Đức Tổng Giám mục Ettore Balestrero, Quan sát viên Thường trực của Tòa Thánh tại Liên Hiệp Quốc ở Geneva, nhấn mạnh tầm quan trọng của việc xây dựng một cơ chế quản trị hiệu quả đối với trí tuệ nhân tạo nhằm thăng tiến phẩm giá con người, phục vụ nhân loại và bảo đảm trách nhiệm giải trình cũng như trách nhiệm của con người.
Đối thoại toàn cầu của Liên Hợp Quốc về quản trị trí tuệ nhân tạo (Ảnh: Vatican News)
Trí tuệ nhân tạo cần có một cơ chế quản trị vững chắc để phục vụ nhân loại và tôn trọng phẩm giá con người, Đức Tổng Giám mục Ettore Balestrero, Sứ thần Tòa Thánh kiêm Quan sát viên Thường trực của Tòa Thánh tại Liên Hiệp Quốc và các tổ chức quốc tế khác ở Geneva, phát biểu vào ngày 7 tháng 7 năm 2026.
Tuyên bố của ngài được công bố nhân dịp sự kiện Đối thoại Toàn cầu đầu tiên của Liên Hiệp Quốc về Quản trị Trí tuệ nhân tạo (AI), diễn ra tại Geneva trong hai ngày 6 và 7 tháng 7.
“Sự cần thiết phải có một cơ chế quản trị vững chắc không có nghĩa là áp đặt những giới hạn đối với AI chỉ vì mục đích hạn chế”, Đức Tổng Giám mục Balestrero nói.
“Đúng hơn, đó là điều kiện tiên quyết để bảo đảm rằng tiến bộ công nghệ thực sự được định hướng tới một tầm nhìn rộng lớn hơn, phục vụ toàn thể nhân loại, đồng thời tôn trọng phẩm giá bất khả xâm phạm do Thiên Chúa ban cho mỗi con người và thiện ích chung”.
Những thay đổi sâu sắc đòi hỏi một phản ứng chính trị tương xứng
Phái đoàn Quan sát viên Thường trực của Tòa Thánh hoan nghênh việc triệu tập Đối thoại Toàn cầu đầu tiên về AI này, vì “mỗi ngày trôi qua, ngày càng rõ ràng rằng chúng ta đang sống trong một thời kỳ chuyển mình mang tính bước ngoặt, tác động đến mọi lĩnh vực của cuộc sống”, và “một sự thay đổi sâu sắc như vậy đòi hỏi một phản ứng chính trị tương xứng với tầm vóc của nó”.
Đức Tổng Giám mục Balestrero nhấn mạnh rằng quản trị tốt đồng nghĩa với việc sử dụng AI “theo cách không phó mặc hoặc từ bỏ trách nhiệm cho một thuật toán”. Ngài cũng cho biết thêm rằng mọi quyết định quan trọng được đưa ra bởi các hệ thống tự động đều phải có sự giám sát của con người; đồng thời tốc độ và hiệu quả không được đặt lên trên tác động đối với đời sống con người.
“Thật vậy, vì chỉ các chủ thể có nhân vị mới có đầy đủ trách nhiệm luân lý, chứ không phải các tác nhân nhân tạo, nên nếu AI được sử dụng để bảo vệ phẩm giá con người và thực sự phục vụ công ích, thì trách nhiệm đối với việc sử dụng AI phải luôn thuộc về những người đưa ra quyết định, với việc trách nhiệm giải trình phải được duy trì ở mọi giai đoạn”, ngài khẳng định.
Tầm quan trọng của trách nhiệm giải trình và trách nhiệm chung
Nhắc lại Thông điệp Magnifica humanitas về việc bảo vệ con người trong thời đại Trí tuệ nhân tạo của Đức Thánh Cha Lêô XIV, Đức Tổng Giám mục Balestrero cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải bảo đảm tính minh bạch của AI trong các quyết định tự động, nhằm duy trì “chuỗi trách nhiệm giải trình, xác định rõ trách nhiệm từ các nhà phát triển đến các đơn vị triển khai ở mọi giai đoạn trong vòng đời của AI”.
Quan sát viên Thường trực của Tòa Thánh cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải phát triển những hình thức hợp tác tôn trọng các cấp độ khác nhau của cộng đồng quốc tế và góp phần xây dựng những khuôn khổ chung, qua đó “bảo đảm trách nhiệm chung đối với công ích”.
“Về phương diện này, việc công nghệ tập trung trong tay một số ít tập đoàn quyền lực có thể làm gia tăng đáng kể những tác động tiêu cực của nó, đặc biệt trong bối cảnh thiếu vắng rõ rệt các khuôn khổ đạo đức cũng như các thể chế có khả năng giải quyết những thách thức như vậy”, ngài tiếp tục.
Đức Tổng Giám mục Balestrero cũng tái khẳng định cam kết của Tòa Thánh trong việc “tiếp tục tham gia tích cực vào các cuộc đối thoại về trí tuệ nhân tạo”, đồng thời bày tỏ sự sẵn sàng tham gia vào một cuộc đối thoại mang tính xây dựng nhằm bảo vệ phẩm giá con người trong thời đại AI.
Minh Tuệ (theo Vatican News)
