Các Đức Giám Mục Togo – Cameroon cho biết các ngài “không thể thờ ơ với cuộc khủng hoảng đang nhấn chìm quốc gia Tây Phi” của các ngài.
Các Đức Giám Mục đã ban hành tuyên bố khi kết thúc phiên họp toàn thể của họ diễn ra từ ngày 7 đến 11 tháng Giêng tại Kpalimé, khoảng 75 dặm về phía bắc của thủ đô Lomé.
Kể từ năm 2017, Togo đã trải qua những biến động chính trị. Các đảng chính trị đối lập và xã hội dân sự đã tổ chức các cuộc biểu tình trên các đường phố, kêu gọi cải cách chính trị và thể chế, và đồng thời gây áp lực cho Tổng thống Faure Gnassingbé phải từ chức trong các cuộc tranh cử tổng thống vào năm 2020.
Tổng thống Gnassingbé đã nắm giữ quyền lực kể từ năm 2005, sau cái chết của cha mình, cố tổng thống Gnassingbé Eyadema. Ông Eyadema đã cai trị Togo trong 38 năm, kể từ khi ông lật đổ tổng thống thứ hai của đất nước này, tổng thống Nicolas Grunitzky, trong một cuộc đảo chính vào năm 1967.
Vào tháng 9 năm 2017, liên minh đối lập 14 đảng của Togo đã từ chối một dự luật của chính phủ để khôi phục nhiệm kỳ tổng thống kéo dài hai nhiệm kỳ vốn không có hiệu lực trở về trước – cho phép ông Gnassingbé hoạt động trở lại vào năm 2020 và 2025.
Phe đối lập đã tẩy chay cuộc bầu cử vào tháng 12 đối với quốc hội của quốc gia, mà trước đó các giám mục đã yêu cầu trì hoãn.
Vào tháng 11, Hội đồng Giám mục cho biết rằng việc tổ chức bất kỳ cuộc bầu cử nào mà không có những cải cách cần thiết, “sẽ không giải quyết được những vấn đề của Togo, nó sẽ chỉ làm gia tăng thêm những sự căng thẳng và tình trạng bạo lực”.
Các Giám cho biết Togo “cần có một sự thay đổi triệt để trong cách thức quản lý và thực hành chính trị, nếu như hệ thống không thay đổi, các vấn đề sẽ vẫn cứ tồn tại”.
Hầu hết các đảng đối lập đều muốn cuộc bầu cử phải bị trì hoãn cho đến năm 2020, khi các cuộc bầu cử này có thể được tổ chức đồng thời với cuộc thăm dò của tổng thống.
Trong tuyên bố ngày 11 tháng 1, các giám mục đã kêu gọi các giáo sĩ trong nước, “can đảm trong việc giải quyết cuộc khủng hoảng chính trị của Togo dưới ánh sáng của Chân lý”.
“Chúng ta, những Mục tử của Chúa Giêsu Kitô – Hoàng tử Hòa bình – không thể thờ ơ trước những sự kiện mà chúng ta đang sống nơi quê hương đất nước chúng ta hôm nay… Bạo lực đối với những người bị thương, những người bị giam giữ và những người chết đã chấm dứt thời kỳ đối thoại giữa các chủ thể chính trị quả là đáng trách”, theo tuyên bố của các giám mục. “Chúng ta phải chống lại những hành vi mà theo cách hiểu của chúng ta là chống lại phẩm giá con người. Do đó, việc mạnh mẽ lên tiếng đã trở thành một bằng chứng đầy can đảm”.
Người Công giáo chiếm khoảng 25% dân số Togo, tương đương 7,8 triệu người; quốc gia này là 20% là người Hồi giáo.
“Sự vui mừng và hy vọng, những nỗi buồn và sự lo lắng của tất cả mọi người, đặc biệt là người nghèo và tất cả những người đau khổ, cũng chính là sự vui mừng và hy vọng, nỗi buồn và nỗi thống khổ của các môn đệ của Chúa Kitô, và không có gì thực sự nhân văn mà lại không vang vọng trong lòng họ”, tuyên bố của các giám mục nêu rõ.
Các giám mục hứa sẽ cung cấp “những phản ứng đặc biệt” khi đối mặt với “những tình huống đặc biệt của đất nước”.
“Dân Chúa đòi hỏi từ chúng ta những lời lẽ hy vọng và an ủi”, các Giám mục nói.
Tuy nhiên, các giám mục giải thích rằng họ sẽ ngăn chặn cuộc cạnh tranh chính trị và tập trung vào “các giá trị vượt qua những sự chia rẽ về mặt chính trị: phẩm giá của con người được tạo dựng theo hình ảnh của Thiên Chúa và do đó, lên án tất cả các hành vi từ chối phẩm giá này; các giá trị của sự thật và công lý”.
Các giám mục nói rằng họ không ủng hộ một đảng phái chính trị nào hơn một đảng phái chính trị nào khác, nhưng “Giáo hội không thể im lặng hoặc không lên tiếng về những gì tạo nên nền tảng của việc cùng nhau chung sống ở nước ta. Nếu không, Giáo hội sẽ không còn là nhân chứng cho Chúa Kitô”.
“Giáo hội không được ngừng thúc giục lương tâm hay kêu gọi các nhà lãnh đạo đưa ra những lựa chọn tôn trọng con người”.
Tuy nhiên, các giám mục cho biết rằng các linh mục không nên bàn về lĩnh vực chính trị trên các phương tiện truyền thông xã hội, mà chỉ nên bàn về vấn đề này bên trong các nhà thờ của họ.
“Chúng ta phải nói với các tín hữu bên trong các nhà thờ của chúng ta và phải luôn cậy dựa vào Lời Chúa. Những ai lắng nghe được tự do chia sẻ thông điệp này nếu họ muốn”, các Giám mục nói.
Các nhà lãnh đạo Giáo hội tiếp tục lo ngại rằng do sự tẩy chay của phe đối lập, quốc hội mới sẽ không phản ánh ý muốn của người dân.
“Một thực tế đáng buồn là trong Quốc hội Togo, chỉ có đa số liên quan đến tổng thống sẽ đưa ra quyết định, bởi vì phe đối lập, thường được gọi là C14, không còn được đại diện. Do đó, nó sẽ không còn có thể tham gia tích cực vào các cuộc tranh luận khác nhau về nội dung của các điều khoản lập pháp và về những cải cách về mặt hiến pháp vốn sẽ diễn ra bên trong Quốc hội. Điều này chắc chắn sẽ không giúp ích gì cho bầu khí hòa bình cũng như sự ổn định và có thể là nguyên nhân của những cuộc đụng độ bạo lực tiếp theo trong tương lai”, Linh mục Donald Zagore, thuộc Hiệp hội các nhà Truyền giáo châu Phi (SMA), phát biểu với Fides, một hãng tin trực thuộc Vatican.
Minh Tuệ (theo Crux)
