Các nhà lãnh đạo Giáo hội khu vực Châu Á - Thái Bình Dương cảnh báo về những mối đe dọa đối với phẩm giá con người

Các tham dự viên tham dự hội thảo trực tuyến cảnh báo về tình trạng quân sự hóa, chủ nghĩa độc tài, và trí tuệ nhân tạo như những mối đe dọa ngày càng gia tăng

Các nhà lãnh đạo Giáo hội, các thần học gia và những người hoạt động vì hòa bình trên khắp khu vực Châu Á – Thái Bình Dương đã tham dự một hội thảo trực tuyến vào ngày 24 tháng 8 do Pax Christi Quốc tế và Pax Christi Châu Á – Thái Bình Dương tổ chức. Các tham dự viên cảnh báo rằng tình trạng quân sự hóa, chủ nghĩa độc tài, sự bất bình đẳng và sự phát triển thiếu kiểm soát của trí tuệ nhân tạo đang ngày càng đe dọa phẩm giá con người.

Cuộc thảo luận tập trung vào Thông điệp Magnifica Humanitas của Đức Thánh Cha Lêô XIV, và sự liên quan của văn kiện này đối với một khu vực đang phải đối diện với những căng thẳng địa chính trị, sự cạnh tranh kinh tế và chia rẽ xã hội ngày càng gia tăng.

Phát biểu khai mạc sự kiện, Đức Cha Colin Bagaforo của Philippines, đồng Chủ tịch Pax Christi Quốc tế, cho biết rằng thế giới đang “bị thương tổn bởi chiến tranh, sự bất bình đẳng, sự phân cực và việc sử dụng công nghệ ngày càng gia tăng theo những cách có thể đe dọa sự sống con người”.

Thông điệp, ngài nói, nhắc nhở mọi người rằng “mỗi con người đều có một phẩm giá thánh thiêng, và hòa bình bắt đầu từ việc nhận ra và bảo vệ phẩm giá ấy”.

Cha Cedric Prakash, Linh mục Dòng Tên người Ấn Độ, một nhà hoạt động lâu năm trong lĩnh vực nhân quyền, cho biết sứ điệp trọng tâm của Thông điệp là lời kêu gọi xây dựng một “nền văn minh tình yêu”, có khả năng đối diện với điều mà Đức Thánh Cha Lêô mô tả là “nền văn hóa quyền lực”.

Nền văn hóa đó, theo Cha Prakash, được thúc đẩy bởi những người “quyết định chúng ta là ai, chúng ta làm gì, ăn gì, xem gì và đọc gì”.

Ngài cho rằng Thông điệp trực tiếp đề cập đến những thực trạng đương đại tại châu Á, bao gồm chiến tranh, sự phân biệt đối xử và tình trạng các nhóm thiểu số bị gạt ra bên lề.

“Chúng ta chứng kiến ​​biết bao cuộc chiến và cảnh đổ máu ở khắp mọi nơi”, Cha Prakash nói, đồng thời đề cập đến những đau khổ của các cộng đồng bộ tộc tại Manipur và điều ngài mô tả là sự bôi nhọ, biến các Kitô hữu và những người Hồi giáo thành những kẻ xấu xa trong mắt công chúng Ấn Độ. Ngài cũng dẫn chứng hoàn cảnh của người Palestine tại Gaza như một ví dụ về những con người đang sống trong tình cảnh thiếu vắng sự an toàn hay bản sắc.

Đức Thánh Cha Lêô đã đưa ra một giải pháp thiết thực cho những thách thức này, Cha Prakash nói.

“Ngài vạch ra cho chúng ta một hướng đi và nói rằng chúng ta cần phải giải giới ngôn từ. Chúng ta cần xây dựng công lý. Chúng ta cần lắng nghe các nạn nhân của sự bất công, của sự hận thù và bạo lực”, ngài nói.

Cha Prakash cũng cảnh báo về chủ nghĩa độc tài ngày càng gia tăng trong khu vực, đồng thời cho rằng các nhóm lợi ích nắm quyền lực đang ngày càng tìm cách chi phối cách thức người dân sống và định hình bản sắc của họ.

Bà Susan Connelly, một nhà lãnh đạo Công giáo Úc, đã tập trung vào vai trò của phụ nữ trong việc xây dựng điều mà Đức Thánh Cha Lêô gọi là nền văn minh tình yêu. Bà cho rằng trí tuệ nhân tạo, dù đang phát triển nhanh chóng, không bao giờ có thể thay thế khả năng yêu thương và hy sinh của con người.

“AI không thể yêu thương”, bà nói. “Lời kêu gọi của Đức Thánh Cha thúc giục chúng ta, những con người, là nhận ra sự cao quý của chính mình; đó là yếu tố then chốt để sử dụng AI đúng cách”.

Bà Connelly cũng nhấn mạnh tình trạng bất bình đẳng giới vẫn tồn tại dai dẳng, khi phụ nữ tại nhiều xã hội vẫn bị đối xử như thể họ kém thông minh, kém khả năng và kém giá trị hơn nam giới.

“Tiếng nói của phụ nữ là điều thiết yếu”, bà Connelly nói.

Đề cập đến Tây Papua, bà trích lời một phụ nữ địa phương: “Nếu người Indonesia muốn lấy vàng từ những ngọn núi của chúng tôi, tại sao họ lại đối xử với chúng tôi như những con vật?”.

Bà Connelly nhận định rằng nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú của khu vực thường dường như quan trọng đối với các nhóm lợi ích nắm giữ quyền lực hơn cả những con người đang sinh sống tại đó.

Mục sư James Bhagwan thuộc Giáo hội Giám lý, Tổng Thư ký Hội đồng các Giáo hội Thái Bình Dương, đã diễn giải Thông điệp từ góc nhìn của các đảo quốc Thái Bình Dương. Mục sư Bhagwan cho rằng thông điệp của Đức Thánh Cha Lêô đặt ra thách thức đối với các chính phủ và các tổ chức trong việc đặt con người lên trên những lợi ích địa chính trị.

“Tình yêu phải trở thành những cơ cấu của công lý. Tình huynh đệ phải mang lấy hình thức thể chế. Sự phụ thuộc lẫn nhau mang tính áp đặt phải trở thành một tình liên đới tự nguyện”, Mục sư Bhagwan nói.

Mục sư Bhagwan mô tả tầm nhìn về một “đại dương hòa bình” ở Thái Bình Dương như một khu vực “phi thực dân hóa, phi quân sự hóa, phi hạt nhân hóa và phi carbon hóa”.

Mục sư Bhagwan cũng thúc giục các Giáo hội xem xét lại chính các hoạt động của họ.

“Chúng ta không thể lên án một nền văn hóa quyền lực trong khi chính mình lại cứ mãi duy trì cơ cấu thứ bậc, chế độ gia trưởng và sự loại trừ”, ông nói.

Sự quan ngại về ảnh hưởng ngày càng gia tăng của trí tuệ nhân tạo là một chủ đề xuyên suốt cuộc thảo luận. Các tham dự viên cho rằng tiến bộ công nghệ phải luôn được đặt dưới việc phục vụ phẩm giá con người và công ích.

Bà Connelly cho rằng AI cần phải tiếp tục là “một đầy tớ tuyệt vời phục vụ nhân loại thực sự cao cả”.

Cha Prakash kêu gọi các Kitô hữu hãy lên tiếng chống lại sự bất công và điều mà ngài mô tả là các hình thức thực dân mới.

“Chúng ta cần phải hiện diện, lên tiếng và đứng lên bảo vệ sự thật, công lý và hòa bình”, Cha Prakash nói.

Minh Tuệ (theo UCA News)