Quỹ Gioan Phaolô II Vatican không chỉ tập trung vào việc lưu giữ ký ức về ngài, mà còn góp phần định hình cuộc sống thông qua những hoạt động cụ thể
Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II tại Hội nghị Rimini năm 1982 (Ảnh: Vatican News)
Quỹ Gioan Phaolô II Vatican sẽ kỷ niệm 45 năm thành lập tại Rôma từ ngày 19 đến ngày 22 tháng 10, quy tụ các thành viên trong cộng đồng quốc tế và đỉnh cao là cuộc hội kiến riêng với Đức Thánh Cha Lêô XIV.
Ban tổ chức cho biết trọng tâm không chỉ là tôn vinh di sản của Thánh Gioan Phaolô II, mà còn cho thấy di sản ấy tiếp tục định hình cuộc sống con người thông qua những hoạt động cụ thể, đặc biệt là việc tạo cơ hội giáo dục cho người trẻ.
Quỹ này được Thánh Gioan Phaolô II thiết lập vào năm 1981, đúng 3 năm sau khi ngài đắc cử Giáo hoàng, nhằm hỗ trợ những hoạt động gắn liền với những bận tâm liên quan đến con người, đặc biệt là giới trẻ, sinh viên và khách hành hương, cũng như các công trình nghệ thuật và lĩnh vực văn hóa.
Chương trình học bổng của quỹ tại Đại học Công giáo Lublin, Ba Lan — thường được biết đến với tên gọi KUL — nơi Linh mục và sau này là Đức Hồng y Karol Wojtyla từng đứng đầu Khoa Đạo đức thuộc Khoa Triết học trong gần một phần tư thế kỷ — cung cấp cho sinh viên chỗ ở, các bữa ăn, chương trình đào tạo và giáo dục học thuật trong suốt thời gian học tập.
Theo quỹ, hơn 1.100 sinh viên và hơn 40 nghiên cứu sinh đã hoàn thành chương trình, với khoản kinh phí hằng năm quỹ dành cho chương trình này lên tới hơn 500.000 euro (581.000 USD).
Làm cho con người được triển nở
Gloria Nwagana lần đầu biết đến Thánh Gioan Phaolô II tại Giáo xứ của mình, Nhà thờ Chính tòa Thánh Tâm Chúa Giêsu ở Tashkent, thủ đô Uzbekistan.
Nhiều năm sau, khi trở thành người nhận học bổng của Quỹ Gioan Phaolô II, Nwagana nhận ra rằng những lời của ngài không còn đơn thuần là lịch sử nữa. Những lời ấy đã trở thành một phần trong chính câu chuyện cuộc đời của em.
Nwagana nộp đơn vào KUL và chương trình học bổng của quỹ trong thời gian đại dịch COVID-19. Mặc dù được chấp thuận, những hạn chế đi lại khiến em phải ở lại Uzbekistan và hoàn thành năm học đầu tiên trực tuyến, sau đó mới đến Ba Lan.
Khi đến quê hương của Thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II, quỹ này đã trở thành điều gì đó lớn lao hơn một phương tiện tài trợ cho việc học của Nwagana. “Quỹ đã cho con cơ hội trở thành một thành viên của cộng đồng và một công trình vĩ đại do Thánh Gioan Phaolô II khởi xướng”, Nwagana chia sẻ với OSV News. “Vì nhiều lý do khác nhau, mỗi người trong chúng con không phải lúc nào cũng có thể đón những kỳ nghỉ bên cạnh những người thân yêu, nên vào những thời điểm đó, chúng con đã tạo nên một gia đình riêng ngay tại tổ chức này”.
Các sinh viên coi Quỹ Gioan Phaolô II như một “gia đình”
Cảm thức về một gia đình ấy trở nên đặc biệt quan trọng khi cha của Nwagana qua đời không lâu trước chuyến đi Rôma đã được quỹ hỗ trợ. Nwagana muốn hủy chuyến đi, nhưng mẹ em nhất quyết muốn em đến Thành phố Vĩnh hằng.
“Hôm nay, con rất biết ơn mẹ vì điều đó”, Nwagana nói với OSV News. “Điều đặc biệt quan trọng đối với con là sự nâng đỡ mà con đã nhận được từ quỹ trong khoảng thời gian khó khăn ấy — trên hết là lời cầu nguyện và cảm thức rằng con không đơn độc”.
Hiện tại, sau khi hoàn thành bằng thạc sĩ, Nwagana sống tại Poznan, Ba Lan, và làm công việc giáo dục. Nwagana cho biết quỹ đã dạy em tính độc lập và sự cởi mở với người khác — những phẩm chất mà hiện Nwagana luôn mang trong mình khi làm việc với những người trẻ.
Việc được nuôi dưỡng trong tinh thần giáo huấn của Thánh Gioan Phaolô II cũng củng cố nơi Nwagana ý thức trách nhiệm — đó là “đòi hỏi nơi chính mình, ngay cả khi người khác không đòi hỏi điều đó nơi mình”, Nwagana nói, diễn giải lời của Thánh Gioan Phaolô II tại Đền thánh Đức Mẹ Jasna Góra ở Czestochowa năm 1983.
“Người kế thừa tự nhiên” của triều đại Giáo hoàng
Đức Ông Pawel Ptasznik, Chủ tịch quỹ và là cộng sự lâu năm của Thánh Gioan Phaolô II tại Vatican, nói với OSV News rằng nhiệm vụ chính của quỹ là truyền lại di sản của vị Giáo hoàng người Ba Lan và các giá trị trong triều đại Giáo hoàng của ngài cho các thế hệ tương lai.
Đức Ông Ptasznik cho biết sứ mạng là truyền lại những giá trị của Thánh Gioan Phaolô II thông qua hành động thay vì hoài niệm — “không phải trong chiều kích của những câu chuyện, giai thoại hay ký ức, mà trong chiều kích của những hoạt động cụ thể”, Đức Ông Ptasznik nói với OSV News. Điều đó có nghĩa là hỗ trợ những lĩnh vực vốn nằm trong tầm nhìn ban đầu của Thánh Gioan Phaolô II dành cho quỹ này. Nền tảng của tầm nhìn ấy là xác tín được Thánh Gioan Phaolô II diễn tả trong thông điệp đầu tiên của ngài, Redemptor Hominis: “Con người… là con đường chính yếu và nền tảng đối với Giáo hội”.
“Chúng tôi không muốn quỹ chỉ gắn bó với riêng Thánh Gioan Phaolô”, Linh mục Podlewski, phát ngôn viên của quỹ, chia sẻ thêm.
“Thời gian vẫn tiến về phía trước, và với tư cách là Giáo hội, chúng ta yêu mến mọi vị Giáo hoàng kế nhiệm”, Linh mục Podlewski nói, đồng thời cho biết thêm rằng quỹ tìm cách hỗ trợ những yếu tố trong công việc của Thánh Gioan Phaolô mà ngài mô tả là vẫn “mang tính phổ quát và còn phù hợp với hiện tại”. Điều đó bao gồm học bổng dành cho các bạn trẻ, các chương trình đào tạo, các sáng kiến văn hóa và nghệ thuật, cũng như các dự án sử dụng những phương thức mới để tiếp cận con người và chia sẻ đức tin.
Gọi hoạt động thường nhật của quỹ là “những cánh tay vươn rộng của Thánh Gioan Phaolô II”, Linh mục Podlewski nói với OSV News: “Chúng tôi là người thừa kế tự nhiên và là người tiếp nối triều đại Giáo hoàng của ngài — nhưng chỉ trong khía cạnh vẫn còn giữ được tính thích hợp và phổ quát”.
Cách tiếp cận này cũng định hình Giải thưởng Vatican Premio San Giovanni Paolo II, được quỹ trao từ năm 2024 cho một cá nhân hoặc tổ chức đưa những giá trị do Thánh Gioan Phaolô II cổ võ vào thực tiễn.
“Chúng tôi muốn tìm kiếm một viên ngọc quý đích thực giữa cộng đồng toàn cầu — một cá nhân hoặc tổ chức, thường không được nhiều người biết đến, nhưng ở một nơi nào đó, trong hoàn cảnh cụ thể của mình, đang góp phần làm cho thế giới trở nên đẹp đẽ hơn, an toàn hơn và tốt đẹp hơn, bởi họ được truyền cảm hứng từ Thánh Gioan Phaolô II”, Linh mục Podlewski chia sẻ về những người nhận giải.
Nhân dịp kỷ niệm 45 năm thành lập, quỹ đã ra mắt một trang web mới bằng 4 ngôn ngữ.
Đào tạo người trẻ tại quê hương của Thánh Gioan Phaolô
Linh mục Valerian Karitas là một học giả hiện tại của quỹ đến từ Indonesia. Trước khi đến Ba Lan, Linh mục Karitas cho biết ngài đã biết đến giáo huấn của Thánh Gioan Phaolô II. Tuy nhiên, tại Ba Lan, ngài đã tìm hiểu sâu hơn về con người và tâm hồn của vị Giáo hoàng người Ba Lan qua chính mảnh đất đã đào luyện nên một con người vĩ đại trong đức tin.
Linh mục Karitas nói rằng ngài bắt gặp “ký ức đau khổ” của Ba Lan trong các viện bảo tàng, tu viện và các đền thánh.
“Tôi chỉ nhận ra rằng lịch sử ‘tàn khốc nhưng đầy hứa hẹn’ của dân tộc của Thánh Gioan Phaolô II nằm phía sau những giáo huấn phi thường của ngài”, Linh mục Karitas nói, đồng thời cho biết tại quê hương của Thánh nhân, ngài hiểu rằng đức tin sẽ kiên vững trước những thử thách lớn lao nhất.
“Ngay cả khi tòa nhà bị phá hủy, những viên đá vẫn luôn còn đó, sẵn sàng được xây dựng lại”, Linh mục Karitas nói.
Một điều khác cũng tác động sâu sắc đến Linh mục Karitas là những chuyện rất đỗi bình thường: gia đình. Ngài trải nghiệm những truyền thống Ba Lan qua việc cùng chia sẻ bánh wafer vào dịp lễ vọng Giáng Sinh và đi thăm các gia đình trong mùa Giáng Sinh với những bài thánh ca — những điều mà gia đình Wojtyla rất trân trọng và vị Giáo hoàng người Ba Lan đã mang theo khi đến Vatican.
Tuy nhiên, thách đố lớn nhất đối với Linh mục Karitas là việc học ngôn ngữ của vị Giáo hoàng người Ba Lan.
“Tôi cần kết hợp tất cả những gì mình đang học cùng một lúc — việc học thuật, tiếng Anh và tiếng Ba Lan. Đôi khi, tôi thực sự không hiểu những gì mình đọc trong Thánh lễ, nhưng tôi phải luôn nỗ lực hết mình”, Linh mục Karitas chia sẻ với OSV News.
Kinh nghiệm sống xa quê hương nhưng dưới sự che chở của quỹ đã làm thay đổi cách ngài hiểu về thiên chức Linh mục của ngài.
“Điều đó đã thay đổi ơn gọi và cuộc sống Linh mục của tôi”, Linh mục Karitas nói với OSV News, đặc biệt qua việc đào sâu lòng sùng kính Đức Trinh Nữ Maria cũng như sự nhạy bén trước những vấn đề ảnh hưởng đến con người và gia đình.
Giờ đây, ngài hy vọng sẽ mang một phần những gì đã học được trở về Indonesia.
Đối với Linh mục Podlewski, công việc như thế cho thấy sự khác biệt giữa việc quảng bá một con người vĩ đại và tiếp nối một sứ mạng: “Chúng tôi không chỉ quảng bá chính Thánh Gioan Phaolô, mà còn tiếp nối những công trình mà ngài đã khởi xướng”.
Minh Tuệ (theo UCA News)
