Đức Cha António Francisco Jaca nhấn mạnh rằng việc đưa tin đáng tin cậy về các sự kiện liên quan đến chuyến Tông du của Đức Thánh Cha Lêô XIV đòi hỏi phải am hiểu về cơ cấu, sứ mạng và các văn kiện nền tảng của Giáo hội.
Quốc kỳ Angola (Ảnh: Box Lab/ Shutterstock)
Điều phối viên Ủy ban Truyền thông của Ban Tổ chức chuyến Tông du dự kiến của Đức Thánh Cha Lêô XIV đến Angola đã kêu gọi các nhà báo đào sâu sự hiểu biết về Giáo hội Công giáo nhằm bảo đảm việc đưa tin chính xác và có trách nhiệm về chuyến viếng thăm sắp tới.
Phát biểu vào ngày 21 tháng 3 trong khuôn khổ Năm Thánh dành cho các nhà báo và chuyên gia truyền thông Angola, diễn ra tại Trung tâm Đào tạo Báo chí ở Luanda, Đức Cha António Francisco Jaca nhấn mạnh rằng việc đưa tin đáng tin cậy về các sự kiện liên quan đến Đức Thánh Cha đòi hỏi sự hiểu biết về cơ cấu, sứ mạng và các văn kiện nền tảng của Giáo hội.
Sự kiện quy tụ khoảng 120 nhà báo, là một phần trong công tác chuẩn bị cho chuyến Tông du dự kiến diễn ra từ ngày 18 đến 21 tháng 4.
Đức Cha Jaca khuyến khích các cơ quan truyền thông tham khảo những văn kiện quan trọng của Giáo hội như Bộ Giáo luật, Học thuyết Xã hội của Giáo hội và Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo khi đưa tin về các vấn đề liên quan đến Giáo hội.
“Những văn kiện này không nhất thiết phải đọc liên tục như một cuốn tiểu thuyết, nhưng cần được tra cứu khi cần thiết, giúp các nhà báo đào sâu kiến thức và phát biểu chính xác hơn về các vấn đề tôn giáo”, theo Đức Cha Jaca, Giám mục Giáo phận Benguela, đồng thời là Chủ tịch Ủy ban Giám mục về Truyền thông Xã hội thuộc Hội đồng Giám mục Angola, São Tomé và Príncipe. Ngài cũng là thành viên của Dòng Ngôi Lời.
(Ảnh: Truyền thông Vatican)
Đức Cha Jaca cho biết việc các nguồn tài liệu của Giáo hội được cung cấp trên các nền tảng kỹ thuật số đã giúp các nhà báo dễ dàng tiếp cận nguồn thông tin chính thống, nhưng đồng thời cũng gia tăng trách nhiệm trong việc kiểm chứng thông tin và tránh những diễn giải hời hợt.
Ngài cảnh báo rằng việc thiếu hiểu biết về thực tại Giáo hội có thể làm suy giảm chất lượng và độ tin cậy của các bản tin.
“Hiểu về Giáo hội cũng đồng nghĩa với việc hiểu một khía cạnh quan trọng trong cuộc sống của nhiều công dân Angola”, ngài nói.
Khi đề cập đến trách nhiệm đạo đức của người làm báo, Đức Cha Jaca nhấn mạnh rằng truyền thông phải phục vụ chân lý, công lý và sự gắn kết xã hội. Ngài cảnh báo rằng việc sử dụng sai lệch các phương tiện truyền thông có thể gây chia rẽ, thậm chí dẫn đến xung đột, đặc biệt trong môi trường kỹ thuật số chịu ảnh hưởng của mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo.
“Truyền thông đồng nghĩa với việc tạo nên sự hài hòa và cổ võ công ích”, Đức Cha Jaca nói, đồng thời kêu gọi các nhà báo tránh xa thông tin sai lệch, chủ nghĩa giật gân và ngôn từ kích động sự thù hận khi đưa tin về các sự kiện của Giáo hội cũng như các vấn đề xã hội.
Vị Giám mục 62 tuổi cũng lưu ý rằng các nhà báo đóng vai trò quan trọng trong việc định hình nhận thức của công chúng, vì thế cần tôn trọng phẩm giá con người trong công việc của mình.
“Chân lý phải luôn là tiêu chuẩn định hướng cho công việc báo chí”, ngài nói, đồng thời nhấn mạnh rằng việc đưa tin có trách nhiệm góp phần xây dựng một xã hội công bằng và quân bình hơn.
Chương trình đào tạo tại Trung tâm Đào tạo Báo chí là một phần của các hoạt động Năm Thánh, bắt đầu từ ngày 20 tháng 3 với các suy tư về ý nghĩa thiêng liêng và kết thúc vào ngày 22 tháng 3 với Thánh lễ bế mạc.
Giải thích ý nghĩa của Năm Thánh, Đức Cha Jaca cho biết đây là thời điểm của sự canh tân, hòa giải và phục hồi theo Kinh Thánh, biểu trưng cho việc trở về với công lý, tự do và bình đẳng.
Ngài khuyến khích các nhà báo tận dụng cơ hội này để tự xét mình và phát triển nghề nghiệp.
Cũng phát biểu với các tham dự viên, Sứ thần Tòa Thánh tại Angola và São Tomé, Đức Tổng Giám mục Kryspin Witold Dubiel, mô tả việc chuẩn bị cho chuyến Tông du của Đức Thánh Cha Lêô XIV như “một trường học của sự khiêm nhường”, đòi hỏi sự suy tư, khả năng thích nghi và tinh thần học hỏi không ngừng.
Đức Tổng Giám mục Dubiel cho biết việc tổ chức một sự kiện lớn như vậy bao gồm nhiều thách thức phức tạp, vừa đòi hỏi tính chuyên nghiệp nghiêm túc vừa đòi hỏi ý thức trách nhiệm công dân, góp phần vào sự phát triển cá nhân và tập thể.
Nhằm khuyến khích việc đưa tin mang tính xây dựng, Sứ thần Tòa Thánh mời gọi các nhà báo sử dụng ngôn ngữ tích cực và hướng tới các giá trị tốt đẹp, đồng thời nhấn mạnh rằng “việc chúc lành cho Angola trước hết có nghĩa là nói những điều tốt đẹp về đất nước”.
“Lời nói có sức mạnh: chúng có thể xây dựng hoặc phá hủy”, Đức Tổng Giám mục Dubiel nói, đồng thời kêu gọi giới truyền thông làm nổi bật những thông điệp cổ võ sự hiệp nhất, hy vọng và sự phát triển xã hội.
Đức Tổng Giám mục Dubiel cũng nhấn mạnh rằng cách thức đưa tin về chuyến Tông du sẽ góp phần định hình ký ức tập thể, đồng thời làm nổi bật sự cần thiết của việc đưa tin có trách nhiệm, cân bằng và hướng đến việc truyền giáo.
Nhà ngoại giao Tòa Thánh cũng khích lệ người dân Angola tận dụng dịp này để củng cố lòng yêu nước và dấn thân vào việc phát triển đất nước, qua đó nuôi dưỡng ý thức trách nhiệm chung đối với công ích.
“Những hoa trái của chuyến Tông du cần mang cả chiều kích trí tuệ lẫn thiêng liêng”, Đức Tổng Giám mục Dubiel, người xuất thân từ Giáo phận Przemyśl của Ba Lan, chia sẻ, đồng thời mời gọi duy trì sự quân bình giữa tư duy phản biện và đức tin, cũng như tiếp tục suy tư ngay cả sau khi sự kiện kết thúc.
Minh Tuệ (theo EWTN)
