Dấu chân của những nhà thừa sai Dòng Chúa Cứu Thế trên vùng đất Tây Nguyên đã in đậm qua nhiều thế hệ. Đó không chỉ là những bước chân vượt núi băng rừng để đến với các buôn làng xa xôi, nhưng sâu xa hơn, là một chọn lựa truyền giáo: sống với dân, ở giữa dân và trở thành người của dân. Các nhà thừa sai tiên khởi đã học ngôn ngữ của đồng bào, chia sẻ đời sống của họ, bước vào thế giới văn hóa của họ và cùng họ xây dựng những cộng đoàn đức tin giữa đại ngàn.
Ngày nay, sứ vụ ấy vẫn đang được tiếp nối. Nhưng Tây Nguyên đã đổi thay, và cùng với những đổi thay ấy, một thách đố mục vụ mới đang xuất hiện: nhiều người trẻ rời buôn làng, rời gia đình và cộng đoàn để xuống các thành phố, các khu công nghiệp tìm việc làm và xây dựng tương lai.
Cha Giuse Lưu Dương Xuân Bình gọi họ bằng một cái tên vừa thân thương vừa gợi nhiều suy nghĩ: “chiên xa đàn.”
“Xa đàn” trước hết là xa quê. Các bạn trẻ rời khỏi buôn làng quen thuộc để bước vào một thế giới hoàn toàn khác. Sau lưng họ là gia đình, là cộng đoàn, là ngôi nhà thờ thân quen; là tiếng chiêng ngân trong những ngày lễ, những bài thánh ca bằng tiếng mẹ đẻ, những nhịp xoang hòa vào lời cầu nguyện của cộng đoàn. Những gì từng rất gần gũi bỗng trở thành ký ức. Trước mặt họ là phố thị đông đúc, những khu nhà trọ chật hẹp, nhịp sống công nghiệp gấp gáp và một môi trường xã hội với rất nhiều điều mới mẻ.
Không ít người trẻ bước vào thế giới ấy với hành trang còn khá mỏng. Có những bạn chưa hoàn tất chương trình trung học phổ thông; kiến thức xã hội và kỹ năng sống còn hạn chế. Trong khi đó, các bạn lại phải rất sớm tự mình đối diện với những vấn đề của việc làm, tiền bạc, các mối quan hệ và những cám dỗ của đời sống đô thị. Khi những mối dây với gia đình và cộng đoàn quê nhà trở nên lỏng lẻo, cảm giác cô độc và mất phương hướng càng dễ xuất hiện. Một số bạn dần xa cộng đoàn, xa đời sống đức tin; có người đã phải trả giá cho những chọn lựa thiếu kinh nghiệm của mình.
Nhưng chính ở nơi những người trẻ đang đi đến, sứ vụ truyền giáo cũng được mời gọi đi đến.
Nếu trước đây người thừa sai lên đường vào các buôn làng để gặp đồng bào ngay trên quê hương của họ, thì hôm nay, khi những người con Tây Nguyên rời buôn làng xuống phố thị, bước chân người thừa sai cũng cần tiếp tục theo họ. Theo nghĩa ấy, “theo dấu chân” không đơn giản là lặp lại những gì các thế hệ đi trước đã làm, nhưng là tiếp nối chính tinh thần đã thúc đẩy họ: đi đến nơi con người đang sống, ở lại với họ và chia sẻ cuộc đời của họ.
Từ thao thức ấy, các tu sĩ Dòng Chúa Cứu Thế phục vụ tại Tây Nguyên đã và đang tìm cách nối lại những sợi dây tưởng như đang bị khoảng cách địa lý làm cho đứt đoạn. Các ngài tìm đến những người trẻ đang sống và làm việc xa quê, gặp gỡ, lắng nghe, chuyện trò và quy tụ họ. Trong những cuộc gặp ấy, điều được trao lại không chỉ là sự quan tâm của những người cùng quê hương, nhưng còn là cảm thức thuộc về một cộng đoàn đức tin.
Đặc biệt, khi Lời Chúa và lời cầu nguyện một lần nữa được cất lên bằng tiếng Jrai, Bahnar thân thuộc, một phần quê hương dường như cũng hiện diện giữa nơi đất khách. Ngôn ngữ ở đây không chỉ là phương tiện giao tiếp. Đó còn là ký ức, văn hóa, căn tính và một không gian thiêng liêng đã nuôi dưỡng đời sống đức tin của biết bao thế hệ. Giữa phố thị, được nghe lại tiếng mẹ đẻ trong lời kinh và thánh ca có thể giúp người xa quê nhận ra rằng mình vẫn thuộc về một gia đình, một cộng đoàn và một truyền thống đức tin.
Cùng với các tu sĩ đang trực tiếp phục vụ tại Tây Nguyên, anh em sinh viên Học viện Dòng Chúa Cứu Thế cũng tham gia vào hành trình ấy qua những giờ mục vụ thăm viếng, gặp gỡ, nối kết và mời gọi các bạn trẻ quy tụ tham dự Thánh lễ hằng tuần. Những cuộc gặp đôi khi rất đơn sơ: một chuyến đi, một lần ghé thăm khu nhà trọ, một cuộc trò chuyện, một lời mời đến với cộng đoàn. Nhưng chính từ những điều bình dị ấy, khoảng cách dần được thu hẹp và những mối dây tưởng đã lỏng lẻo lại có thể được nối kết.
Có lẽ đó cũng là một cách để những tu sĩ trẻ hôm nay học bước theo dấu chân các bậc đàn anh. Dấu chân ấy không nhất thiết chỉ dẫn vào những buôn làng giữa đại ngàn. Hôm nay, nó còn có thể dẫn đến những khu công nghiệp, những dãy nhà trọ công nhân và những vùng ngoại vi của thành phố – nơi những người con của núi rừng đang sống một cuộc đời rất khác với quê nhà.
Sứ vụ Dòng Chúa Cứu Thế tại Tây Nguyên vì thế không dừng lại ở một địa giới. Khi người dân chuyển dịch, sứ vụ cũng được mời gọi chuyển dịch; khi những người trẻ rời buôn làng, người thừa sai được mời gọi tìm đến nơi họ đang hiện diện. Tinh thần của các nhà thừa sai tiên khởi vẫn có thể tiếp tục bằng những hình thức mới: học ngôn ngữ của con người hôm nay, bước vào hoàn cảnh sống của họ, chia sẻ những bấp bênh của họ và giúp họ giữ được mối dây với cộng đoàn và đức tin.
Ước mong ngày càng có thêm những môn đệ trẻ của thánh Anphongsô sẵn sàng bước vào hành trình ấy. Bởi giữa phố thị mênh mông, vẫn còn những “chiên xa đàn” đang cần được tìm gặp. Và có lẽ, cách tốt nhất để tiếp nối dấu chân của những người đi trước chính là tiếp tục bước đi – đến nơi những người nghèo và bị bỏ rơi nhất hôm nay đang sống, đang kiếm tìm và đang chờ đợi một người anh em cùng đi với mình.
Anrê YC
Một số hình ảnh:
