Trong thông điệp video về ý cầu nguyện trong tháng 11, Đức Thánh Cha Phanxicô nhấn mạnh rằng tiến bộ trong lĩnh vực robot họcc và trí tuệ nhân tạo (AI) được định hướng “hướng tới việc tôn trọng phẩm giá con người và công trình sáng tạo”.
Trong tháng 11, Đức Thánh Cha Phanxicô thu hút sự chú ý của chúng ta đối với sự thay đổi mang tính lịch sử mà nhân loại đang trải qua nhờ những tiến bộ trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo. Do đó, Đức Thánh Cha Phanxicô mời gọi chúng ta cầu nguyện để sự tiến bộ này luôn luôn “phục vụ nhân loại”, tôn trọng phẩm giá con người và chăm sóc công trình Sáng tạo.
Sự tiến bộ thực sự
Trí tuệ nhân tạo (AI) đã đạt được những tiến bộ theo cấp số nhân, bằng chứng là nó có rất nhiều ứng dụng trong các lĩnh vực kiến thức khác nhau. Ngày nay, 37% các tổ chức trên thế giới đã triển khai AI theo một cách nào đó (con số này tăng 270% trong bốn năm qua).
Trong “Video của Đức Giáo hoàng” tháng này, Đức Thánh Cha Phanxicô nói rõ rằng sự tiến bộ này trong lĩnh vực robot học và AI “có thể tạo ra một thế giới tốt đẹp hơn nếu nó được tham gia vào vấn đề công ích”. Theo nghĩa này, Đức Thánh Cha Phanxicô hy vọng tiến bộ công nghệ sẽ không làm gia tăng sự bất bình đẳng trong xã hội. Nếu điều đó xảy ra, Đức Thánh Cha Phanxicô nói, thì đó sẽ không phải là “sự tiến bộ thực sự”. Sự tiến bộ như vậy không tính đến phẩm giá của con người và việc chăm sóc công trình Sáng Tạo.
Những lợi ích
AI có khả năng giải quyết nhiều vấn đề mà nhân loại đang phải đối mặt, chẳng hạn như đánh giá năng lực học tập của học sinh, nhằm tìm ra cơ hội cải thiện. Nó có thể giúp những người khiếm thị hoặc khiếm thính bằng cách phát triển các công cụ giao tiếp tốt hơn (chẳng hạn như chuyển văn bản thành giọng nói hoặc lời nói thành văn bản). AI cũng có thể tăng tốc độ thu thập, xử lý và phổ biến dữ liệu y tế để cải thiện việc chẩn đoán và điều trị cho các bệnh nhân, đặc biệt là những người sống ở vùng sâu vùng xa.
Điều này cũng áp dụng cho lĩnh vực sinh thái. Thông qua AI, có thể phân tích dữ liệu về vấn đề biến đổi khí hậu và tạo ra các mô hình có thể giúp dự đoán thiên tai. Nó cũng có thể được sử dụng để tạo ra các thành phố thông minh và bền vững bằng cách giảm chi tiêu đô thị, cải thiện khả năng phục hồi của các đường cao tốc và tăng hiệu quả sử dụng năng lượng. Có rất nhiều khả năng sử dụng tiến bộ công nghệ này vì thiện ích chung và “Video của Đức Giáo hoàng” sử dụng hình ảnh của Viện Công nghệ Ý và công ty năng lượng đa quốc gia của Ý, Enel, để cho thấy một số lợi ích này.
Phục vụ nhân loại
“Những phát minh”, theo Giám đốc điều hành của Enel, ông Francesco Starace, “đã đặt vào vị trí của chúng ta những công cụ đặc biệt mà chúng ta cần có khả năng sử dụng theo cách tốt nhất có thể”.
Ông Starace tiếp tục: “Như Đức Thánh Cha Phanxicô đã tái khẳng định, nhiệm vụ của chúng ta đó là đảm bảo rằng các lợi ích kết quả được phân phối một cách công bằng và tạo ra các cơ hội cũng như sự an toàn”. Ông Starace nói: “Để đưa ra định hướng tích cực cho các hành động và lựa chọn của chúng ta liên quan đến hiện tại và tương lai, chúng ta cần phải đặt sự tôn trọng đối với con người và môi trường làm trọng tâm, áp dụng tầm nhìn dựa trên sự bền vững. Chỉ bằng cách này, sự phát triển công nghệ mới có thể trở thành đồng minh của nhân loại và tạo ra những cơ hội, mà cho đến cách đây vài năm trước, chúng ta thậm chí còn không thể tưởng tượng được”.
Mạng lưới Cầu nguyện Toàn cầu của Đức Giáo hoàng chịu trách nhiệm phổ biến ý cầu nguyện hàng tháng của Đức Giáo hoàng. Trong những lời nhận xét về ý cầu nguyện của Đức Thánh Cha Phanxicô trong tháng 11, Giám đốc quốc tế của mạng lưới này, Linh mục Dòng Tên Frédéric Fornos cũng nói về sự cần thiết phải hướng tới những thay đổi công nghệ nhanh chóng này vì “lợi ích của tất cả mọi người”.
“Ý cầu nguyện trong tháng này”, Linh mục Fornos nói, “củng cố ý tưởng rằng lợi ích mà nhân loại đã đạt được (và sẽ tiếp tục gặt hái được) từ tiến bộ công nghệ cũng phải luôn tính đến, và song song với điều đó, ‘sự phát triển đầy đủ trách nhiệm và giá trị’”. Điều này, Linh mục Fornos nói, đã được Đức Thánh Cha Phanxicô nhấn mạnh trong Thông điệp Laudato Si’ và giờ đây trong Thông điệp thứ ba của Ngài, ‘Fratelli Tutti’, trong đó Ngài nói, “Thật tuyệt vời biết bao nếu sự phát triển của những phát minh khoa học và công nghệ có thể đi kèm với sự bình đẳng và hòa nhập xã hội hơn nữa!”.
AI, robot và các ứng dụng khác của công nghệ, Linh mục Fornos nói, mở ra những thách thức lớn đối với đạo đức và công bằng xã hội. “Đây là lý do tại sao ý cầu nguyện gần đây nhất của Đức Thánh Cha Phanxicô quả thực rất quan trọng: cầu nguyện để sự tiến bộ này sẽ luôn ‘phục vụ nhân loại’”.
Dưới đây là nội dung Ý cầu nguyện tháng 11 năm 2020 của Đức Thánh Cha Phanxicô:
Trí tuệ nhân tạo là trọng tâm của sự thay đổi mang tính thời đại mà chúng ta đang trải qua. Robot học có thể tạo ra một thế giới tốt đẹp hơn nếu nó được tham gia vào vấn đề công ích. Thật vậy, nếu tiến bộ công nghệ làm tăng sự bất bình đẳng, thì đó không phải là sự tiến bộ thực sự. Những tiến bộ trong tương lai nên hướng tới việc tôn trọng phẩm giá con người và công trình sáng tạo.
Chúng ta hãy cầu nguyện để sự tiến bộ của robot học và trí tuệ nhân tạo có thể luôn phục vụ nhân loại … chúng ta có thể nói, cầu mong nó luôn luôn “mang tính nhân văn”.
Minh Tuệ (theo Vatican News)
