Bóng cây thánh giá trên đầu gậy mục tử phủ xuống Đức Giáo hoàng Lêô XIV khi ngài chủ sự Thánh lễ Thứ Tư Lễ Tro khai mạc Mùa Chay Công giáo, tại Vương cung thánh đường Thánh Sabina ở Rôma, ngày 18 tháng 2 năm 2026. (Nguồn: Gregorio Borgia/AP.)
Tòa Thánh đang nỗ lực thúc đẩy đối thoại với Huynh đoàn Thánh Piô X (SSPX) trước kế hoạch của nhóm này truyền chức bốn giám mục mới vào ngày 1-7 mà không có sự chấp thuận của Đức Giáo hoàng Lêô XIV.
Trong bối cảnh đó, Tổng trưởng Bộ Giáo lý Đức tin, Hồng y Víctor Manuel Fernández, đã mời Bề trên SSPX là cha Davide Pagliarani tới Vatican ngày 12-2 để tiến hành trao đổi thần học về Công đồng Vaticanô II. Đề nghị này được đưa ra với điều kiện nhóm tạm hoãn nghi thức truyền chức nhằm tạo bầu khí thuận lợi cho đối thoại.
Tuy nhiên, trong thư hồi đáp được công bố ngày thứ Năm, SSPX cho biết họ không thể tham gia đối thoại trong hoàn cảnh kèm theo cảnh báo chế tài nếu việc truyền chức vẫn diễn ra. Nhóm cho rằng điều này không thuận lợi cho các trao đổi huynh đệ và khẳng định hai bên vẫn còn khác biệt sâu xa liên quan đến Công đồng Vaticanô II.
SSPX là cộng đoàn cử hành phụng vụ theo hình thức Latinh cổ, được thành lập nhằm phản đối những thay đổi của Công đồng Vaticanô II — công đồng đã canh tân đời sống Hội Thánh và mở rộng việc cử hành phụng vụ bằng tiếng bản xứ. Năm 1988, vị sáng lập là Tổng Giám mục Marcel Lefebvre đã truyền chức bốn giám mục mà không có phép Đức Giáo hoàng; sau đó Tòa Thánh tuyên bố vạ tuyệt thông và đến nay cộng đoàn vẫn chưa có quy chế pháp lý trong Hội Thánh.
Trong nhiều thập niên qua, SSPX tiếp tục hiện diện tại nhiều quốc gia với hệ thống trường học, chủng viện và giáo xứ. Nhóm hiện có 733 linh mục, 264 chủng sinh, 145 tu huynh, 88 oblate và 250 nữ tu. Theo thông báo gần đây, họ dự định truyền chức thêm giám mục vì chỉ còn hai vị thuộc thế hệ ban đầu.
Sự việc được xem là thử thách mục vụ đáng chú ý đầu tiên trong triều đại Đức Lêô XIV, người đang tìm cách hàn gắn quan hệ với các nhóm Công giáo truyền thống. Nhiều tín hữu gắn bó với truyền thống nhưng vẫn hiệp thông với Rôma đang theo dõi tiến trình này.
Trong thư trả lời, cha Pagliarani nhắc lại rằng ông từng đề nghị đối thoại thần học từ năm 2019 nhưng không nhận được phản hồi khi đó. Ông kêu gọi Tòa Thánh lưu ý đến số lượng tín hữu tham dự các nhà thờ của SSPX và xin được tiếp tục phục vụ đời sống bí tích cho họ.
Tòa Thánh hiện chưa đưa ra bình luận chính thức, song lời mời đối thoại cho thấy mong muốn giải quyết các khác biệt trong tinh thần hiệp thông và tìm kiếm con đường chung cho lợi ích của các tín hữu.
Ngọc Huỳnh
