Nhiều Hồng y bày tỏ quan ngại sâu sắc về chiến tranh Iran; Đức Hồng y McElroy nói đây không phải là một cuộc chiến chính nghĩa.

Nhiều vị Hồng y tại Hoa Kỳ và các nơi khác đang bày tỏ quan ngại về cuộc chiến tranh chính nghĩa cũng như về sự chết chóc và tàn phá do cuộc xung đột đang diễn ra với Iran gây ra.

Một số thành viên trong hàng Giáo phẩm Công giáo đã bày tỏ sự quan ngại sâu sắc trước cuộc xung đột quân sự giữa Hoa Kỳ và Israel với Iran. Ít nhất một vị Hồng y cho rằng quyết định của Hoa Kỳ phát động các cuộc tấn công ban đầu không đáp ứng các tiêu chí của một “cuộc chiến chính nghĩa” theo giáo huấn Công giáo.

Tổng thống Donald Trump và Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu đã ra lệnh tiến hành các cuộc tấn công phối hợp vào Iran vào ngày 28 tháng 2, trong bối cảnh các cuộc đàm phán giữa Hoa Kỳ và Iran liên quan đến việc làm giàu uranium vẫn chưa đạt kết quả. Đáp lại, Iran đã tiến hành các cuộc tấn công vào các căn cứ và lực lượng Hoa Kỳ, vào Israel và các quốc gia vùng Vịnh.

“Ở thời điểm hiện tại, quyết định của Hoa Kỳ tiến hành chiến tranh chống lại Iran không đạt đến ngưỡng của một cuộc chiến chính nghĩa có tính hợp pháp về luân lý, ít nhất ở ba điều kiện”, Đức Hồng y Robert McElroy, Tổng Giám mục Washington, D.C., cho biết trong cuộc phỏng vấn với tờ Catholic Standard của Tổng Giáo phận.

Đức Hồng y McElroy lưu ý rằng Giáo hội công nhận 6 điều kiện để một cuộc chiến được coi là chính nghĩa: phải do một cơ quan có thẩm quyền phát động; phải có lý do chính đáng; phải có ý định đúng đắn; phải có cơ hội thành công hợp lý; phải là giải pháp cuối cùng; và những thiệt hại do chiến tranh gây ra không được lớn hơn điều ác mà cuộc chiến nhằm mục đích tiêu diệt.

“Tiêu chí về lý do chính đáng không được đáp ứng, vì đất nước chúng ta không đáp trả một cuộc tấn công hiện hữu hoặc sắp xảy ra và có thể kiểm chứng một cách khách quan từ phía Iran”, Đức Hồng y McElroy nói.

Đức Hồng y McElroy cũng cho rằng tiêu chí về “ý định đúng đắn” cũng không được đáp ứng: “Một trong những yếu tố đáng lo ngại nhất trong những ngày đầu của cuộc chiến tại Iran là các mục tiêu và ý định của chúng ta hoàn toàn không rõ ràng, dao động từ việc phá hủy năng lực vũ khí thông thường và hạt nhân của Iran cho đến việc lật đổ chế độ của nước này, thiết lập một chính phủ dân chủ hoặc buộc họ đầu hàng vô điều kiện”, ngài nói.

Có lúc Tổng thống Trump nói rằng ông có thể hợp tác với các nhà lãnh đạo mới của Iran, nhưng vào những thời điểm khác ông lại kêu gọi người dân Iran lật đổ chính phủ. Lãnh tụ tối cao trước đây của Iran, Ali Khamenei, đã thiệt mạng trong một cuộc tấn công và được thay thế bởi con trai ông, Mojtaba Khamenei. Iran không hề thể hiện bất kỳ sự quan tâm nào đến việc quay lại đàm phán hoặc nhượng bộ thêm kể từ khi chiến tranh bắt đầu.

Đức Hồng y McElroy cũng nhận định rằng “không rõ những lợi ích của cuộc chiến này có lớn hơn những thiệt hại mà nó gây ra hay không”. Ngài gọi Trung Đông là “khu vực bất ổn nhất và khó lường nhất trên thế giới”.

“Cuộc chiến đã gây ra những hậu quả ngoài dự tính”, ngài nói. “Quyết định đáng lên án về mặt luân lý của Iran khi tấn công các nước láng giềng trong khu vực đã mở rộng phạm vi tàn phá. Lebanon có thể rơi vào nội chiến. Nguồn cung dầu mỏ của thế giới đang chịu sức ép lớn. Khả năng Iran tan rã có thể tạo ra những thực tại mới và nguy hiểm. Và nguy cơ thương vong nghiêm trọng ở tất cả các phía là rất lớn”.

Nhiều Hồng y khác cũng bày tỏ quan ngại

Các Hồng y khác cũng đã công khai bày tỏ sự lo ngại của họ về cuộc xung đột, trong đó có Đức Hồng y Pietro Parolin, Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh.

Trong cuộc trao đổi với Vatican News, Đức Hồng y Parolin nói rằng: “Việc luật pháp quốc tế bị xói mòn như vậy thực sự hết sức đáng lo ngại: công lý đã nhường chỗ cho vũ lực; sức mạnh của luật pháp đã bị thay thế bởi luật của kẻ mạnh”.

Đức Hồng y Parolin nói rằng người dân tại Trung Đông, bao gồm cả các Kitô hữu, đã bị “đẩy vào nỗi kinh hoàng của chiến tranh, thứ tàn nhẫn phá hủy sinh mạng con người, gây ra sự tàn phá và kéo các quốc gia vào vòng xoáy bạo lực với những kết cục khó lường”.

“Tòa Thánh luôn nhắc lại sự cần thiết phải sử dụng mọi công cụ mà ngoại giao mang lại để giải quyết các tranh chấp giữa các quốc gia”, Đức Hồng y Parolin nói. “Lịch sử đã dạy chúng ta rằng chỉ có chính trị – thông qua nỗ lực đàm phán kiên trì và sự chú ý đến việc cân bằng lợi ích – mới có thể gia tăng lòng tin giữa các dân tộc, thúc đẩy sự phát triển và gìn giữ hòa bình”.

Đức Hồng y Blase Cupich, Tổng Giám mục Chicago, cũng đã chỉ trích cách chính quyền mô tả cuộc chiến, đặc biệt là một bài đăng trên mạng xã hội X của Nhà Trắng, trong đó có các đoạn video về các cuộc tấn công của Hoa Kỳ kèm dòng chữ “JUSTICE THE AMERICAN WAY” (Công lý theo cách của người Mỹ) viết hoa toàn bộ.

Trong tuyên bố của mình, Đức Hồng y Cupich nói: “Hơn 1.000 người Iran, bao gồm cả nam giới, phụ nữ và trẻ em, đã thiệt mạng sau nhiều ngày bị oanh tạc”.

Ngài nói thêm: “Một cuộc chiến thực sự với sự chết chóc và đau khổ thực sự lại bị xem như một trò chơi điện tử – thật kinh tởm”.

“Hàng trăm người đã chết: những người cha, người mẹ, những người con trai, con gái, trong đó có nhiều trẻ em chỉ mắc sai lầm chí mạng khi đến trường vào ngày hôm đó”, ngài nói thêm. “6 binh sĩ Hoa Kỳ đã thiệt mạng. Họ cũng đã bị xúc phạm bởi bài đăng trên mạng xã hội ấy. Hàng trăm ngàn người phải di tản và hàng triệu người khác đang sống trong sự sợ hãi khắp Trung Đông”.

Sau khi tuyên bố được công bố, một thành viên thứ bảy của lực lượng vũ trang Hoa Kỳ đã được xác nhận đã thiệt mạng.

Đức Hồng y Cupich cáo buộc chính phủ “đang coi nỗi đau khổ của người dân Iran như một phông nền cho sự giải trí cho chính mình, như thể đó chỉ là một nội dung khác để lướt qua trong khi chúng ta đang xếp hàng chờ ở siêu thị”. Ngài cảnh báo rằng “cuối cùng, chúng ta sẽ đánh mất nhân tính khi bị cuốn hút bởi sức mạnh hủy diệt của quân đội”.

Đức Hồng Y Pablo Virgilio David, phó Chủ tịch Liên Hội đồng Giám mục Á Châu (FABC), cũng đã bày tỏ những quan ngại tương tự, đồng thời nhận định rằng công nghệ đang làm thay đổi cách thức tiến hành chiến tranh.

“Từ các trung tâm chỉ huy ở xa, các binh sĩ điều hành nhìn chằm chằm vào màn hình nơi bản đồ, tín hiệu radar và các mục tiêu do thuật toán tạo ra di chuyển như những biểu tượng trong một trò chơi máy tính”, Đức Hồng Y David nói với Vatican News. “Một con trỏ di chuyển. Một tọa độ được chọn. Một cú nhấp chuột được thực hiện. Và một tên lửa được phóng đi”.

Khi được hỏi về việc ai là người hưởng lợi từ chiến tranh, Đức Hồng y David nói rằng đó là “các ngành công nghiệp sản xuất vũ khí”.

“Chắc chắn không phải là các gia đình đang chôn cất người thân của mình”, ngài nói. “Chắc chắn không phải là những người lao động bỗng nhiên bị mắc kẹt trong vùng chiến sự xa quê nhà. Và chắc chắn không phải là các quốc gia nghèo phải gánh chịu cú sốc kinh tế”.

Trong khi đó, Đức Hồng y Domenico Battaglia, Tổng Giám mục Naples, đã viết một bài phê phán chiến tranh dưới hình thức thơ bằng tiếng Ý, gửi đến những “kẻ buôn bán sự chết chóc”.

“Tôi viết cho các ông từ mảnh đất đang run rẩy này”, Đức Hồng y Battaglia viết. “Nó run rẩy dưới bước chân của người nghèo, dưới tiếng khóc của trẻ em, dưới sự im lặng của những người vô tội, dưới tiếng gầm rú dữ dội của những thứ vũ khí mà các ông đã chế tạo, được bán và được chúc phúc bởi sự hoài nghi của các ông”.

Đức Hồng y Battaglia kêu gọi những người đang tiếp tay cho chiến tranh “hãy dừng lại”, “hãy hoán cải”, và lắng nghe lời của Chúa Giêsu Kitô trong Bát Phúc.

“Phúc thay ai xây dựng hòa bình, vì họ sẽ được gọi là con Thiên Chúa” (Mt 5,9).

Minh Tuệ (theo EWTN)