Trong một bài phát biểu quan trọng hôm Chúa nhật 24/2, ĐTC Phanxicô đã đặt “tai họa” vấn nạn lạm dụng tình dục vào đúng bối cảnh thực của nó và đồng thời kêu gọi “một cuộc chiến toàn diện chống lại việc lạm dụng trẻ vị thành niên, cả về tình dục cũng như trong các lĩnh vực khác”.
“Thời điểm đã đến để tất cả chúng ta cùng nhau xóa bỏ tội ác lạm dụng trẻ em”, ĐTC Phanxicô nhấn mạnh trong một bài phát biểu vào cuối Thánh lễ bế mạc Hội nghị về “Bảo vệ trẻ vị thành niên trong Giáo hội”. “Thời điểm đã đến để tìm ra một trạng thái cân bằng đúng đắn đối với tất cả các giá trị cần phải thực hiện và đồng thời cung cấp các chỉ thị thống nhất cho toàn thể Giáo hội, tránh hai thái cực của ‘chủ nghĩa Peron’ bị kích động bởi mặc cảm về những lỗi lầm gây ra trong quá khứ và áp lực truyền thông, và sự phòng thủ tránh né đối đầu với những nguyên nhân và hậu quả của những tội ác nghiêm trọng này”.
Phát biểu với các nhà lãnh đạo Giáo hội, chủ yếu là các vị Chủ tịch của các Hội đồng Giám mục khắp thế giới, Đức Thánh Cha nói, “mục đích của Giáo hội sẽ là lắng nghe, giám sát, bảo vệ và chăm sóc những trẻ em bị lạm dụng, bị bóc lột và bị lãng quên, ở bất cứ nơi đâu”. Để đạt được mục tiêu đó, ĐTC Phanxicô tiếp tục, “Giáo hội cần phải vượt lên trên các cuộc tranh luận về ý thức hệ và các thực tiễn báo chí vốn thường tập trung khai thác, vì những lợi ích khác nhau, bi kịch mà những con người nhỏ bé đã trải qua”.
Bối cảnh toàn cầu
ĐTC Phanxicô bắt đầu bài phát biểu của mình bằng cách đặt vấn đề lạm dụng tình dục trẻ em trong bối cảnh toàn cầu. Theo Ngài, công việc của Hội nghị “đã khiến chúng ta nhận ra tính nghiêm trọng của tai họa lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên, và trong lịch sử đã trở thành một hiện tượng phổ biến trong tất cả các nền văn hóa và xã hội. Thậm chí hiện nay, ĐTC Phanxicô nói, thật khó để có một ý tưởng thực sự về “phạm vi thực sự của hiện tượng”, bởi vì các vụ lạm dụng tình dục thường không được báo cáo, “đặc biệt là số lượng lớn các vụ việc này đều xảy ra trong các gia đình”. Trích dẫn những dữ liệu tin tưởng nhất hiện có – “theo ý kiến của tôi”, ĐTC Phanxicô nói, “vẫn chỉ là một phần” – Ngài cho biết rằng “sự thật đầu tiên xuất hiện”, là “những kẻ gây ra các vụ lạm dụng với các hành vi bạo lực thể xác, tình dục hoặc bạo lực, chủ yếu là những bậc cha mẹ, họ hàng, những người chồng của những cô dâu trẻ tuổi, gia sư, và giáo viên”.
ĐTC Phanxicô kết luận, “do đó, chúng ta hiện đang phải đối mặt với một vấn đề mang tính tòa cầu, hiện diện một cách bi thảm ở hầu hết mọi nơi và ảnh hưởng đến mọi người”. “Tuy nhiên, chúng ta cần phải nhận thức rõ ràng”, ĐTC Phanxicô tiếp tục, “rằng mặc dù ảnh hưởng nghiêm trọng đến toàn bộ xã hội của chúng ta, nhưng sự ác này không còn gì quái dị hơn khi nó xảy ra trong Giáo hội”. Thật vậy, “sự tàn bạo của hiện tượng toàn cầu này trở nên nghiêm trọng và tai tiếng hơn trong Giáo hội, bởi vì nó hoàn toàn không phù hợp với thẩm quyền và sự tín nhiệm luân lý của Giáo hội”.
Giáo hội, ĐTC Phanxicô nói, “cảm thấy được mời gọi để chiến đấu với sự ác này, vốn tấn công vào trọng tâm sứ mạng của Giáo hội là rao giảng Tin Mừng cho những người bé mọn cũng như bảo vệ họ khỏi những con sói hung dữ”. ĐTC Phanxicô khẳng định, “nếu như trong Giáo hội xuất hiện thậm chí chỉ một trường hợp lạm dụng – mà chính nó đã tự thể hiện một sự tàn bạo – trường hợp đó sẽ phải đối mặt với một sự nghiêm trọng cùng cực”.
ĐTC Phanxicô lưu ý rằng hiện tượng lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên không thể được nhận thức nếu như không xem xét vấn đề “quyền lực”, bởi vì đó luôn luôn là kết quả của việc lạm dụng quyền bính”, vốn cũng hiện diện “trong các hình thức lạm dụng khác”, chẳng hạn như: “binh lính trẻ em, mại dâm trẻ em, những đứa trẻ đói khát, nạn nhân của nạn buôn người, những trẻ em nạn nhân của chiến tranh, trẻ em tị nạn, trẻ em bị phá thai, và rất nhiều những đứa trẻ khác”.
Một biểu hiện của sự ác
Nhưng, ĐTC Phanxicô tiếp tục, “Trước tất cả sự tàn nhẫn này, tất cả sự sát tế trẻ em cho vị thần quyền lực, tiền bạc, tự phụ và kiêu ngạo, chỉ những lời giải thích theo lối kinh nghiệm thôi thì không đủ”. Mặc dù những lời giải thích theo lối kinh nghiệm có thể đưa ra một lời giải thích, nhưng chúng “không có khả năng mang lại cho chúng ta một ý nghĩa”. Vì vậy, ĐTC Phanxicô chất vấn, “đâu sẽ là ‘ý nghĩa hiện sinh’ của hiện tượng vô đạo đức này”. “Xét về chiều rộng và chiều sâu của con người, nó không gì khác hơn chính là biểu hiện của sự ác hiện nay”. ĐTC Phanxicô cảnh báo rằng “nếu như chúng ta không tính đến chiều kích này, chúng ta sẽ vẫn tiếp tục xa vời sự thật và thiếu các giải pháp thực sự”.
ĐTC Phanxicô cho biết rằng, “Cũng giống như chúng ta phải thực hiện mọi biện pháp thực tế mà theo lẽ thường, khoa học và xã hội mang lại cho chúng ta, chúng ta cũng không được đánh mất thực tế này; chúng ta cần phải tiếp nhận những phương tiện tinh thần mà chính Thiên Chúa đã truyền dạy chúng ta: sự hổ thẹn, sự nhận lỗi, việc cầu nguyện và việc đền tội”. Theo ĐTC Phanxicô, “đây chính là cách thế duy nhất để vượt qua những sự ác này”.
Hướng tới “những thực tiễn tốt nhất”, được xây dựng dưới sự hướng dẫn của Tổ chức Y tế Thế giới, cũng như công việc của Ủy ban Giáo Hoàng về Bảo vệ Trẻ vị thành niên và những đóng góp được đưa ra bởi Hội nghị về “Bảo vệ Trẻ vị thành niên”, ĐTC Phanxicô cho biết, Giáo hội trong cuộc hành trình tiến về phía trước sẽ đặc biệt chú trọng vào tám khía cạnh của cuộc khủng hoảng: bảo vệ trẻ em, tính chất nghiêm túc không thể mắc sai lầm, sự thanh lọc thực sự, việc đào tạo, việc củng cố và xem xét các chỉ dẫn được đưa ra bởi các HĐGM, việc đồng hành với những người bị lạm dụng, thế giới kỹ thuật số và ngành du lịch tình dục”.
Đáng chú ý, ĐTC Phanxicô đã nhắc lại cam kết của mình rằng “Giáo hội sẽ nỗ lực hết sức mình để làm tất cả những điều cần thiết để đưa ra ánh sáng công lý bất cứ ai đã phạm phải những tội ác như vậy. Giáo hội sẽ không bao giờ tìm cách che giấu hoặc không thực hiện việc xử lý nghiêm túc đối với bất kỳ trường hợp nào” liên quan đến các hành vi lạm dụng trẻ vị thành niên.
Đức Thánh Cha cũng đã cảm ơn tất cả các linh mục và những người sống đời tận hiến, “những người đã phụng sự Thiên Chúa một cách trung thành và trọn vẹn”, bất chấp “những hành vi đáng xấu hổ của một số giáo sĩ; cũng như “đa số các linh mục, những người không chỉ trung thành với đời sống độc thân của họ, mà còn dấn thân cho một sứ vụ mà ngày nay còn trở nên khó khăn hơn bởi những vụ bê bối của một bộ phận thiểu số”. ĐTC Phanxicô cũng đã cảm ơn những người giáo dân, những người đã nhận thức rõ về sự tốt lành của các vị Mục tử của họ, và những người tiếp tục cầu nguyện cho cũng như hỗ trợ cho các vị Mục tử của mình”.
Cơ hội cho việc thanh luyện
Cuối cùng, ĐTC Phanxicô đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc “biến điều xấu xa này thành cơ hội cho việc thanh luyện”. Trích dẫn những lời của Thánh Edith Stein, tức Thánh Têrêsa Benedicta Thánh Giá, ĐTC Phanxicô nói, “Quả nhiên, những sự kiện mang tính quyết định trong lịch sử thế giới đã bị ảnh hưởng chủ yếu bởi con người mà những cuốn sách lịch sử vẫn tiếp tục không nói đến”. “Dân Thánh của Thiên Chúa”, ĐTC Phanxicô giải thích, “qua sự im lặng hàng ngày, bằng nhiều hình thức và cách thức, tiếp tục chứng minh và chứng thực với hy vọng ‘ngoan cố’ rằng Thiên Chúa không bao giờ từ bỏ nhưng luôn duy trì sự tín trung và, trong rất nhiều trường hợp, sự tận tâm hết lòng đối với con cái của mình”.
“Kết quả tốt nhất và giải pháp hiệu quả nhất mà chúng ta có thể mang lại cho các nạn nhân, cho con cái của Mẹ Giáo hội và toàn thế giới”, ĐTC Phanxicô nói, “đó chính là cam kết hoán cải cá nhân và tập thể, tinh thần khiêm tốn trong việc tìm hiểu, lắng nghe, giúp đỡ và bảo vệ những người dễ bị tổn thương nhất”.
Một cuộc chiến toàn diện chống lại vấn nạn lạm dụng
Và ĐTC Phanxicô đã kết luận bài phát biểu của mình “với lời kêu gọi chân thành đối với một cuộc chiến toàn diện chống lại việc lạm dụng trẻ vị thành niên cả về tình dục cũng như các lĩnh vực khác, về phía tất cả các cơ quan chức năng và các cá nhân, bởi vì chúng ta hiện đang phải đối phó với những tội ác ghê tởm cần phải bị xóa khỏi bộ mặt của trái đất: đây chính là một sự đòi buộc bởi tất cả rất nhiều các nạn nhân ẩn giấu trong các gia đình cũng như trong các môi trường khác nhau trong các xã hội của chúng ta”.
Minh Tuệ (theo Vatican News)
