Đức Cha Phalô Lưu Hồng Cương (Paolo Liu Honggang) là vị Giám mục thứ ba được tấn phong tại Trung Quốc trong vòng 3 tháng và là vị Giám mục thứ 6 được tấn phong trong triều đại Giáo hoàng của Đức Thánh Cha Lêô XIV, trong bối cảnh việc thực thi thỏa thuận giữa Tòa Thánh và Bắc Kinh vẫn đang được tiến hành.
(Ảnh: FreshStock/ Shutterstock)
Hôm thứ Hai, ngày 31 tháng 8, Cha Paolo Liu Honggang đã được tấn phong Giám mục Giáo phận Đại Đồng, thuộc tỉnh Sơn Tây, Trung Quốc.
Tòa Thánh cho biết Đức Thánh Cha Lêô XIV đã bổ nhiệm Đức Cha Liu làm Giám mục Đại Đồng vào ngày 10 tháng 8, sau khi chấp thuận ứng viên này theo các cơ chế được thiết lập trong khuôn khổ thỏa thuận giữa Tòa Thánh và Bắc Kinh về việc bổ nhiệm các Giám mục.
Đây là lễ tấn phong Giám mục thứ 3 kể từ ngày 15 tháng 6 và là lễ tấn phong Giám mục thứ 7 trong triều đại GIáo hoàng của Đức Thánh Cha Lêô XIV, mặc dù không phải tất cả các bổ nhiệm Giám mục đều gắn liền với vị Giáo hoàng đương nhiệm. Trong số 7 vị Giám chức này, không bao gồm 2 Giám mục đã được tấn phong trước đó nhưng thuộc Giáo hội hầm trú — tức là Giáo hội không được chính quyền Trung Quốc công nhận — và sau đó được chính quyền của chế độ cộng sản chính thức công nhận.
Cuộc đời phục vụ mục vụ
Đức Cha Liu sinh ngày 2 tháng 11 năm 1970 tại làng Wufuying, gần Taiyuan, thủ phủ tỉnh Sơn Tây.
Ngài bắt đầu chương trình đào tạo Linh mục tại Đại chủng viện Fenyang, nơi ngài theo học từ năm 1988 đến 1992. Sau đó, ngài theo học tại Đại chủng viện Quốc gia ở Bắc Kinh từ năm 1992 đến 1996 và tốt nghiệp cử nhân thần học.
Ngài được truyền chức Linh mục cho Giáo phận Đại Đồng vào ngày 24 tháng 11 năm 1996.
Sau khi chịu chức Linh mục, Đức Cha Liu phục vụ với tư cách Cha sở tại Zhangguantun từ tháng 12 năm 1996 đến năm 1999, tại Xubao từ năm 2000 đến 2003, và tại Xihehe từ năm 2003 đến 2005.
Ngài đảm nhiệm chức vụ Giám quản Giáo phận Đại Đồng từ ngày 15 tháng 3 năm 2005.
Các cuộc bổ nhiệm dưới Triều đại Giáo hoàng của Đức Thánh Cha Lêô XIV
Tiến trình dẫn đến việc bổ nhiệm và tấn phong giám mục cho Đức Cha Liu diễn ra hoàn toàn trong triều đại của Đức Thánh Cha Lêô XIV, cho thấy thêm một dấu hiệu rằng Đức Thánh Cha chủ trương tiếp tục cuộc đối thoại giữa Rôma và Bắc Kinh.
Kể từ khi Đức Thánh Cha Lêô XIV đắc cử Giáo hoàng, tại Trung Quốc đã diễn ra một số cuộc bổ nhiệm và công nhận Giám mục.
Ngày 11 tháng 6 năm 2025, Tòa Thánh thông báo chính quyền Trung Quốc đã công nhận về mặt dân sự và chính thức bổ nhiệm Đức Cha Giuseppe Lin Yuntuan làm Giám mục Phụ tá Giáo phận Phúc Châu, tỉnh Phúc Kiến.
Tuy nhiên, Đức Cha Lin không được tấn phong Giám mục trong triều đại Giáo hoàng của Đức Thánh Cha Lêô XIV, vì ngài đã được tấn phong Giám mục từ năm 2017. Đức Thánh Cha Lêô XIV đã bổ nhiệm ngài làm Giám mục Phụ tá Giáo phận Phúc Châu vào ngày 5 tháng 6 năm 2025, trước khi chính quyền Trung Quốc công nhận ngài về mặt dân sự.
Ngày 8 tháng 7 năm 2025, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã giải thể Giáo phận Tuyên Hóa và Giáo phận Tây Loan Tử, được Đức Giáo hoàng Piô XII thiết lập vào năm 1946, đồng thời thiết lập Giáo phận Trương Gia Khẩu mới, trực thuộc Tổng Giáo phận Bắc Kinh.
Hai tháng sau, vào ngày 10 tháng 9, Cha Giuseppe Wang Zhengui, người được Đức Thánh Cha bổ nhiệm đứng đầu Giáo phận mới, được tấn phong Giám mục.
Trung Quốc công nhận 2 Giám mục thuộc Giáo hội “hầm trú”
Riêng ngày 12 tháng 9 năm 2025, chính quyền Trung Quốc đã công nhận 2 Giám mục thuộc Giáo hội “hầm trú” — tức các Giám mục trung thành với Rôma và được Đức Giáo hoàng bổ nhiệm.
Đó là Đức Cha José Ma Yanen, 65 tuổi, trước đây là Giám mục hầm trú của Giáo phận Tây Loan Tử, nay là Giám mục Phụ tá của Giáo phận Trương Gia Khẩu mới tại tỉnh Hà Bắc; và Đức Cha Agostino Cui Tai, 75 tuổi, trước đây là Giám mục Giáo phận Tuyên Hóa — Giáo phận còn lại được Đức Thánh Cha Lêô XIV giải thể để thiết lập Giáo phận Trương Gia Khẩu. Vì đã trên 70 tuổi, Đức Cha Cui Tai được Tòa Thánh xem là Giám mục hưu trí.
Các cuộc bổ nhiệm trong năm 2026
Năm 2026, Cha Francesco Saverio Duan Yongkun được tấn phong làm Giám mục Phó Giáo phận Bameng thuộc Khu tự trị Nội Mông, sau khi Đức Thánh Cha Lêô bổ nhiệm ngài vào ngày 15 tháng 6 theo Thỏa thuận Tạm thời giữa Tòa Thánh và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa.
Đức Thánh Cha cũng đã bổ nhiệm Cha Giuseppe Chang Yanfeng vào ngày 15 tháng 6. Sau đó, Cha Chang được tấn phong làm Giám mục Chifeng, một Giáo phận khác thuộc Nội Mông.
Những căng thẳng trong thời gian Tông Tòa trống ngôi
Chính quyền Trung Quốc đã đơn phương lựa chọn 2 Giám mục trong thời gian Tông Tòa trống ngôi sau khi Đức Giáo hoàng Phanxicô qua đời, trong đó có một vị được chọn cho một Giáo phận vốn đã có một Giám mục được Tòa Thánh công nhận.
Cha Ignatius Wu Jianlin đã được tấn phong làm Giám mục Phụ tá Thượng Hải vào ngày 15 tháng 10 năm 2025, sau khi Đức Thánh Cha Lêô XIV chính thức bổ nhiệm ngài đảm nhận chức vụ này vào ngày 11 tháng 8.
Trước đó, chính quyền Trung Quốc đã thông báo việc Cha Wu được một hội nghị gồm các Linh mục và giáo dân bầu chọn vào ngày 28 tháng 4, trong thời gian Tông Tòa trống ngôi.
Thông báo sau đó của Tòa Thánh cho biết Đức Thánh Cha Lêô XIV đã chấp thuận việc đề cử vào ngày 11 tháng 8. Mặc dù việc bổ nhiệm không được công bố ngay lập tức, thông báo của Vatican cho thấy trường hợp này cuối cùng đã được đưa ra trong khuôn khổ thỏa thuận giữa Tòa Thánh và Trung Quốc.
Tương tự, Cha Francis Li Jianlin đã được tấn phong làm Giám mục Phủ doãn Tông Tòa Tân Hương thuộc tỉnh Hà Nam vào ngày 5 tháng 12 năm 2025, sau khi Đức Thánh Cha Lêô XIV chính thức bổ nhiệm ngài vào ngày 11 tháng 8.
Cha Li là vị Giám mục thứ hai được chính quyền Trung Quốc đề cử trong thời gian Toogn Tòa trống ngôi.
17 Giám mục được tấn phong theo thỏa thuận giữa Vatican và Trung Quốc
Với việc tấn phong Đức Cha Liu, hiện đã có 17 Giám mục Công giáo được tấn phong tại Trung Quốc theo Thỏa thuận Tạm thời được ký kết lần đầu giữa Tòa Thánh và Trung Quốc dưới triều đại Giáo hoàng của Đức cố Giáo hoàng Phanxicô.
Thỏa thuận song phương, được ký lần đầu vào năm 2018, quy định tiến trình lựa chọn và công nhận các Giám mục Công giáo tại Trung Quốc.
Tòa Thánh và Trung Quốc không duy trì quan hệ ngoại giao chính thức kể từ năm 1951, sau khi chế độ cộng sản do Mao Trạch Đông lãnh đạo lên nắm quyền. Các tín hữu Công giáo Trung Quốc sau đó bị chia thành hai nhóm: Hội Công giáo Yêu nước Trung Quốc do nhà nước kiểm soát và cộng đồng Công giáo hầm trú vẫn trung thành với Rôma.
Toàn văn nội dung thỏa thuận chưa bao giờ được công bố.
Thỏa thuận được gia hạn 2 năm một lần cho đến năm 2024, khi hai bên đồng ý gia hạn thêm 4 năm, đến năm 2028.
Theo những nội dung của thỏa thuận được công khai, Đức Giáo hoàng vẫn giữ thẩm quyền tối hậu trong việc bổ nhiệm các Giám mục tại Trung Quốc, bao gồm quyền bác bỏ những ứng viên do Bắc Kinh đề xuất. Về phần mình, Tòa Thánh đồng ý không bổ nhiệm Giám mục nếu chưa tham khảo ý kiến trước với chính quyền Trung Quốc.
Minh Tuệ (theo EWTN)
