Đức Giám mục Joseph Chang Yanfeng đã được truyền chức Giám mục vào ngày 22 tháng 7 để lãnh đạo Giáo phận Chifeng, thuộc Nội Mông (Trung Quốc), tiếp nối tiến trình bổ nhiệm Giám mục được thực hiện theo thỏa thuận tạm thời giữa Tòa Thánh và Trung Quốc.
(Ảnh: FreshStock/Shutterstock)
Đức Thánh Cha Lêô XIV đã bổ nhiệm thêm một Giám mục tại Trung Quốc theo thỏa thuận về việc bổ nhiệm Giám mục được ký kết giữa Tòa Thánh và chính quyền Bắc Kinh dưới Triều đại Giáo hoàng của Đức Phanxicô.
Linh mục Joseph Chang Yanfeng đã được truyền chức Giám mục hôm thứ Tư, ngày 22 tháng 7, để trở thành Giám mục Giáo phận Chifeng, thuộc khu tự trị Nội Mông của Trung Quốc, theo thông báo của Tòa Thánh. Đức Thánh Cha Lêô XIV đã phê chuẩn việc bổ nhiệm này vào ngày 15 tháng 6.
Tòa Thánh cho biết việc bổ nhiệm được thực hiện trong khuôn khổ Thỏa thuận tạm thời giữa Tòa Thánh và Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa, theo đó Đức Thánh Cha đã chuẩn thuận ứng viên được đề cử cho Giáo phận này.
Cha Chang đã điều hành Giáo hội địa phương từ tháng 10 năm 2021, khi được bổ nhiệm làm Giám quản Giáo phận.
Được đào tạo tại Trung Quốc và Hàn Quốc
Đức tân Giám mục Joseph Chang Yanfeng sinh ngày 4 tháng 4 năm 1984 tại Beizhen, tỉnh Liêu Ninh, Trung Quốc. Từ năm 2000 đến năm 2006, ngài theo học tại Đại Chủng viện Thần học Thẩm Dương.
Sau một thời gian thi hành công việc mục vụ tại Giáo xứ Lindong, ngài tiếp tục chương trình đào tạo tại Đại học Công giáo Daejeon (Hàn Quốc), nơi ngài tốt nghiệp cử nhân chuyên ngành Thần học Kinh Thánh.
Ngày 18 tháng 11 năm 2010, ngài được truyền chức Linh mục cho Giáo phận Chifeng.
Trong những năm đầu đời Linh mục, Cha Chang đảm nhiệm nhiều chức vụ tại Tòa Giám mục và phục vụ tại nhiều Giáo xứ. Từ năm 2013 đến 2019, ngài là Cha sở Nhà thờ Chính tòa Chifeng; từ năm 2019 đến 2021, ngài phục vụ tại Giáo xứ Lindong.
Vào ngày 15 tháng 10 năm 2021, ngài được bổ nhiệm làm Giám quản Giáo phận Chifeng, trách vụ mà ngài đảm nhận cho đến khi được bổ nhiệm Giám mục.
Tiếp tục cuộc đối thoại giữa Rôma và Bắc Kinh
Việc bổ nhiệm lần này là kết quả của tiến trình đối thoại liên tục nhằm thực thi thỏa thuận giữa Tòa Thánh và Trung Quốc, được ký kết vào năm 2018 để thiết lập một cơ chế được cả hai bên chấp thuận trong việc tuyển chọn các Giám mục.
Theo Giáo luật Công giáo, quyền bổ nhiệm Giám mục thuộc về Đức Giáo hoàng. Tuy nhiên, trong nhiều thập niên, chính quyền Bắc Kinh coi việc Đức Giáo hoàng bổ nhiệm Giám mục là sự can thiệp vào công việc nội bộ của Trung Quốc.
Tòa Thánh và Trung Quốc không còn duy trì quan hệ ngoại giao kể từ năm 1951, sau khi chính quyền cộng sản của Mao Trạch Đông được thành lập. Kể từ đó, người Công giáo Trung Quốc bị chia thành hai thành phần: các cộng đoàn đăng ký với Hiệp hội Công giáo Yêu nước Trung Quốc do nhà nước kiểm soát và các cộng đoàn hoạt động âm thầm, trung thành với Tòa Thánh.
Toàn văn thỏa thuận năm 2018 chưa bao giờ được công bố. Thỏa thuận được gia hạn 2 năm một lần cho đến năm 2024, khi hai bên thống nhất gia hạn thêm 4 năm, kéo dài đến năm 2028.
Theo những nội dung đã được công khai, Đức Thánh Cha vẫn giữ quyền quyết định sau cùng trong việc bổ nhiệm Giám mục tại Trung Quốc và có thể bác bỏ các ứng viên do Bắc Kinh đề xuất. Về phần mình, Tòa Thánh đồng ý sẽ không bổ nhiệm Giám mục nếu chưa có sự chấp thuận trước của chính quyền Trung Quốc.
Những căng thẳng trong thời gian Tông Tòa khuyết vị
Trong thời gian Tông Tòa khuyết vị giữa lúc Đức cố Giáo hoàng Phanxicô qua đời và Đức Thánh Cha Lêô XIV được bầu chọn, chính quyền Trung Quốc đã đơn phương tiến hành tuyển chọn 2 Giám mục, trong đó có 1 vị được chọn cho một Giáo phận vốn đã có Giám mục được Tòa Thánh công nhận.
Vào ngày 28 tháng 4 năm 2025, Linh mục Ignatius Wu Jianlin được các cơ quan Giáo hội do nhà nước quản lý bầu làm Giám mục Phụ tá Thượng Hải. Ngày hôm sau, Linh mục Francis Li Jianlin đã được chọn để lãnh đạo Giáo phận Xinxiang, thuộc tỉnh Hà Nam.
Việc bổ nhiệm sau đó đã gây nhiều tranh luận vì Tòa Thánh vốn đã công nhận Đức Giám mục Joseph Zhang Weizhu là vị Giám mục hợp pháp của Giáo hội địa phương này.
Mặc dù quá trình tuyển chọn có thể đã được lên kế hoạch trước khi Đức cố Giáo hoàng Phanxicô qua đời, thời điểm công bố các quyết định vẫn thu hút sự chú ý. Theo AsiaNews, động thái này phản ánh lập trường của Đảng Cộng sản Trung Quốc rằng việc Tông Tòa khuyết vị sẽ không làm gián đoạn hoạt động của Giáo hội Công giáo tại Trung Quốc.
Với việc bổ nhiệm và truyền chức Giám mục cho Đức Cha Chang, đến nay đã có 15 Giám mục Công giáo được truyền chức theo thỏa thuận tạm thời giữa Trung Quốc và Tòa Thánh được ký kết dưới Triều đại Giáo hoàng của Đức Phanxicô.
Các cuộc bổ nhiệm tại Trung Quốc dưới Triều đại của Đức Thánh Cha Lêô XIV
Toàn bộ tiến trình dẫn đến việc bổ nhiệm và truyền chức Giám mục cho Đức Cha Chang đều diễn ra dưới Triều đại Giáo hoàng của Đức Thánh Cha Lêô XIV. Đây được xem là một dấu hiệu nữa cho thấy Đức Thánh Cha tiếp tục theo đuổi con đường đối thoại giữa Rôma và Bắc Kinh.
Kể từ đầu Triều đại Giáo hoàng của mình, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã thực hiện nhiều quyết định liên quan đến hàng Giám mục tại Trung Quốc, đồng thời giao thêm các trách nhiệm mới cho những Giám mục đã được truyền chức trước đó.
Vào ngày 11 tháng 6 năm 2025, Tòa Thánh thông báo việc chính quyền dân sự công nhận và cử hành nghi thức nhậm chức của Đức Giám mục Joseph Lin Yuntuan với tư cách là Giám mục Phụ tá Giáo phận Fuzhou, thuộc tỉnh Phúc Kiến. Đức Thánh Cha Lêô XIV đã bổ nhiệm ngài vào ngày 5 tháng 6.
Vào ngày 8 tháng 7 năm 2025, Đức Thánh Cha đã quyết định giải thể 2 Giáo phận Xuanhua và Xiwanzi, vốn được Đức Piô XII thành lập vào năm 1946, đồng thời thiết lập Giáo phận Zhangjiakou mới, một Giáo phận trực thuộc Tổng Giáo phận Bắc Kinh.
Hai tháng sau, vào ngày 10 tháng 9, Linh mục Joseph Wang Zhengui, người được Đức Thánh Cha bổ nhiệm làm Giám mục tiên khởi của Giáo phận mới, đã được truyền chức Giám mục.
Linh mục Ignatius Wu Jianlin được truyền chức Giám mục Phụ tá Thượng Hải vào ngày 15 tháng 10 năm 2025, sau khi được Đức Thánh Cha Lêô XIV bổ nhiệm vào ngày 11 tháng 8.
Trong khi đó, Linh mục Francis Li Jianlin được truyền chức Giám mục để lãnh đạo Phủ doãn Tông Tòa Xinxiang vào ngày 5 tháng 12 năm 2025, sau khi được Đức Thánh Cha bổ nhiệm cũng vào ngày 11 tháng 8.
Minh Tuệ (theo EWTN)
