Đức Hồng y Charles Maung Bo đã cảnh báo các nghị sĩ Công về trách nhiệm tiên phong của họ trong việc quản lý AI tại một hội nghị thượng đỉnh về hòa bình ở Assisi, Ý.
Đức Hồng y Charles Maung Bo (Ảnh: Tổng Giáo phận Yangon)
Đức Hồng y Charles Maung Bo đã kêu gọi các nhà lập pháp Kitô giáo trên toàn thế giới “khước từ chiến tranh tự động” và ủng hộ các biện pháp hạn chế nghiêm ngặt nhằm duy trì sự kiểm soát của con người đối với công nghệ trí tuệ nhân tạo.
“Với tư cách là đại diện của người dân, sứ mạng của quý vị rất rõ ràng: Quý vị phải thúc đẩy một lệnh cấm quốc tế có tính ràng buộc và được áp dụng ngay lập tức đối với các loại vũ khí sát thương hoàn toàn tự hành”, vị Hồng y kiêm Tổng Giám mục Yangon, Myanmar, phát biểu tại Assisi, Ý, vào ngày 24 tháng 8.
“Việc tự động hóa chiến trường đồng nghĩa với việc hạ thấp ngưỡng đạo đức đối với bạo lực, tước bỏ lương tri của con người khỏi xung đột và biến con cái cùng công dân của chúng ta thành những điểm dữ liệu vô hồn”, ngài nói thêm.
Đức Hồng y Bo đã phát biểu trước các nhà lập pháp tại hội nghị thượng đỉnh hòa bình kéo dài một ngày, do Mạng lưới các Nhà Lập pháp Công giáo Quốc tế (ICLN) tổ chức vào ngày 24 tháng 8. Hội nghị diễn ra ngay sau cuộc họp thường niên của nhóm tại Rôma từ ngày 20 đến 23 tháng 8, trong đó các thành viên đã có buổi hội kiến riêng với Đức Thánh Cha Lêô XIV.
Đức Hồng y Bo — người đến từ một quốc gia đã nhiều năm phải chịu cảnh bạo lực triền miên, sự suy thoái kinh tế và những vấn đề nhân đạo nghiêm trọng — đã đưa ra lời cảnh báo mạnh mẽ về “khả năng khuếch đại các cuộc xung đột và sự hiểm độc của con người” mà trí tuệ nhân tạo (AI) mang lại.
“Chỉ riêng các cuộc xung đột giữa con người với nhau đã khiến 135 triệu người thiệt mạng trong thế kỷ XX”, ngài nói. “Giờ đây, chúng ta lại đối mặt với một tác nhân chết chóc mới: AI nằm trong tay một nhóm người, tại một số quốc gia, những người coi AI là công cụ đắc lực cho các cuộc chơi quyền lực địa chiến lược”.
Đức Hồng y Bo cảnh về “sự kết hợp đáng sợ giữa các thế lực độc quyền chuyên chế và hệ thống giám sát tự động” đang thay thế quyền tự do của con người; ngài kêu gọi các nhà lập pháp không nhượng bộ trước áp lực phải chấp nhận quan điểm cho rằng “không còn lựa chọn nào khác” (TINA).
“Với tư cách là các nhà lập pháp và những người Kitô hữu, chúng ta được mời gọi đón nhận một khái niệm TINA khác: ‘Có một giải pháp thay thế mới’. Giải pháp này hướng tới trí tuệ nhân tạo (AI) do con người dẫn dắt, nhằm mang lại sự thịnh vượng lớn hơn và sau cùng dẫn đến nền hòa bình bền vững cho tất cả mọi người”, ngài nói.
“Đức Kitô là mẫu gương của chúng ta”
Thừa nhận rằng nhận định của mình về AI có thể mang vẻ bi quan hoặc thậm chí vẽ ra viễn cảnh đen tối, Đức Hồng y Bo nhắc lại rằng mục tiêu là định hình một xã hội được xây dựng trên nền tảng hòa bình lâu dài.
“Giữa những phản ứng bi quan về viễn cảnh đen tối và sự hân hoan về viễn cảnh lý tưởng, nhân loại cần một ngọn hải đăng dẫn lối trên hành trình của mình. Đối với những người có đức tin, Đức Kitô là ngọn hải đăng ấy, Đấng Cứu Độ được sai đến để nhắc nhở nhân loại về con đường trần thế và con đường hướng về thiên quốc của mình”, Đức Hồng y Bo nói.
“Đức Kitô là mẫu gương của chúng ta”, ngài tiếp tục. “Lời cảnh báo của Chúa Giêsu trong Tin Mừng Mát-thêu 26,52 vẫn vang vọng qua dòng lịch sử: ‘Hãy tra gươm vào vỏ… vì tất cả những ai cầm gươm sẽ chết vì gươm’. Khi giao phó sức mạnh sát thương cho một hệ thống vũ khí tự hành, khái niệm về một ‘chủ thể đạo đức’ hoàn toàn sụp đổ. Một cỗ máy không thể có một ý hướng ngay lành; nó không thể hiểu được sự đau buồn, lòng thương xót hay giá trị thánh thiêng của một sự sống con người. Nó chỉ có thể thực hiện các quy trình tối ưu hóa dựa trên thống kê”.
Đức Hồng y Bo nhắc nhở các nhà lập pháp Kitô giáo về trách nhiệm của họ đối với những người đã bầu chọn mình.
“Đức tin của quý vị không phải là một thứ xa xỉ riêng tư cần được che giấu; đó là một giao ước công khai nhằm xây dựng hòa bình trong một thế giới đang rạn nứt”, Đức Hồng y Bo nói.
“Chúng ta đang sống trong một thời đại đặc biệt bị xáo trộn bởi chiến tranh toàn cầu, sự bất ổn xã hội và những biến động kinh tế nặng nề, nhưng Đức Kitô mời gọi các nhà lãnh đạo Kitô giáo đi theo một con đường hoàn toàn khác, đầy can đảm”, ngài nói thêm, đồng thời trích lời Chúa Giêsu trong Mát-thêu 5,9: “Phúc thay ai xây dựng hòa bình”.
“Hãy lưu ý thật kỹ rằng Chúa Giêsu không chúc phúc cho những ‘người yêu chuộng hòa bình’ hay những ‘người mong ước hòa bình’. Người chúc phúc cho những người xây dựng hòa bình — những người chủ động xây dựng những nhịp cầu nối kết, thực thi công lý mang tính cơ cấu và vun đắp sự thấu cảm thông qua những khác biệt sâu sắc về chính trị và xã hội”, ngài nói.
Những nhà lãnh đạo đích thực trong việc quản trị AI
Đức Hồng y Bo lưu ý đến sự hiện diện của Christopher Olah, đồng sáng lập Anthropic và là một nhà nghiên cứu về học máy, tại buổi giới thiệu Thông điệp Magnifica Humanitas của Đức Thánh Cha Lêô XIV vào tháng 5, và đồng thời coi đây là dấu hiệu cho thấy “những người kiến tạo tương lai kỹ thuật số của chúng ta đang khẩn thiết kêu gọi việc quản trị. Họ thừa nhận rằng dù hiểu rõ mã lệnh, họ không có câu trả lời cho vấn đề phẩm giá con người”.
“Nếu quý vị từ chối quản lý, nếu quý vị chấp nhận quan niệm sai lầm rằng sự phát triển công nghệ là điều tất yếu, thì quý vị đang thoái thác trách nhiệm vượt bậc đối với những người dân đã bầu chọn mình”, Đức Hồng y Bo nói.
“Theo lời Thánh Phanxicô Assisi, hãy nhớ rằng ‘mọi bóng tối trên thế giới cũng không thể dập tắt ánh sáng của một ngọn nến duy nhất’”, Đức Hồng y Bo nói. “Hãy để việc quản trị của quý vị trở thành ngọn nến ấy. Hãy đứng lên như những nhà lãnh đạo đích thực. Hãy thiết lập những hàng rào pháp lý có tính ràng buộc, đòi hỏi sự minh bạch của các doanh nghiệp, khước từ việc tự động hóa cuộc tàn sát con người, và đồng thời bảo đảm rằng công nghệ phải luôn hoàn toàn phục vụ cho phẩm giá nhân loại cao quý mà Thiên Chúa đã giao phó cho chúng ta gìn giữ”.
Minh Tuệ (theo EWTN)
