Di tình hình chiến sự leo thang tại Trung Đông, Nhà thờ Mộ Thánh tại Giêrusalem đã phải đóng cửa trong nhiều tuần lễ, khiến các buổi cử hành phụng vụ trong Mùa Chay phải tạm dừng.
Nhà thờ Mộ Thánh tại Giêrusalem là nơi các tín hữu Kitô giáo tin rằng Chúa Giêsu Kitô đã chịu đóng đinh và phục sinh (Ảnh: Pavel Cheskidov / Shutterstock)
Đối với các Kitô hữu, Nhà thờ Mộ Thánh là trung tâm của biến cố nền tảng của đức tin. Theo truyền thống, bên trong Thánh đường này có cả Đồi Golgotha, nơi Chúa Giêsu chịu đóng đinh, và ngôi mộ mà từ đó người Kitô hữu tin rằng Ngài đã sống lại. Chính vì thế, việc đóng cửa kéo dài trong cuộc xung đột tại Trung Đông hiện nay đang gây ra những ảnh hưởng sâu rộng trong khắp thế giới Kitô giáo.
Vào vào ngày 28 tháng 2, các nhà chức trách đã đóng cửa Nhà thờ Mộ Thánh do những lo ngại về vấn đề an ninh gia tăng khi chiến sự trong khu vực leo thang. Kể từ đó, việc tiếp cận các địa điểm linh thánh quan trọng trong Thành phố cổ Giêrusalem đã bị hạn chế nghiêm ngặt.
Lần đầu tiên trong ký ức của nhiều thế hệ, các buổi cử hành phụng vụ bên trong ngôi Vương cung Thánh đường này đã bị tạm dừng trong nhiều tuần lễ. Nơi đây thường diễn ra các buổi cầu nguyện gần như liên tục do ba cộng đồng cùng chịu trách nhiệm quản lý chủ trì: Giáo hội Chính thống Hy Lạp, Giáo hội Tông truyền Armenia, và Giáo hội Công giáo Rôma.
Vào chiều hôm thứ Hai theo giờ địa phương, cảnh sát Israel cho biết nhiều khu vực trong Thành phố cổ Giêrusalem đã bị trúng các mảnh vỡ, trong đó có khu vực gần Nhà thờ Mộ Thánh. Theo tờ The New York Times, Tòa Thượng phụ nghi lễ Latinh Giêrusalem cho biết một mảnh vỡ đã rơi cách nhà thờ chỉ vài trăm mét và có ít nhất một người bị thương.
Con đường Thập giá của Chúa Giêsu
Việc đóng cửa Nhà thờ Mộ Thánh diễn ra vào thời điểm đặc biệt bị ảnh hưởng mạnh mẽ trong lịch phụng vụ Kitô giáo. Mùa Chay, thời gian chuẩn bị cho Lễ Phục Sinh, từ lâu đã thu hút các đoàn hành hương từ khắp nơi trên thế giới đổ về Giêrusalem. Nhiều tín hữu bước đi trên Chặng Đàng Thánh Giá (Via Dolorosa), con đường tưởng niệm hành trình Chúa Giêsu tiến đến nơi Ngài chịu đóng đinh, trước khi quy tụ cầu nguyện bên trong Nhà thờ Mộ Thánh. Giờ đây, những tập tục đã có từ hàng thế kỷ này đã bị gián đoạn đột ngột.
Các nhà lãnh đạo Giáo hội tại Thánh Địa cho biết tình hình hiện nay kéo dài chưa từng có tiền lệ. Thậm chí ngay cả trong các cuộc chiến hoặc những giai đoạn căng thẳng trước đây, việc thờ phượng tại địa điểm này vẫn được duy trì dưới một hình thức nào đó. Trong thời gian đại dịch, các cuộc hành hương bị hạn chế, nhưng các giáo sĩ vẫn có thể cử hành phụng vụ bên trong thánh đường. Hiện nay, sự bất ổn đang làm dấy lên những lo ngại liên quan các buổi cử hành phụng vụ sắp tới trong Tuần Thánh và Lễ Phục Sinh, những ngày lễ quan trọng nhất trong năm phụng vụ của Kitô giáo.
Theo cảnh sát và các lực lượng khẩn cấp, các mảnh vỡ từ những tên lửa Iran bị đánh chặn gần đây đã rơi xuống một số khu vực của Giêrusalem trong bối cảnh xung đột leo thang. Các báo cáo cho biết các mảnh vỡ đã rơi gần khu vực Thành phố cổ, bao gồm cả khu vực lân cận Nhà thờ Mộ Thánh.
Những sự việc này làm gia tăng lo ngại về vấn đề an ninh quanh thánh địa lịch sử này.
Các nhà lãnh đạo Kitô giáo hiện đang nỗ lực làm việc với chính quyền Israel với hy vọng có thể bảo đảm việc cử hành phụng vụ Lễ Phục Sinh bên trong nhà thờ, ngay cả khi việc tiếp cận vẫn còn bị hạn chế. Ngôi Vương cung Thánh đường này thường được gọi là “Nhà thờ Mẹ” của Kitô giáo, vì gắn liền trực tiếp với sự kiện về Cuộc Khổ nạn và Phục sinh của Chúa Giêsu Kitô.
Cuộc rước diễn ra vào Chúa Nhật Lễ Lá trên Núi Ô-liu ở Giêrusalem (Ảnh: Vatican News)
Tòa Thánh mong muốn Giêrusalem có một quy chế đặc biệt
Trong lời kêu gọi giải pháp hai quốc gia nhằm chấm dứt xung đột tại Trung Đông, Tòa Thánh ủng hộ việc thiết lập một quy chế đặc biệt cho Thành phố Giêrusalem.
Chẳng hạn, tại Liên Hiệp Quốc vào năm 2025, Đức Tổng Giám mục Gabriele Caccia (hiện là đại diện của Đức Thánh Cha tại Hoa Kỳ) đã phát biểu:
“Giêrusalem là một thành phố có ý nghĩa tôn giáo và văn hóa phổ quát. Thành phố này là nơi thánh thiêng đối với các Kitô hữu, người Do Thái và người Hồi giáo. Vì thế, thành phố này cần một quy chế vượt lên trên những chia rẽ về chính trị, bảo đảm việc bảo tồn bản sắc độc đáo của nó. Để đạt được mục tiêu này, Tòa Thánh tái khẳng định lời kêu gọi lâu nay về một quy chế đặc biệt được quốc tế bảo đảm, có khả năng bảo đảm phẩm giá và quyền lợi của tất cả mọi cư dân cũng như các tín hữu của ba tôn giáo độc thần, sự bình đẳng trước pháp luật của các thể chế và cộng đồng của họ, đồng thời bảo vệ tính chất thiêng liêng và di sản văn hóa tôn giáo đặc biệt của Thành phố.
Hơn nữa, quy chế này cần bảo đảm việc bảo vệ các Thánh địa, quyền tự do tiếp cận và cử hành phụng tự, cũng như duy trì nguyên trạng (Status Quo) khi thích hợp. Tại Giêrusalem, không ai Không ai phải chịu sự xách nhiễu. Tuy nhiên, điều đáng tiếc là các Kitô hữu ngày càng cảm thấy bị đe dọa tại khu vực Thành cổ Tại Giêrusalem”.
Minh Tuệ (theo Aleteia)
