Làm thế nào để đào tạo các Linh mục ngày nay nhằm đáp ứng hiệu quả những nhu cầu của Giáo hội tại Colombia thông qua việc lắng nghe và phân định? Đó là câu hỏi định hướng cho Đại hội toàn thể lần thứ CXXI của Hội đồng Giám mục Colombia, đang diễn ra tại Bogotá từ ngày 6 đến ngày 10 tháng 7.
Với chủ đề “Đào tạo ban đầu cho các tiến chức Linh mục trong bối cảnh Hiệp hành và Truyền giáo”, Đại hội toàn thể lần thứ 121 quy tụ 90 Giám mục Colombia cùng tham gia tiến trình phân định về đời sống và sứ mạng của Giáo hội. Tham dự đại hội còn có các Giám đốc Đại Chủng viện và các Cha giáo, các chủng sinh, các tu sĩ nam nữ và giáo dân thuộc Tổ chức Các Chủng viện Colombia (OSCOL).
Sự hiện diện của họ phản ánh mong muốn lắng nghe những tiếng nói khác nhau liên quan đến việc đào tạo Linh mục, nhằm tăng cường công tác chuẩn bị cho các linh mục tương lai.
Theo Hội đồng Giám mục Colombia, “điều cốt yếu là phải củng cố việc đào tạo Linh mục theo hướng giúp các Linh mục tương lai đạt tới sự trưởng thành về nhân bản, thiêng liêng, trí thức và mục vụ”, theo một tuyên bố của Hội đồng Giám mục gửi đến hãng tin Fides.
Các Giám mục nhấn mạnh rằng “việc đào tạo bắt đầu từ trước khi chịu chức Linh mục và là một tiến trình toàn diện hướng đến việc phục vụ Dân Chúa”. Trong bối cảnh đó, những thay đổi về xã hội, văn hóa và kỹ thuật số ngày nay, cùng với những thách đố mục vụ mới, đang mời gọi Giáo hội đổi mới cách thức đồng hành với những người đang chuẩn bị lãnh nhận Thừa tác vụ Linh mục.
Trong thời gian diễn ra Đại hội, các tham dự viên đang làm việc để cập nhật Ratio Nationalis, văn kiện định hướng việc đào tạo Linh mục ban đầu tại Colombia, trong sự hài hòa với hành trình Hiệp hành của Giáo hội hoàn vũ. Chương trình gồm các giờ cầu nguyện, cử hành Thánh lễ, các bài tham luận và làm việc theo nhóm, theo phương pháp ưu tiên việc lắng nghe và phân định cộng đoàn.
Đại hội cũng tái khẳng định rằng việc đào tạo linh mục không phải chỉ là trách nhiệm riêng của các Chủng viện, mà là nhiệm vụ chung của toàn thể cộng đoàn Giáo hội. Trong đó, các Giám mục, Linh mục, những người sống đời thánh hiến và giáo dân đều góp phần—mỗi người theo ơn gọi và đặc sủng riêng của mình—vào sự phát triển sứ mạng của Giáo hội. Chất lượng của việc đào tạo này tác động trực tiếp đến đời sống của các cộng đoàn địa phương, đến khả năng loan báo Tin Mừng của Giáo hội cũng như năng lực đồng hành với các gia đình, giới trẻ và những người đang sống trong hoàn cảnh dễ bị tổn thương.
Các số liệu từ Niên giám Thống kê của Giáo hội (tính đến ngày 31 tháng 12 năm 2023) đặt trọng tâm mới này về việc đào tạo Linh mục trong một bối cảnh rộng lớn hơn. Trên toàn thế giới, số lượng Linh mục tiếp tục suy giảm. Tại châu Mỹ, xu hướng này ảnh hưởng đến cả hàng giáo sĩ Giáo phận lẫn các tu sĩ thuộc các Hội dòng, dẫn đến gánh nặng mục vụ ngày càng gia tăng và số tín hữu được giao phó cho mỗi Linh mục ngày càng nhiều hơn.
Tại Colombia, với dân số khoảng 52 triệu người, trong đó có khoảng 48 triệu người Công giáo đã lãnh nhận Bí tích Rửa tội, thực trạng này được phản ánh qua một cơ cấu Giáo hội rộng lớn gồm hơn 78 Giáo phận và đơn vị Giáo luật tương đương cùng với khoảng 4.600 Giáo xứ, được phục vụ bởi khoảng 9.700 Linh mục. Điều đó tương đương với khoảng một Linh mục cho mỗi 5.000 dân, trong bối cảnh công cuộc loan báo Tin Mừng cũng được duy trì bởi một mạng lưới cộng tác rộng lớn gồm hơn 11.000 nữ tu, 51.000 giáo lý viên và gần 73.000 giáo dân thừa sai.
Trong bối cảnh đó, Giáo hội nhấn mạnh trách nhiệm chung của toàn thể cộng đoàn trong việc đồng hành với ơn gọi và cổ võ một Giáo hội ngày càng mang tính truyền giáo hơn, một “Giáo hội đi ra”, trong đó Thừa tác vụ Linh mục được sống như một sự phục vụ dành cho cộng đoàn Giáo hội.
Minh Tuệ (theo Fides)
