Trong bối cảnh Hoa Kỳ đang chứng kiến sự gia tăng mạnh mẽ số vụ hành quyết các tử tù trong năm 2025, Giám đốc Điều hành của Mạng lưới Vận động Công giáo gọi các tín hữu Công giáo tại Hoa Kỳ trung thành với Giáo huấn của Giáo hội về phẩm giá con người, kể từ khi thụ thai cho đến khi chết đi một cách tự nhiên.
Một cái nhìn cận cảnh bên trong phòng hành quyết của bang Washington trước khi đóng cửa vào năm 2024
Trong năm 2025, các tiểu bang tại Hoa Kỳ đã thi hành án tử hình đối với 47người đàn ông và phụ nữ bị kết án tử hình, cao hơn gấp đôi mức trung bình của 10 năm trước đó.
Đây là “một sự gia tăng đáng kể và đáng buồn về số vụ hành quyết, đặc biệt trong bối cảnh công chúng Hoa Kỳ ngày càng xem án tử hình là điều không thể chấp nhận được và phong trào hướng tới việc bãi bỏ hình phạt này đang ngày càng phát triển”, theo bà Krisanne Vaillancourt Murphy.
Bà Vaillancourt Murphy hiện là Giám đốc Điều hành của Mạng lưới Vận động Công giáo, một tổ chức vận động nhằm bãi bỏ án tử hình tại Hoa Kỳ và thúc đẩy mô hình công lý phục hồi.
“Án tử hình là một phương tiện dễ dàng để một số chính trị gia chứng tỏ rằng họ cứng rắn với tội phạm”, bà Vaillancourt Murphy chia sẻ trong cuộc phỏng vấn với Vatican News nhân chuyến viếng thăm Rôma. “Trong một số trường hợp, điều đó cũng giúp họ giành được lợi thế chính trị tại một số bang”.
Án tử hình và Giáo huấn của Giáo hội Công giáo
Nhìn kỹ vào các số liệu cho thấy sự khác biệt rất lớn giữa các tiểu bang. Chỉ có 11 bang thực hiện 47 vụ hành quyết trong năm 2025, trong khi 39 bang còn lại không thi hành bất kỳ vụ hành quyết nào. Hiện nay, 23 tiểu bang đã chính thức bãi bỏ án tử hình.
Tại bang Florida, 19 vụ hành quyết trong năm 2025 đồng nghĩa với việc cứ khoảng hai tuần lễ lại có một người bị đưa ra thi hành án tử hình.
Theo bà Vaillancourt Murphy, mỗi bản án tử hình đều kéo theo những tổn hại ngoài ý muốn và có thêm nhiều gia đình tan vỡ.
“Đối với các nạn nhân, điều đó không mang lại cảm giác khép lại sự đau thương; cũng không mang lại sự chữa lành; trái lại, nó tạo thêm bạo lực và gây thêm sự tổn thương”, bà nói. “Nó chỉ tạo ra thêm nhiều tổn thương, thêm nhiều đau khổ và nhiều nạn nhân hơn trong một hệ thống bạo lực, nơi bạo lực chỉ sinh ra thêm bạo lực”.
Án tử hình cũng đi ngược lại Giáo huấn của Giáo hội Công giáo. Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo (số 2267) khẳng định một cách rõ ràng rằng: “Án tử hình là điều không thể chấp nhận được vì đó là sự tấn công vào tính bất khả xâm phạm và phẩm giá của con người”.
Vào ngày 24 tháng 4 năm 2026, trong một thông điệp video nhân dịp bang Illinois kỷ niệm 15 năm bãi bỏ án tử hình, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã công khai bày tỏ sự ủng hộ của mình đối với việc bãi bỏ án tử tử hình.
“Tôi bày tỏ sự ủng hộ của mình đối với những người đang vận động bãi bỏ án tử hình tại Hoa Kỳ và trên toàn thế giới”, Đức Thánh Cha nói. “Tôi cầu nguyện để những nỗ lực của quý vị sẽ dẫn đến sự thừa nhận rộng rãi hơn đối với phẩm giá của mỗi con người, và sẽ truyền cảm hứng cho những người khác cùng đấu tranh vì chính nghĩa cao cả đó”.
Ngoài việc xâm phạm phẩm giá con người, bà Vaillancourt Murphy cho rằng án tử hình cũng không còn cần thiết để buộc những người phạm tội phải chịu trách nhiệm hay ngăn ngừa họ tiếp tục gây ra những tội ác.
Một cơ hội đặc biệt để thực thi lòng thương xót
Hiện tại, có 114 người đang chờ thi hành án tử hình ở Ohio, trong đó 28 người đã hết quyền kháng cáo.
Theo bà Vaillancourt Murphy, Thống đốc bang Ohio, ông Mike DeWine, có một cơ hội đặc biệt để giảm án cho toàn bộ 114 tử tù — trong đó có hai phụ nữ — trước khi nhiệm kỳ của ông kết thúc vào tháng 1 năm 2027.
Là một người thực hành đức tin Công giáo, Thống đốc DeWine đã nhiều lần công khai bày tỏ lập trường phản đối án tử hình và ban hành lệnh tạm ngừng thi hành án tử hình trong suốt 8 nhiệm kỳ của mình.
“Sự sống con người là điều hết sức quan trọng”, bà Vaillancourt Murphy khẳng định. “Ngay cả khi một người đã gây ra sự tổn hại, chúng ta vẫn có thể tạo ra những cơ hội để họ hoán cải, đồng thời vẫn bảo vệ sự an toàn của xã hội và bảo đảm rằng những kẻ phạm tội phải chịu trách nhiệm về hành vi của họ. Đây là một cơ hội tuyệt vời đối với Thống đốc DeWine”.
Chấm dứt vòng xoáy bạo lực bằng việc tôn trọng sự sống
Việc giảm án giúp người bị kết án tử hình thoát khỏi án tử hình. Thông thường, điều đó có nghĩa là họ sẽ phải thụ án tù chung thân không có khả năng được ân xá, chứ không phải được trả tự do.
Dưới góc nhìn Kitô giáo, điều này trao cho người phạm tội cơ hội hoán cải và từ bỏ tội lỗi của mình, thay vì tiếp tục duy trì vòng xoáy bạo lực.
“Chúng ta cần thực sự quan tâm đến các nạn nhân; và chúng ta cần nỗ lực xoa dịu nỗi đau và những tổn hại mà họ đã phải chịu đựng, đồng thời tìm cách hướng đến sự chauwx lành và thậm chí tạo cơ hội để sự tha thứ có thể xảy ra”, bà Vaillancourt Murphy nói.
Khi án tử hình dần mất đi sự ủng hộ trong các cuộc thăm dò dư luận, bà Vaillancourt Murphy nói, người Công giáo có thể mang đến cho thế giới một chứng tá luân lý mạnh mẽ về việc tôn trọng sự sống kể từ khi thụ thai cho đến khi chết đi một cách tự nhiên.
“Đức Thánh Cha Lêô đã nhấn mnahj một cách hết sức rõ rằng ngài đang khuyến khích Giáo hội tiến bước và trở thành dấu chỉ hy vọng để cho Hoa Kỳ và thế giới thấy rằng chúng ta có thể tôn trọng sự sống trong mọi giai đoạn, và án tử hình hoàn toàn trái ngược với đức tin của chúng ta”, bà Vaillancourt Murphy kết luận.
Minh Tuệ (theo Vatican News)
