Trong cuộc phỏng vấn với Vatican News, Đức Hồng y Tarcisius Isao Kikuchi, Tổng Giám mục Địa phận Tokyo và Tổng Thư ký Liên Hội đồng Giám mục Á châu (FABC), đã chia sẻ về những thành quả của Đại hội toàn thể FABC, nhấn mạnh rằng đức tin, việc bảo vệ phẩm giá con người và một phản ứng mục vụ khẩn thiết đối với những người di cư là những ưu tiên chung của Giáo hội trên khắp châu Á.
Đức Hồng Y Tarcisius Isao Kikuchi (Ảnh: Truyền thông Vatican)
“Trong 3 ngày vừa qua, chúng tôi đã có được cơ hội hiểu sâu hơn về thực tại của chính mình tại châu Á, đồng thời nhận ra rằng, dù sống trong những bối cảnh vô cùng đa dạng, chúng ta vẫn hiệp nhất trong cùng một đức tin và trong cùng một Thân Thể Chúa Kitô”.
Đó là chia sẻ của Đức Hồng y Tarcisius Isao Kikuchi, SVD, Tổng Giám mục Địa phận Tokyo và Tổng Thư ký Liên Hội đồng Giám mục Á châu (FABC), khi nhìn lại Đại hội toàn thể FABC khai mạc hôm thứ Hai tại Jakarta (Indonesia) và sẽ kết thúc vào Chúa nhật, trong cuộc phỏng vấn với Vatican News. Hơn 120 Hồng y và Giám mục đến từ khắp châu Á đã quy tụ để cùng nhau cầu nguyện và suy tư về sứ mạng của Giáo hội trên toàn châu lục.
Đức Hồng y Kikuchi đã chủ sự Thánh lễ khai mạc Đại hội. Những ngày qua diễn ra trong bầu khí chia sẻ huynh đệ, và vào hôm thứ Năm, các đại biểu đã trình bày kết quả các cuộc thảo luận theo từng nhóm.
Trong khi Đại hội vẫn đang tiếp tục, Vatican News đã có cuộc trò chuyện với Đức Tổng Giám mục Địa phận Tokyo về Đại hội, về đời sống Giáo hội tại Nhật Bản và về Thông điệp Magnifica humanitas của Đức Thánh Cha Lêô XIV.
Kính thưa Đức Hồng y, theo ngài, đâu là những thành quả nổi bật nhất của Đại hội toàn thể FABC cho đến thời điểm này? Những chủ đề và ưu tiên chính trong các cuộc thảo luận là gì?
Giáo hội tại châu Á hiện diện trong những thực tại hết sức đa dạng về văn hóa, ngôn ngữ, chính trị và kinh tế. Tuy nhiên, có một điểm chung đối với hầu hết chúng ta, ngoại trừ Philippines, đó là Giáo hội chỉ chiếm thiểu số trong xã hội.
Cho đến nay chúng ta mới chỉ có ba ngày, từ thứ Ba đến thứ Năm, để cùng nhau suy tư và chia sẻ kinh nghiệm. Vào ngày đầu tiên, các thành viên đã chia sẻ các bài thuyết trình video dài ba phút. Thứ Tư là ngày cầu nguyện và thực hành phương pháp Đối thoại trong Thần Khí, dưới sự hướng dẫn của Đức Hồng y Luis Antonio Tagle. Đến thứ Năm, các tham dự viên cùng tìm hiểu về bối cảnh chính trị – xã hội đang thay đổi tại châu Á và chia sẻ thực trạng của các Giáo hội địa phương.
Qua ba ngày vừa qua, chúng tôi có cơ hội hiểu sâu sắc hơn về thực tại của châu Á và ý thức rõ hơn rằng, mặc dù đang sống trong những hoàn cảnh vô cùng đa dạng, chúng tôi vẫn hiệp nhất trong cùng một đức tin và cùng một Thân Mình Chúa Kitô. Chúng tôi đã chia sẻ những thách đố cũng như những cơ hội trong sứ mạng truyền giáo xuất phát từ từng bối cảnh địa phương, đồng thời nhận ra nhiều điểm chung, đặc biệt là tầm quan trọng của đối thoại. Chúng tôi đang tìm kiếm cách thức tốt nhất để tự mình trở thành những cầu nối, đồng thời trở thành những người xây dựng nhịp cầu giữa mọi người với nhau và cùng với mọi người, thông qua đối thoại với các nền văn hóa khác nhau, với mọi thành phần xã hội, đặc biệt là người nghèo, trong bối cảnh đa tôn giáo và trước cuộc khủng hoảng sinh thái hiện nay.
Châu Á là một châu lục vô cùng đa dạng. Đức Hồng y đã học hỏi được điều gì từ các vị Giám mục huynh đệ trong Đại hội lần này?
Làn sóng di cư ồ ạt tại châu Á đòi hỏi sự quan tâm mục vụ khẩn thiết ở nhiều quốc gia. Bên cạnh đó, việc bảo vệ phẩm giá con người cũng là ưu tiên hàng đầu tại nhiều nơi. Mặc dù mỗi quốc gia đều có hoàn cảnh và những vấn đề riêng, chúng ta vẫn có thể tìm kiếm những phương thức cộng tác giữa các cộng đoàn Giáo hội tại châu Á. Điều các Giáo hội tại châu Á cần nhất là sự thấu hiểu lẫn nhau về thực trạng của mỗi nơi và sự cộng tác lẫn nhau. Tất cả các Giám mục huynh đệ của tôi, dù sống trong những hoàn cảnh rất khác nhau, đều mong muốn các Giáo hội khác hiểu được thực trạng của mình và dành cho nhau sự trợ giúp, đặc biệt là sự nâng đỡ về mặt thiêng liêng.
Các tín hữu Công giáo chỉ chiếm một tỷ lệ rất nhỏ tại Nhật Bản. Với tư cách là Tổng Giám mục Tokyo, ngài nghĩ rằng những cuộc thảo luận tại Đại hội sẽ giúp Giáo hội Nhật Bản làm chứng và loan báo Tin Mừng tốt hơn như thế nào?
Theo số liệu chính thức của Giáo hội, Nhật Bản hiện có chưa đến nửa triệu người Công giáo. Tuy nhiên, trên thực tế còn có ít nhất khoảng nửa triệu người Công giáo nhập cư đang sinh sống tại quốc gia này. Hệ thống thống kê chính thức của Giáo hội Nhật Bản hiện chưa phản ánh đầy đủ số lượng tín hữu nhập cư này. Chẳng hạn, riêng Tổng Giáo phận Tokyo ước tính hiện có khoảng 40.000 người Philippines, và rất nhiều lao động trẻ người Việt Nam đang làm việc tại Nhật theo diện thị thực tạm thời cũng là người Công giáo.
Qua các cuộc gặp gỡ với các Giám mục đến từ các quốc gia châu Á khác, chúng tôi đã có nhiều cuộc trao đổi hết sức hữu ích về thực trạng của những người Công giáo nhập cư cũng như công tác mục vụ dành cho họ. Tất cả chúng tôi đều đồng ý rằng sự hiện diện của các tín hữu Công giáo nhập cư là một đóng góp quan trọng cho cộng đoàn Giáo hội địa phương. Họ làm phong phú thêm sự đa dạng của Giáo hội và giúp Giáo hội trở thành chứng tá cho sự hiệp nhất trong sự đa dạng, đặc biệt trong một xã hội đôi khi có xu hướng loại trừ và đề cao chủ nghĩa sắc tộc như Nhật Bản. Bằng cách trở thành một cộng đoàn sống “tinh thần hiệp nhất trong sự đa dạng”, Giáo hội tại Nhật Bản có thể loan báo các giá trị của Tin Mừng thông qua chính chính sự hiện diện của mình, bằng cách trở thành một cộng đoàn gồm nhiều sắc tộc khác nhau cùng bước đi và cùng nhau cầu nguyện. Tinh thần Hiệp hành chính là chìa khóa cho chứng tá ấy.
Với tư cách là Tổng Giám mục Địa phận Tokyo, ngài nhận thấy Thông điệp Magnifica humanitas của Đức Thánh Cha Lêô XIV đã được đón nhận như thế nào tại Nhật Bản? Với vị thế là một quốc gia đi đầu về đổi mới công nghệ, liệu văn kiện này có tạo được tiếng vang trong xã hội Nhật Bản? Theo ngài, đâu là những khía cạnh đặc biệt có giá trị đối với bối cảnh Nhật Bản?
Thông điệp Magnifica humanitas mới đã được nhiều cơ quan truyền thông tại Nhật Bản tích cực đưa tin. Trên thực tế, kể từ khi đắc cử Giáo hoàng, những lời nói và hoạt động của Đức Thánh Cha Lêô XIV luôn được truyền thông Nhật Bản quan tâm theo dõi. Đồng thời, vì thông điệp đề cập đến vấn đề trí tuệ nhân tạo (AI) – một chủ đề cũng đang được xã hội Nhật Bản đặc biệt quan tâm – nên nhiều người rất muốn tìm hiểu nội dung của văn kiện này. Tuy nhiên, bản dịch chính thức sang tiếng Nhật vẫn đang được thực hiện và chúng tôi đang rất mong chờ ngày được công bố. Chỉ khi bản dịch hoàn tất và được phổ biến rộng rãi, chúng tôi mới có thể đánh giá đầy đủ phản ứng của công chúng Nhật Bản đối với thông điệp này.
Minh Tuệ (theo Vatican News)
