Đức Thánh Cha Lêô XIV chuẩn bị đến thăm quần đảo Canary — điểm đến của hàng ngàn người di cư đến từ một trong những tuyến đường di cư nguy hiểm nhất thế giới. Tổ chức Caritas địa phương đang cộng tác với các tình nguyện viên để “đồng hành với những người dễ bị tổn thương nhất” và giúp mang lại một cuộc sống mới cho những người đặt chân được đến bờ.
Tổ chức Caritas Giáo phận Giáo phận Canary cung cấp viện trợ cho hàng ngàn người di cư đến quần đảo Canary mỗi năm (Ảnh© Caritas Diocesana de Canarias)
Đức Thánh Cha Lêô sẽ đến quần đảo Canary vào ngày 11 tháng 6. Sau khi đã thăm Madrid và Barcelona, ngài sẽ dành một ngày tại Las Palmas de Gran Canaria và một ngày tại Tenerife.
Chặng cuối trong chuyến Tông du 6 ngày của ngài đến bán đảo Iberia sẽ tập trung vào vấn đề di cư — một chủ đề đặc biệt quan trọng đối với khu vực này, khi riêng tại Las Palmas, người di cư chiếm khoảng 24% dân số.
Trong năm qua, Bộ Nội vụ Tây Ban Nha ghi nhận sự sụt giảm mạnh số lượng người di cư đến trong 3 tháng đầu năm 2026 so với năm 2025 — nhờ một số thỏa thuận được ký kết giữa Tây Ban Nha và các quốc gia Tây Phi trong những năm gần đây nhằm hạn chế số người di cư đến quần đảo Canary. Điều này đã làm thay đổi các tuyến đường di cư, khiến nhiều người chuyển sang đổ bộ vào quần đảo Balearic và vùng lãnh thổ Ceuta.
Tuy nhiên, điều đó không làm giảm nhu cầu hỗ trợ và chăm sóc dành cho những người di cư đã thực hiện hành trình đầy hiểm nguy đến các hòn đảo này.
Đó chính là nơi Caritas hiện diện.
Trong Báo cáo Hoạt động năm 2025, Caritas Giáo phận Canary (Cáritas Diocesana de Canarias) nhấn mạnh tính cấp thiết của việc cải thiện tình hình tại quần đảo này, bởi vì các chỉ số thống kê trên toàn quốc như GDP, tỷ lệ lạm phát, các số liệu về việc làm hay thu nhập vẫn chưa đến được với những người cần giúp đỡ nhất.
Ngược lại, tổ chức này cảnh báo rằng những người dễ bị tổn thương nhất đang “bị loại trừ khỏi một hệ thống không đáp ứng nhu cầu của họ”.
Như bà Caya Suárez Ortega, Tổng Thư ký Caritas Giáo phận Canary, đã nhấn mạnh tại một hội nghị ở Rôma vào ngày 20 tháng 5: “Giáo hội hiện diện ở những nơi mà nhà nước vắng mặt”.
Bà Caya Suárez Ortega, Tổng Thư ký Caritas Giáo phận Canary (Ảnh© Caritas Diocesana de Canarias)
Chật vật tìm kiếm sự hỗ trợ
Trao đổi với Vatican News, bà Tổng Thư ký Caritas Giáo phận Canary giải thích rằng công việc của Caritas là “đồng hành với những người dễ bị tổn thương nhất”. Sứ mạng của tổ chức là hỗ trợ những người di cư đang phải đối diện với một đất nước mới, một ngôn ngữ mới và một cộng đồng mới tại quần đảo Canary.
Xuất phát chủ yếu từ Mỹ Latinh và châu Phi, bà Suárez cho biết 25,5% dân số Las Palmas đang phải đối diện với “sự loại trừ xã hội và nghèo đói”, trong đó “người di cư là đối tượng chịu ảnh hưởng nhiều nhất”. Khi đến quần đảo Canary, hàng ngàn người không có nhà ở cũng như giấy phép lao động — hai yếu tố thiết yếu để bắt đầu một cuộc sống mới.
Tổ chức Caritas hoạt động nhằm giúp người di cư tìm được nhà ở hoặc có được giấy phép làm việc (Ảnh© Caritas Diocesana de Canarias)
Trong buổi trình bày báo cáo năm 2025, bà Suárez cho biết những “thực hành liên quan đến vấn đề nhà ở mang tính bóc lột” đang ngày càng trở nên phổ biến, dẫn đến tình trạng bị loại trừ khỏi môi trường cư trú đối với nhiều gia đình di cư.
Tại Caritas, những người di cư gặp khó khăn được hỗ trợ về pháp lý, xã hội và giáo dục nhằm giúp họ hội nhập vào xã hội địa phương và cải thiện hoàn cảnh sống của họ. “Chúng tôi đáp ứng các nhu cầu cơ bản như lương thực, đồng thời hỗ trợ tiền thuê nhà để họ không rơi vào cảnh vô gia cư”, bà Suárez giải thích.
Đối với nhiều người trẻ đến đây mà không có mạng lưới hỗ trợ nào, họ có thể sẽ rơi vào tình cảnh vô gia cư. Để ngăn chặn điều đó, Caritas đồng hành với họ thông qua dự án “Hành lang Tiếp đón” (Hospitality Corridors), mang đến cho họ một “cơ hội sống”.
Chỉ riêng trong năm 2025, hơn 22.000 người đã nhận được các dịch vụ hỗ trợ từ Caritas Giáo phận Canary. Khoảng 56% trong số đó là người di cư và một nửa trong số họ đang ở trong tình trạng pháp lý chưa hợp thức hóa. Theo báo cáo, năm vừa qua tổ chức này đã hỗ trợ nhiều hơn 2% số người so với năm trước.
Một trong những tuyến đường di cư chết chóc nhất thế giới
Lời kêu gọi bảo vệ phẩm giá con người và hỗ trợ những người dễ bị tổn thương nhất vượt xa khuôn khổ chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha Lêô. Tuy nhiên, chuyến viếng thăm Tây Ban Nha đầu tiên của một vị Giáo hoàng trong vòng 15 năm qua là lời nhắc nhở mạnh mẽ về trách nhiệm chung của chúng ta trong việc quan tâm đến những người di cư.
Bà Suárez nhấn mạnh rằng cả Đức Thánh Cha Lêô lẫn Đức cố Giáo hoàng Phanxicô đều đã hướng sự chú ý của thế giới đến những nơi như quần đảo Canary.
“Thông thường quần đảo Canary không được nhiều người chú ý vì đây là những hòn đảo nhỏ nằm khá xa châu Âu”, bà chia sẻ, nên thực tế rất khác biệt của nơi đây “nhiều lần bị bỏ quên”. Tuy nhiên, những thông điệp của các Đức Giáo hoàng về vấn đề di cư và sự tôn trọng sự sống con người đã thúc đẩy thế giới hướng ánh nhìn về những người đang tìm kiếm một cuộc sống tốt đẹp hơn.
Tổ chức Caritas đồng hành cùng với những người trẻ có hoàn cảnh khó khăn thông qua dự án “Hành lang Tiếp đón” của họ (Ảnh© Caritas Diocesana de Canarias)
“Cả Đức cố Giáo hoàng Phanxicô và Đức Thánh Cha Lêô XIV đều đã giúp chúng ta nhìn thấy thực tế cụ thể này”, bà Suárez nhấn mạnh. Điều đó rất quan trọng “bởi tuyến đường xuyên Đại Tây Dương là một trong những tuyến đường di cư chết chóc nhất thế giới”.
Từ bờ biển châu Phi đến quần đảo Canary là hành trình dài hơn 1.600 km. Những người di cư phải lênh đênh nhiều ngày trên vùng biển dữ để đến được các hòn đảo, và như bà Tổng Thư ký Caritas cho biết, nhiều người đã thiệt mạng trước khi nhìn thấy bờ.
Vì người di cư và cùng với người di cư
Chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha Lêô sẽ mang ý nghĩa đặc biệt đối với những người đã sống sót sau hành trình vượt biển và bắt đầu xây dựng cuộc sống mới trên các đảo. Vì thế, theo bà Suárez, việc tổ chức cuộc gặp gỡ của Đức Thanhs Cha Lêô tại cảng Arguineguín ở Las Palmas de Gran Canaria cần phải có sự tham gia của chính những người di cư.
Tổ chức Caritas đã cộng tác với những người di cư để tổ chức chuyến thăm của Đức Thánh Cha Lêô XIV đến Cảng Arguineguín (Ảnh © Cáritas Diocesana de Canarias)
Điều này đã được xác định ngay từ đầu, bà cho biết. Do đó, công tác chuẩn bị cho sự kiện này được thực hiện thông qua việc đối thoại trực tiếp với những người di cư và những người đang đồng hành cùng với họ.
“Từ đó, trong từng không gian và từng thời điểm của sự kiện, chính họ sẽ là những người giữ vai trò trung tâm”, bà Suárez nói.
Cuộc gặp gỡ tại cảng Las Palmas de Gran Canaria này là một sự kiện dành cho người di cư và được thực hiện cùng với người di cư, để họ có thể chia sẻ câu chuyện của mình với Đức Thánh Cha Lêô và với toàn thế giới — một chủ đề giữ vị trí trung tâm trong giai đoạn thứ hai của chuyến Tông du Tây Ban Nha của Đức Thánh Cha Lêô XIV.
Thiên Ân (theo Vatican News)
