Để thích ứng với môi trường kỹ thuật số, một hội thảo trực tuyến quốc tế gần đây đã khám phá cách thức mạng xã hội có thể trở thành không gian đích thực của chứng tá, sự đồng hành và phân định cộng đoàn.
Hội thảo trực tuyến về Truyền thông xã hội và Cổ võ Ơn gọi
Ngày nay, hiện diện trên không gian mạng không còn là điều tùy chọn nữa; nó đã trở thành không gian cúa sự gặp gỡ. Hiện diện trên mạng xã hội có nghĩa là bước vào một không gian nơi người trẻ tìm kiếm, đặt câu hỏi và hy vọng. Chính tại đó, họ xây dựng các mối tương quan, bày tỏ những hoài nghi và khám phá những chân trời mới.
Trong tinh thần ấy, Multimedia International đã tổ chức hội thảo trực tuyến quốc tế với chủ đề “Mạng xã hội và việc Cổ võ Ơn gọi: Chứng tá và Cộng đoàn trong thế giới kỹ thuật số”, phối hợp với Liên hiệp Quốc tế các Bề trên Tổng quyền (UISG) và Liên hiệp các Bề trên Tổng quyền (USG).
Được tổ chức trực tuyến vào thứ Sáu, ngày 27 tháng 2 năm 2026, sự kiện quy tụ khoảng 548 tham dự viên đến từ nhiều nơi trên thế giới. Hội thảo được tổ chức đặc biệt dành cho các nhà đào tạo và những người làm công tác truyền thông dấn thân trong lĩnh vực cổ võ ơn gọi.
Điều phối viên của hội thảo là Nữ tu Thérèse Raad, SDC, Giám đốc Truyền thông của UISG.
“Thế giới ảo là có thật”
Phần trình bày về mạng xã hội do ông Raffaele Buscemi, nhà báo chuyên nghiệp, Trưởng ban Truyền thông của Opus Dei từ năm 2017 và giảng viên tại Đại học Giáo hoàng Thánh Giá, đảm trách.
Ông Buscemi mở đầu với ba tiền đề nền tảng: “Thế giới ảo là có thật. Cái đẹp là có thật. Điều làm cho một thứ trở nên thật không phải là công cụ, nhưng là con người và ý hướng đứng đằng sau nó”.
Phản bác quan điểm cho rằng các cuộc gặp gỡ kỹ thuật số kém xác thực hơn so với sự gặp gỡ trực tiếp, ông nhấn mạnh rằng thực tại không được quyết định bởi phương tiện truyền thông, nhưng bởi tính chân thực của con người.
Ông Buscemi mời gọi các cộng đoàn tu trì cần xác định rõ ý hướng của mình trước khi bước vào các nền tảng mạng xã hội: “Trước khi mở tài khoản trên Instagram, TikTok, Facebook hay bất cứ nơi nào khác, chúng ta phải tự hỏi: Tôi muốn làm gì trên không gian mạng? Tôi muốn đạt được điều gì? Tôi muốn tiếp cận ai?”.
Ông cảnh báo chống lại những mục tiêu chung chung như “tiếp cận tất cả mọi người” hay đơn thuần là “loan báo Tin Mừng”, và đồng thời nhấn mạnh sự cần thiết phải xác định một đối tượng và mục tiêu cụ thể.
Ông Buscemi cũng nhấn mạnh rằng tính tương tác là yếu tố cốt lõi của mạng xã hội: “Mạng xã hội không phải là truyền hình”. Nếu chỉ đăng tải nội dung mà không hồi đáp hay tương tác, người ta có nguy cơ “làm truyền hình trên Internet”, đánh mất tiềm năng đối thoại của các nền tảng kỹ thuật số.
Về vấn đề ơn gọi, ông Buscemi phân biệt rõ ràng: “Tôi không tin có những ‘ơn gọi sinh ra từ kỹ thuật số’. Ơn gọi xuất phát từ Thiên Chúa. Mạng xã hội có thể là sự tiếp xúc đầu tiên, lời loan báo ban đầu. Nhưng ơn gọi trưởng thành trong cộng đoàn”.
Mạng xã hội như một không gian truyền giáo
Nữ tu Amélie Jarrousse, thuộc Dòng Thánh Tâm Chúa Giêsu, đã chia sẻ kinh nghiệm của ban truyền thông Tỉnh Dòng (Bỉ–Pháp–Hà Lan). Nhìn lại hành trình phân định lâu dài trước khi hiện diện trên mạng xã hội, Nữ tu Jarrousse cho biết: “Ngay từ đầu, chúng tôi đã tự hỏi: Chúng tôi muốn sống điều gì và không muốn sống điều gì trên các mạng lưới này?”.
Nữ tu Jarrousse giải thích rằng họ không muốn “rơi vào sự cám dỗ”, cũng không muốn trình bày một hình ảnh lý tưởng hóa hay giả tạo về Hội dòng của mình. Đối với họ, mạng xã hội không phải là phương tiện quảng bá bản thân: “Chúng tôi nhấn mạnh một điểm: hiện diện trên mạng xã hội không phải để bán mình; đó là một không gian để thực hiện sứ mạng truyền giáo”.
Nữ tu Jarrousse lưu ý rằng người trẻ hiện đang thao thức với những câu hỏi về sự phân định đức tin của mình trên không gian mạng, và các cộng đoàn tu trì được mời gọi đồng hành với họ tại đó một cách chân thành.
Một “Tu viện mở” giữa lục địa kỹ thuật số
Cha David Jesús Velásquez Cardona, OFM Conv., phụ trách cổ võ ơn gọi quốc gia tại Colombia, đã mô tả mạng xã hội như một cơ hội mở rộng tình huynh đệ Phanxicô vào không gian kỹ thuật số.
Ngài giải thích: “Chúng tôi muốn sự hiện diện trực tuyến của mình được nhận ra như sự hiện diện của những người huynh đệ’.
Cha Cardona gọi các nền tảng kỹ thuật số là “một hình thức của một ‘Tu viện mở’, một không gian nơi niềm vui Tin Mừng có thể chạm đến những người đang tìm kiếm ý nghĩa, sự an ủi và tình huynh đệ”.
Ngài nhấn mạnh rằng hoạt động truyền thông của họ bén rễ trong đời sống thường nhật: “Chúng tôi không hiện diện trên mạng để ‘được chú ý’, nhưng để phục vụ.” Qua Instagram, Facebook, YouTube và WhatsApp, họ tạo nên những tiếp xúc ban đầu, từ đó có thể dẫn đến việc đồng hành cá nhân và hành trình ơn gọi.
Phân định cộng đoàn và và sự thận trọng trong thế giới kỹ thuật số
Nữ tu Marta Arici và Nữ tu Anita Sberna, thuộc Tu hội Suore Operaie della Santa Casa di Nazareth, đã trình bày cách tiếp cận của Hội dòng của mình.
Các Nữ tu mô tả mong muốn của mình: “được gần gũi với mọi người, được trở thành một phần trong cuộc sống của họ, được chia sẻ những gì đang sống động trong chúng ta và sau cùng là được chia sẻ Tin Mừng”.
Các Nữ tu chọn vận hành qua các trang cộng đoàn thay vì tập trung truyền thông vào một cá nhân duy nhất: “Chúng tôi không muốn trở thành ‘truyền hình trên Internet’, cũng không muốn xây dựng một câu chuyện xoay quanh một nhân vật”.
Mọi nội dung đều được phân định chung trước khi công bố nhằm bảo đảm tính nhất quán và tránh những rủi ro không cần thiết.
Các Nữ tu cũng thừa nhận những giới hạn và nguy cơ của mạng xã hội: sự tiêu tốn thời gian, tiếp xúc quá mức và cám dỗ tìm kiếm sự thỏa mãn thông qua lượt thích và sự nổi tiếng.
Chứng tá chân thực trong thế giới kỹ thuật số
Xuyên suốt hội thảo, một điểm chung nổi bật: mạng xã hội phải trở thành không gian của sự chân thực, đáng tin cậy và mang tính cộng đoàn.
Như ông Buscemi khẳng định: “Hãy hiện diện trên mạng. Hãy chân thực. Hãy trở nên đáng tin cậy. Hãy đối thoại. Hãy có chủ đích”.
Trong bối cảnh số lượng ơn gọi giảm sút, Giáo hội không chỉ được mời gọi chiếm lĩnh các không gian kỹ thuật số, mà còn phải biến chúng thành những không gian truyền giáo, nơi Tin Mừng có thể được đón nhận, những câu hỏi được hoan nghênh và tiến trình phân định được đồng hành cách nhẹ nhàng.
Minh Tuệ (theo Vatican News)
