Ngày đầu tiên của Đại hội Toàn cầu Những người đoạt Giải Nobel về Trí tuệ Nhân tạo và Chiến tranh Hạt nhân đã khai mạc tại Borgo Laudato Si’ ở Castel Gandolfo vào ngày 14 tháng 7, quy tụ những người đoạt Giải Nobel, các chuyên gia, đại diện các trường đại học cùng nhiều nhân vật uy tín để cùng suy tư về những thách đố lớn nhất đang tác động đến thế giới hôm nay.
Đức Hồng y Fabio Baggio, Quyền Tổng trưởng Bộ Cổ võ Phát triển Con người Toàn diện và Tổng Giám đốc Trung tâm Giáo dục Đại học tại Borgo Laudato Si’, phát biểu trong phần khai mạc hội nghị (Ảnh: Vatican News)
Hơn 200 người đoạt giải Nobel, cựu nguyên thủ quốc gia, đại diện các trường đại học và các chuyên gia đã quy tụ vào ngày 14 tháng 7 giữa những rặng thông và vườn ôliu trong khuôn viên Vườn Giáo hoàng tại Castel Gandolfo để thảo luận về trí tuệ nhân tạo (AI) và nguy cơ chiến tranh hạt nhân.
Đây là ngày đầu tiên của Đại hội Toàn cầu Những người đoạt Giải Nobel về Trí tuệ Nhân tạo và Chiến tranh Hạt nhân, diễn ra đến ngày 16 tháng 7. Đại hội được truyền cảm hứng từ Thông điệp Magnifica Humanitas của Đức Thánh Cha Lêô XIV về việc bảo vệ con người trong thời đại trí tuệ nhân tạo.
Đại hội sẽ khép lại bằng việc ký kết Tuyên bố Rôma về Nền Hòa bình Không Vũ trang và Giải trừ Quân bị trong thời đại trí tuệ nhân tạo, vũ khí hạt nhân, vũ khí tự động, các giao thức kỹ thuật số mới và các mô hình phát triển kỹ thuật số đang hình thành. Văn kiện này nhằm đề xuất những nguyên tắc định hướng cho việc quản trị AI tạp trung vào sự hợp tác, phẩm giá con người, sự phát triển toàn diện và hòa bình.
Trong ba ngày làm việc, các đại biểu sẽ tham gia nhiều phiên thảo luận với các chủ đề như: “Sự mong manh của gia đình nhân loại trong kỷ nguyên hạt nhân”, “Công nghệ phục vụ nhân loại” và “Những thách đố luân lý của AI và chiến tranh”.
Hai ngày đầu của đại hội được tổ chức tại Borgo Laudato Si’ (“làng Laudato Si'”) trong khuôn viên Vườn Giáo hoàng ở Castel Gandolfo, trong khi ngày làm việc cuối cùng sẽ diễn ra tại Đồi Capitol, trụ sở chính quyền thành phố Rôma.
Các thành viên tham gia Hội nghị toàn cầu Những người đoạt giải Nobel về Trí tuệ nhân tạo và Chiến tranh hạt nhân (Ảnh: Vatican News)
Sự cần thiết của các nguyên tắc chung trong thời điểm lịch sử này
“Chúng ta quy tụ vào một thời điểm lịch sử bị ghi dấu bởi những căng thẳng địa chính trị ngày càng sâu sắc, sự phân mảnh của trật tự quốc tế và sự cạnh tranh công nghệ ngày càng gia tăng”, Đức Hồng y Fabio Baggio, Quyền Tổng trưởng Bộ Cổ võ Phát triển Con người Toàn diện và Tổng Giám đốc Trung tâm Giáo dục Đại học tại Borgo Laudato Si’, phát biểu trong phần khai mạc hội nghị. Ngài nhấn mạnh rằng những thách đố này đang diễn ra song song với sự phát triển nhanh chóng của trí tuệ nhân tạo và các công nghệ tự động.
Về vấn đề này, Đức Hồng y Baggio khẳng định tầm quan trọng của cuộc gặp gỡ này cũng như việc thúc đẩy đối thoại giữa các lĩnh vực khác nhau.
“Vào thời điểm khi mà tốc độ đổi mới thường vượt xa tốc độ suy tư, thế giới đang rất cần những nguyên tắc chung có khả năng định hướng sự tiến bộ hướng đến những mục tiêu nhân văn đích thực”, ngài nói.
“Đại hội này không chỉ được tổ chức để phân tích những nguy cơ”, Đức Hồng y Silvano Maria Tomasi, Chủ tịch Quỹ Domus Communis, người cũng đang tham dự sự kiện, nhấn mạnh trong bài phát biểu của mình.
“Đại hội còn nhằm khơi dậy niềm hy vọng, chứng minh rằng đối thoại vẫn luôn khả thi, sự khôn ngoan vẫn có thể song hành với tri thức và nhân loại vẫn chưa đánh mất khả năng định hướng tương lai của chính mình”.
“Ước gì các thế hệ tương lai có thể nói rằng, vào thời điểm nhân loại nắm giữ quyền lực chưa từng có đối với vận mệnh của chính mình, những người nam nữ có lương tâm đã chọn hợp tác thay vì đối đầu, chọn đối thoại thay vì sợ hãi và chọn hy vọng thay vì buông xuôi”, Đức Hồng y Tomasi nhấn mạnh.
Đức Hồng y Silvano Maria Tomasi, Chủ tịch Quỹ Domus Communis, phát biểu tại sự kiện (Ảnh: Vatican News)
Sự cần thiết của việc quản trị trí tuệ nhân tạo
Phiên họp khai mạc tập trung vào chủ đề “Magnifica Humanitas vì tương lai của Ngôi nhà Chung của chúng ta”, với nhiều tham luận được truyền cảm hứng từ thông điệp đầu tiên của Đức Thánh Cha Lêô XIV, được công bố vào tháng 5 vừa qua.
Phiên họp mở đầu bằng bài phát biểu của Đức Hồng y Ángel Fernández Artime, Quyền Tổng trưởng Bộ Đời sống Thánh hiến và các Tu đoàn Tông đồ, giới thiệu những nội dung chính của thông điệp.
Đức Hồng y Ángel Fernández Artime phát biểu (Ảnh: Vatican News)
Tiếp đó, nhiều diễn giả nổi bật đã lần lượt phát biểu, trong đó có ông Juan Manuel Santos, người đoạt Giải Nobel Hòa bình và cựu Tổng thống Colombia, người đã hoan nghênh lời mời gọi của Đức Thánh Cha Lêô XIV trong Magnifica Humanitas về việc giải giáp AI, đồng thời nhận định rằng: “Chỉ khi hành động với cùng một tinh thần đó, chúng ta mới có thể hy vọng đối diện và vượt qua những mối đe dọa mang tính sống còn mà nhân loại đang phải đối mặt”.
Ông Santos cũng nhấn mạnh rằng “nếu không có một cơ chế quản trị hiệu quả, sẽ rất khó, thậm chí không thể, bảo đảm rằng AI trở thành một sức mạnh phục vụ điều thiện, được định hướng bởi phẩm giá con người, tinh thần trách nhiệm, trách nhiệm giải trình và sự thượng tôn pháp quyền”.
Trong khi đó, Giáo sư Muhammad Yunus, người đoạt Giải Nobel Hòa bình và Cố vấn trưởng danh dự của Bangladesh, trong bài phát biểu của mình đã nhấn mạnh rằng nhân loại đang sống trong giai đoạn kết thúc của một nền văn minh và khởi đầu của một nền văn minh mới. Ông đặc biệt nhấn mạnh tầm quan trọng của việc để giới trẻ tham gia vào tiến trình định hình tương lai của thế giới.
Giáo sư Muhammad Yunus, người đoạt giải Nobel Hòa bình và Cố vấn trưởng danh dự của Bangladesh, phát biểu tại sự kiện (Ảnh: Vatican News)
Các diễn giả khác trong phiên họp còn có Tiến sĩ Agnès Callamard, Tổng Thư ký Tổ chức Ân xá Quốc tế; Tiến sĩ Amir Banifatemi, Nhà sáng lập và thành viên Hội đồng quản trị Hiệp hội Quốc tế về AI An toàn và Đạo đức; Giáo sư James Muller, Đồng sáng lập Tổ chức Bác sĩ Quốc tế Phòng chống Chiến tranh Hạt nhân (tổ chức đoạt Giải Nobel Hòa bình năm 1985); Giáo sư Karen Hallberg, Tổng Thư ký Hội nghị Pugwash (tổ chức đoạt Giải Nobel Hòa bình năm 1995); và Giáo sư David Gross, người đoạt Giải Nobel Vật lý và Giáo sư Danh dự tại Đại học California, Santa Barbara.
Phần còn lại của buổi sáng và buổi chiều diễn ra với nhiều phiên thảo luận chuyên đề, tập trung vào các chủ đề như nguy cơ AI vượt khỏi sự kiểm soát của con người. Trong số các diễn giả có bà Maria Ressa, người đoạt Giải Nobel Hòa bình, đồng sáng lập kiêm Tổng Giám đốc điều hành của Rappler, cùng các nhà nghiên cứu AI đến từ những tổ chức như Anthropic Institute và DeepMind, mang đến nhiều góc nhìn khác nhau về những vấn đề đang được quan tâm.
Minh Tuệ (theo Vatican News)
