Sau sự đón tiếp nồng nhiệt tại thủ đô Catalonia, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã cử hành giờ Kinh Trưa tại Nhà thờ Chính tòa Barcelona và kêu gọi các tín hữu trở thành “những chứng nhân và ngôn sứ của sự hiệp nhất”.
Đức Thánh Cha Lêô XIV phát biểu tại Nhà thờ Thánh Giá và Thánh Eulalia ở Barcelona, Tây Ban Nha, ngày 9 tháng 6 năm 2026 (Ảnh: Daniel Ibáñez/ EWTN News)
Sáng hôm thứ Ba, Đức Thánh Cha Lêô XIV dành thời gian để cảm ơn hàng ngàn tình nguyện viên đã góp phần tổ chức chuyến Tông du Tây Ban Nha trước khi lên đường đến Barcelona để chạm đến những dấu tích cổ xưa của đức tin Kitô giáo đã bén rễ sâu tại đất nước này.
Tại Nhà thờ Chính tòa Thánh Giá và Thánh Eulalia, công trình được khởi công xây dựng vào cuối thế kỷ XIII trên nền các nhà thờ Kitô giáo sơ khai và kiến trúc Romanesque trước đó, và một thế kỷ sau đó đã trở thành một trong những kiệt tác quan trọng nhất của kiến trúc Gothic châu Âu, Đức Thánh Cha đã cử hành giờ Kinh Trưa với khoảng 500 tín hữu.
Bên ngoài Nhà thờ Chính tòa, hàng trăm người khác chờ đợi để bày tỏ lòng yêu mến đối với Đức Thánh Cha, nhiều người vẫy cờ Vatican.
Đám đông vỡ òa trong niềm vui khi Đức Thánh Cha xuất hiện. Đồng hành với ngài là Đức Hồng y Juan José Omella, Tổng Giám mục Barcelona, người đã dùng cử chỉ tay ra hiệu với những người đang chờ bên ngoài rằng Đức Thánh Cha phải tiếp tục chương trình. Chiếc máy bay chở Đức Thánh Cha Lêô XIV đến thủ đô Catalonia đã hạ cánh trễ 40 phút.
Trong buổi cử hành, Đức Thánh Cha ngồi trên chiếc ghế cổ xưa nhất – ngai tòa Giám mục (cathedra) – vẫn còn được sử dụng tại thành phố này, có niên đại ít nhất từ dịp cung hiến Nhà thờ Chính tòa vào năm 1058, theo các nghiên cứu gần đây.
Trong bài giảng, Đức Thánh Cha Lêô XIV kêu gọi các tín hữu Công giáo trở thành những người xây dựng sự hiệp thông.
“Anh chị em thân mến: Chính trong tinh thần này, trong một thế giới bị chia rẽ và tàn phá bởi chiến tranh, trong một xã hội ngày càng phân mảnh và đề cao cá nhân chủ nghĩa, chúng ta cũng mong muốn trở thành ‘những người chịu tử đạo’ – nghĩa là những chứng nhân và ngôn sứ của sự hiệp nhất, của sự đón nhận, của tinh thần hòa hợp và hòa bình, ngay cả khi phải trả giá bằng sự hy sinh và từ bỏ”, Đức Thánh Cha nói.
Đây là lần đầu tiên trong chuyến Tông du, Đức Thánh Cha Lêô XIV phát biểu một vài câu bằng tiếng Catalan, ngôn ngữ đặc trưng của vùng Catalonia, ngôn ngữ song hành cùng tiếng Tây Ban Nha và là ngôn ngữ chính thức của chính quyền khu vực.
Là biểu tượng của bản sắc văn hóa Catalan, ngôn ngữ mà Đức Thánh Cha sử dụng trong các sự kiện dự kiến diễn ra tại Barcelona đã trở thành chủ đề tranh luận công khai trong những ngày gần đây.
Cuộc tranh luận trở nên gay gắt hơn sau khi có thông tin cho biết nghi thức làm phép Tháp Chúa Giêsu Kitô tại Vương cung Thánh đường Sagrada Família – một trong những sự kiện trọng tâm của chuyến viếng thăm – sẽ chủ yếu được cử hành bằng tiếng Tây Ban Nha.
Tại Quốc hội Tây Ban Nha, nơi Đức Thánh Cha có bài phát biểu chưa từng có tiền lệ vào ngày thứ Hai, bà Miriam Nogueras, nữ nghị sĩ thuộc đảng Junts per Catalunya, đã đề nghị ngài nói bằng tiếng Catalan.
“Điều quan trọng đối với mỗi người chúng ta là không được để bất cứ điều gì phá hủy sự hiệp nhất mà Thiên Chúa đã thiết lập nơi chúng ta và đang từng ngày dẫn chúng ta đến sự viên mãn trọn vẹn”, Đức Thánh Cha nói, xen kẽ tiếng Catalan và tiếng Tây Ban Nha trong bài giảng.
Đức Thánh Cha Lêô XIV đã trích dẫn 2 bài diễn văn của người tiền nhiệm của mình, Đức cố Giáo hoàng Phanxicô, người chưa từng viếng thăm Tây Ban Nha nhưng nhiều lần bày tỏ tình cảm yêu mến đối với đất nước này.
Nhân dịp khánh thành Tháp Đức Trinh Nữ Maria tại Vương cung Thánh đường Sagrada Família vào ngày 8 tháng 12 năm 2021, Đức cố Giáo hoàng Phanxicô đã gửi một bức thư nhắc nhớ rằng Giáo hội “là hoa trái của một hành động yêu thương đi trước và xuất phát từ Thiên Chúa. Trước hết, Giáo hội phát triển bằng việc để cho mình được Người yêu thương, trong sự hiệp nhất, với tâm hồn khiêm tốn và tạ ơn, bởi vì chỉ những ai để cho Thiên Chúa yêu thương mới có thể cùng với người khác xây dựng những công việc đong đầy tình yêu thương”.
Một năm sau đó, vị Giáo hoàng người Argentina đã nói với các chủng sinh của Tổng Giáo phận Barcelona trong cuộc hành hương đến Rôma: “Đừng bao giờ ngừng cảm nếm và ghi nhớ tình yêu ưu ái này, một tình yêu đang tuôn trào và sẽ mãi tuôn trào vào tâm hồn các con”.
Đức Thánh Cha Lêô XIV đã xây dựng bài giảng của mình dựa trên hình ảnh Giáo hội Công giáo vừa là Hiền Thê được yêu thương vừa là Thân Mình Chúa Kitô, trong đó mọi tín hữu là những chi thể trong cùng một thân mình duy nhất.
Chúa Thánh Thần, Đức Thánh Cha nói, “thúc đẩy chúng ta, như những chi thể của một thân mình sống động duy nhất, không chỉ quảng đại dấn thân bất cứ nơi nào Đấng Quan Phòng mời gọi chúng ta, mà còn phải thực hiện điều đó theo chương trình của Thiên Chúa, trong sự vâng phục và tín thác”.
Cũng như trong một thân thể, ngài tiếp tục, “giữa chúng ta cũng có những chi thể mạnh hơn và những chi thể yếu hơn; một số có thể nhìn thấy được, với những chức năng dễ nhận thấy bên ngoài, trong khi những chi thể khác âm thầm hoạt động từ bên trong – trong một số trường hợp không ngừng nghỉ – và thực hiện những nhiệm vụ thiết yếu mà không ai nhận ra”.
Đức Thánh Cha cho biết rằng có rất nhiều hình ảnh khác nhau có thể được dùng để “minh họa sự đa dạng và tầm quan trọng của các vai trò và sứ mạng mà chúng ta đảm nhận”, nhưng thông điệp thì luôn giống nhau.
“Trong sự phong phú của những ơn lành đã lãnh nhận, chúng ta mạnh mẽ vì chúng ta hiệp nhất, và chúng ta hiệp nhất vì được cùng một Thần Khí tác động, Thần Khí của Chúa Kitô, Thần Khí của sự hiệp thông để cứu độ tất cả mọi người”, Đức Thánh Cha nói.
Khi đến nơi, Đức Thánh Cha Lêô XIV được Đức Hồng y Omella đón tiếp. Sau nghi thức chào mừng, Đức Hồng y Omella đã tháp từng ngài đến Nhà nguyện Thánh Thể để cầu nguyện riêng trong ít phút.
Khi tiến lên bàn thờ, Đức Thánh Cha đi ngang qua giếng rửa tội được xây dựng năm 1433. Chính tại nơi này, 6 người bản địa đầu tiên được Christopher Columbus đưa từ châu Mỹ đến đã lãnh nhận Bí tích Rửa tội gia nhập Giáo hội, như một tấm bia trong nhà nguyện vẫn còn ghi lại.
Tất cả những điều này tạo nên một phần lịch sử của Nhà thờ Chính tòa, nơi kế thừa truyền thống thờ phượng tại khu vực này của Barcelona từ thế kỷ IV.
Cử chỉ sau cùng của Đức Thánh Cha bên trong Nhà thờ Chính tòa là đi xuống khu hầm mộ, nơi đặt phần mộ của Thánh nữ Eulalia, vị tử đạo người Rôma và là đồng bổn mạng của Barcelona.
Theo truyền thống, trước khi chịu tử đạo, vị thánh trẻ tuổi này từng chăm sóc đàn ngỗng. Vì thế ngày nay có 13 con ngỗng được nuôi trong khuôn viên của nhà thờ để tôn kính ngài, tượng trưng cho 13 cực hình mà ngài phải chịu cũng như tuổi đời 13 năm khi hy sinh mạng sống vì Chúa Kitô.
Đức Thánh Cha cũng nhắc đến “rất nhiều các vị tử đạo khác” và kêu gọi các tín hữu đáp lại bằng lời “xin vâng” của mình, “sẵn sàng, nếu cần, chết đi cho chính mình, từ bỏ bản thân để tìm lại chính mình, từ bỏ những điều dư thừa để xây dựng trên những gì thiết yếu và trường tồn mãi mãi”.
“Đó là điều Đấng Chịu Đóng Đinh đã dạy chúng ta”, Đức Thánh Cha nói. “Đó là điều Thánh Phaolô Tông đồ và gương sáng của các thánh mời gọi chúng ta thực hiện”.
Kết thúc bài giảng, Đức Thánh Cha khẩn cầu Đức Maria bằng tiếng Catalan: “Santa Maria de la Mercè, pregueu per nosaltres” – “Lạy Mẹ của Lòng Thương Xót, xin cầu cho chúng con”.
Minh Tuệ (theo EWTN)
