Đức Thánh Cha nhấn mạnh vai trò của giáo dân và tu sĩ trong việc định hình Giáo huấn Xã hội Công giáo, đồng thời kêu gọi việc đào tạo để tham gia đời sống công cộng, đặt nền tảng trên tình liên đới, công lý và hòa bình.
Đức Thánh Cha Lêô XIV phát biểu trước các thành viên của Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế Lêô XIV tại Vatican vào ngày 18 tháng 9 năm 2026 (Ảnh: Truyền thông Vatican)
Hôm thứ Sáu, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã nhấn mạnh những đóng góp của anh chị em giáo dân và tu sĩ trong việc định hình Giáo huấn Xã hội Công giáo, cũng như thể hiện “một Giáo hội đang tiến bước theo những hướng đi mới”.
Trong buổi tiếp kiến khoảng 50 thành viên của Trung tâm Nghiên cứu Quốc tế Lêô XIV vào ngày 18 tháng 9, Đức Thánh Cha đã mô tả chủ nghĩa nhân văn Kitô giáo là “một tầm nhìn mở ra với Đấng Tạo Hóa”, thúc đẩy các mối tương quan huynh đệ. Ngài nhấn mạnh rằng Giáo huấn Xã hội Công giáo đã hình thành từ chính truyền thống nhân văn này.
“Giáo huấn xã hội của Giáo hội cũng xuất phát từ nền tảng này”, Đức Thánh Cha Lêô XIV phát biểu tại Hội trường Công nghị Vatican. “Việc phân tích mạc khải Kitô giáo trong bối cảnh những vấn đề xã hội, lao động, kinh tế và văn hóa của thời hiện đại sẽ không thể thực hiện được nếu không có sự đóng góp của giáo dân, cả nam lẫn nữ, những người đã đối diện với những vấn đề quan trọng trong thời đại của mình”.
“Bên cạnh họ là những nam nữ tu sĩ, những người đã làm chứng cho một Giáo hội đang tiến bước theo những hướng đi mới”, ngài nói, trích dẫn Tông huấn Dilexi Te.
Viện nghiên cứu, giáo dục và văn hóa này được thiết lập trong khuôn khổ Dòng Thánh Augustinô vào tháng 10 năm 2025, nhằm nghiên cứu về cuộc đời và Huấn quyền của Đức Thánh Cha Lêô XIV.
“Sự thay đổi mang tính thời đại mà chúng ta đang trải qua càng làm cho việc tương tác thường xuyên giữa các tín hữu và Huấn quyền của Giáo hội, giữa những công dân bình thường và các chuyên gia, giữa các cá nhân và các tổ chức trở nên cần thiết hơn bao giờ hết”, Đức Thánh Cha nói.
Trong buổi tiếp kiến, Đức Thánh Cha Lêô XIV khuyến khích các thành viên của trung tâm thúc đẩy việc đào tạo hướng đến sự dấn thân trong đời sống công cộng và phục vụ xã hội.
“Dù phải lội ngược dòng, sứ mạng tràn đầy hy vọng của anh chị em là thúc đẩy, tại Ý cũng như trên toàn thế giới, việc đào tạo cho đời sống công cộng và chính trị được hiểu như một sự phục vụ công ích, trách nhiệm đối với cộng đồng và xây dựng các mối tương quan dựa trên tình liên đới, công lý và hòa bình”, Đức Thánh Cha Lêô nói.
Được thành lập với tư cách là một tổ chức thuộc “khu vực thứ ba” của Ý vào tháng 12 năm 2025, trung tâm hướng đến việc thúc đẩy suy tư về Giáo huấn Xã hội Công giáo và việc áp dụng Giáo huấn này vào những thách đố đương đại.
Một nền văn minh tình yêu
Đức Thánh Cha Lêô XIV bày tỏ sự trân trọng đối với sáng kiến của Dòng Augustinô, nhấn mạnh “tầm quan trọng của việc suy tư và tư duy phản biện trong việc xây dựng một nền văn minh tình yêu, lĩnh vực mà Giáo huấn xã hội của Giáo hội có rất nhiều điều để đóng góp”.
Đức Thánh Cha cũng ca ngợi cam kết của trung tâm trong việc đối thoại với các trường đại học, các cơ sở học thuật, các cơ quan công quyền, các tổ chức xã hội dân sự, các tổ chức Giáo hội và các mạng lưới hiệp hội, nhằm thúc đẩy sự hợp tác và trao đổi ở cả cấp quốc gia lẫn quốc tế.
Trong bối cảnh đó, ngài nhấn mạnh sự hợp tác của trung tâm với Phân khoa Thần học Trung Ý và Giáo hoàng Học viện về Giáo phụ học Augustinianum.
“Điều then chốt là luôn cùng nhau bước đi, không bao giờ khép lại cánh cửa gặp gỡ, kể cả với những người khác biệt và dường như suy nghĩ, nói năng hoặc hành động khác biệt”, ngài nói.
Một chủ nghĩa nhân văn mở ra với hòa bình
Đức Thánh Cha Lêô XIV cũng nhấn mạnh ý nghĩa biểu tượng của Florence, trụ sở của trung tâm nghiên cứu mới.
Việc lựa chọn thành phố này, Đức Thánh Cha giải thích, là “một lời mời gọi lấy cảm hứng từ các giá trị nhân văn, một tầm nhìn mở ra với Đấng Tạo Hóa và, chính vì thế, xây dựng các mối tương quan huynh đệ”.
“Không phải chiến tranh, nhưng chính việc kiến tạo hòa bình và những thế cân bằng công bằng mới tạo nên nền văn minh, với sự tham gia tích cực của tất cả các thành phần xã hội và văn hóa trong một xã hội cởi mở”, ngài nói.
Đào tạo chính trị như một lời đáp trước sự buông xuôi
Đức Thánh Cha Lêô XIV bày tỏ hy vọng trung tâm sẽ thúc đẩy đối thoại và chuẩn bị cho các thế hệ mới tham gia đời sống công cộng.
“Ước gì trung tâm nghiên cứu của anh chị em thúc đẩy việc hoạt động này, vốn đòi hỏi những người tiên phong và các điều phối viên, đặc biệt khi những hình thức nghi kỵ và buông xuôi có nguy cơ chiếm ưu thế”, ngài nói.
Đức Thánh Cha gọi công việc của trung tâm là “điều trái ngược lại với sự buông xuôi” và khuyến khích trung tâm thúc đẩy việc phục vụ công cộng và chính trị, đặt nền tảng trên trách nhiệm đối với cộng đồng và công ích.
Thánh Augustinô và tình yêu như một sức mạnh đổi mới
Trong phần cuối của bài phát biểu, Đức Thánh Cha Lêô XIV nhấn mạnh tính thời sự của tư tưởng Augustinô trước những thách đố mà thế giới đương đại đang phải đối diện.
Những suy tư theo tinh thần Thánh Augustinô, Đức Thánh Cha Lêô nói, có “rất nhiều giá trị đóng góp trong lĩnh vực này trong bối cảnh quốc tế ngày nay, giúp hiểu về tình yêu như là nguyên lý đổi mới đời sống cá nhân, kinh tế và chính trị”.
“Tình yêu gắn kết để giải thoát, hiệp nhất để kiến tạo và dấn thân để xây dựng”, ngài nói.
Đức Thánh Cha cũng trích dẫn Thông điệp Magnifica Humanitas: “Chúng ta nhìn lịch sử dưới ánh sáng của Đấng chịu đóng đinh và phục sinh… Chúng ta không coi hiện tại như một định mệnh đã được an bài, mà là một cơ hội cho sự hoán cải cá nhân và tập thể”.
Sau cùng, Đức Thánh Cha khuyến khích các thành viên của trung tâm trở thành những chứng nhân cho hoạt động âm thầm của Thiên Chúa trong lịch sử.
“Vâng, hãy trở thành những chuyên gia về sự mới mẻ của Thiên Chúa: không phải thứ làm lóa mắt bởi tốc độ và sự hiệu quả, nhưng là điều Ngàii âm thầm thực hiện, giải thoát thế giới cũ khỏi ngõ cụt và mở ra những con đường để chúng ta có thể cùng nhau bước đi, hướng về Thành đô của Người”, Đức Thánh Cha Lêô XIV nói.
Minh Tuệ (theo EWTN)
