêu chuẩn của chúng ta”. Theo cách này, ĐTC Phanxicô nói, “chúng ta có thể tập trung vào những điều hợp nhất chúng ta, thể hiện sự tôn trọng lẫn nhau đối với những sự khác biệt của chúng ta và đồng thời khuyến khích nhau hướng nhìn về tương lai của những cơ hội và phẩm giá, đặc biệt là đối với các thế hệ tương lai”.
ĐTC Phanxicô nhắc lại rằng họ đã đã cùng nhau quy tụ “để cầu nguyện trước những chiếc đèn do con cái chúng ta mang đến”, mà theo Ngài, “tượng trưng cho ngọn lửa tình yêu bùng cháy trong chúng ta và điều đó đồng nghĩa với việc trở thành ngọn hải đăng của lòng thương xót, tình yêu và hòa bình ở bất cứ nơi nào chúng ta tự nhận thấy mình. Một ngọn hải đăng có thể chiếu sáng toàn bộ thế giới của chúng ta”.
ĐTC Phanxicô lưu ý rằng buổi cầu nguyện cho hòa bình này đã diễn ra trên tàn tích của thành cổ Serdica, một thành phố La Mã bị chiếm đóng bởi các nhóm khác nhau trong nhiều thế kỷ, và ngày nay người ta có thể thấy những nơi thờ phượng của các truyền thống tôn giáo khác nhau của quốc gia: Chính thống giáo, Công giáo, Do Thái, Hồi giáo và Armenia.
ĐTC Phanxicô cũng nhắc lại rằng, trong nhiều thế kỷ, người dân Bulgari tại thành phố Sofia “thuộc các nhóm văn hóa và tôn giáo khác nhau đã tập trung tại nơi này để tham dự các cuộc gặp gỡ và thảo luận”. ĐTC Phanxicô cầu nguyện để địa điểm mang tính biểu tượng này “có thể trở thành một nhân chứng cho hòa bình”.
ĐTC Phanxicô kết luận bằng cách mời gọi những người khác tham gia cùng với Ngài “trong việc bày tỏ khao khát mãnh liệt của chúng ta đối với hòa bình”. ĐTC Phanxicô đã tránh sử dụng từ “cầu nguyện” vì tôn trọng các Kitô hữu Chính Thống vốn phản đối buổi cầu nguyện chung. ĐTC Phanxicô nói: “Hãy để cho hòa bình hiện diện trên trái đất: nơi gia đình của chúng ta, nơi tâm hồn của chúng ta và trên hết là ở những nơi mà rất nhiều tiếng nói đã bị làm cho câm lặng bởi chiến tranh, bị kìm hãm bởi sự thờ ơ và bị bỏ quên do sự đồng lõa mạnh mẽ của các nhóm lợi ích”.
ĐTC Phanxicô kêu gọi các nhà lãnh đạo tôn giáo, chính trị và văn hóa của “vùng đất hoa hồng để nỗ lực cùng nhau biến giấc mơ này trở thành hiện thực”. ĐTC Phanxicô cho biết thêm rằng đó cũng chính là giấc mơ của Thánh Giáo Hoàng Gioan XXIII đó là “pacem in terris”, hòa bình trên trái đất.
Buổi cầu nguyện cho hòa bình kết thúc với việc mỗi người trao cho nhau những nụ hôn của hòa bình. Sau đó tất cả cùng nhau cất lên bài “Alleluia!”.
Đó chính là thông điệp cuối cùng ĐTC Phanxicô muốn gửi đến người dân Bulgaria. Sáng nay thứ Ba 7/5, ĐTC Phanxicô lên máy bay tới Bắc Macedonia, vị Giáo Hoàng đầu tiên đến thăm vùng đất này, và từ đó trở về Rome vào buổi tối.
Minh Tuệ (theo America)
