Ngày thứ Năm 19/2, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã gặp gỡ các linh mục của Giáo phận Rôma – giáo phận mà ngài là Giám mục. Sau bài huấn từ khai mạc, Đức Thánh Cha dành thời gian đối thoại trực tiếp với bốn linh mục đại diện cho các thế hệ khác nhau. Những câu trả lời của ngài, vừa thực tế vừa sâu sắc, chạm đến bốn chủ đề then chốt: những khó khăn của linh mục trẻ, thách đố mục vụ trong bối cảnh hậu hiện đại, tình huynh đệ linh mục và sứ vụ của các linh mục cao niên.
1. Linh mục trẻ trước những tổn thương của người trẻ hôm nay
Trả lời câu hỏi về việc đồng hành với giới trẻ – những người đang mang nhiều vết thương gia đình, khủng hoảng căn tính và cô đơn thời kỹ thuật số – Đức Thánh Cha nhìn nhận: đây là thực tại không thể phủ nhận. Nhiều bạn trẻ lớn lên trong bối cảnh thiếu vắng người cha, cha mẹ ly hôn, hoặc trải qua cảm giác bị bỏ rơi. Vì thế, linh mục không thể chỉ là “một người bạn trong nhóm”, nhưng phải là chứng nhân.
Theo ngài, điều người trẻ cần không phải là những cảm xúc mạnh hay các hoạt động bề nổi nhằm khỏa lấp nỗi đau, nhưng là kinh nghiệm gặp gỡ Đức Kitô. Linh mục trẻ, nếu thực sự sống tình bạn với Chúa Giêsu, sẽ có thể giới thiệu cho người trẻ một mẫu gương sống cụ thể: “chỉ tình bạn với Đức Giêsu mới lấp đầy nỗi cô đơn của chúng ta”.
Đức Thánh Cha cũng nhắc lại tinh thần “Hội Thánh đi ra” từng được Đức Giáo hoàng Phanxicô cổ võ: không thể chờ người trẻ đến nhà xứ, nhưng cần chủ động tìm đến họ qua thể thao, nghệ thuật, văn hóa – những không gian mở ra kinh nghiệm hiệp thông. Trong bối cảnh điện thoại thông minh khiến nhiều người sống cô lập dù “kết nối”, linh mục được mời gọi tạo nên những không gian gặp gỡ thật sự, nơi con người chạm đến nhau và dần dần được dẫn vào tương quan với Đức Kitô.
2. Thách đố mục vụ giữa nền văn hóa hậu hiện đại
Trước câu hỏi về việc loan báo Tin Mừng trong một xã hội ngày càng tục hóa, đặc biệt tại các đô thị lớn như Rôma, Đức Thánh Cha nhấn mạnh đến một nguyên tắc căn bản: muốn yêu thương và phục vụ một cộng đoàn, trước hết phải hiểu họ.
Ngài chia sẻ kinh nghiệm cá nhân: mỗi lần trở lại Rôma sau nhiều năm, ngài nhận ra một thành phố khác, cùng những biến chuyển xã hội sâu sắc. Vì thế, không thể áp dụng máy móc những mô hình từng thành công ở nơi khác. Mỗi giáo xứ phải phân định cụ thể các thách đố của mình.
Một vấn đề mới được ngài đề cập thẳng thắn là trí tuệ nhân tạo và việc sử dụng Internet trong đời sống linh mục. Đức Thánh Cha hài hước khuyên các linh mục “đừng chuẩn bị bài giảng bằng AI”. Theo ngài, cũng như cơ bắp sẽ teo đi nếu không được vận động, trí tuệ cũng cần được rèn luyện. Hơn thế nữa, máy móc không thể chia sẻ đức tin – điều cốt lõi của một bài giảng.
Giải pháp căn bản, theo ngài, vẫn là đời sống cầu nguyện đích thực. Không chỉ đọc Kinh Phụng vụ cách vội vàng, nhưng dành thời gian ở lại với Chúa, lắng nghe Lời Ngài và đối thoại với Ngài. Từ kinh nghiệm cá vị này, linh mục mới có thể trao ban điều không phải của mình, nhưng là của Đức Kitô. Trong thời đại của “likes” và “followers”, người mục tử không được tìm kiếm chính mình, nhưng phải trung thành chuyển tải sứ điệp Tin Mừng.
3. Tình huynh đệ linh mục: vượt qua ghen tị và cô lập
Chủ đề thứ ba là tình huynh đệ linh mục. Đức Thánh Cha không né tránh thực trạng mà ngài gọi là một “đại dịch” trong hàng giáo sĩ: ghen tị và nói xấu nhau. Khi một linh mục được bổ nhiệm vào vị trí danh giá hơn, thay vì vui mừng, có thể nảy sinh so sánh và đố kỵ, làm rạn nứt tương quan.
Ngài cảnh báo: thái độ thờ ơ còn nguy hiểm không kém sự đối đầu công khai. Để xây dựng tình huynh đệ, cần chủ động tạo nên những không gian gặp gỡ thực sự. Đức Thánh Cha kể lại kinh nghiệm một nhóm linh mục tại Chicago đã quyết tâm họp mặt hằng tháng suốt đời: cùng cầu nguyện, học hỏi và chia sẻ đời sống.
Từ đó, ngài nhấn mạnh đến việc đào luyện thường xuyên. Một linh mục nói rằng từ khi ra trường chưa từng mở lại sách thần học – điều này khiến ngài đau lòng. Việc học hỏi liên tục không chỉ nuôi dưỡng trí tuệ, mà còn giúp linh mục phục vụ cộng đoàn cách có chiều sâu.
Bên cạnh đó, ngài khuyến khích các linh mục chủ động tìm đến nhau: cùng cầu nguyện, học hỏi, ăn uống, thậm chí chơi thể thao. Tình huynh đệ không thể xây dựng qua màn hình, nhưng qua sự hiện diện cụ thể. Trong những lúc khủng hoảng, một nhóm bạn linh mục đáng tin cậy có thể trở thành điểm tựa quý giá, giúp nhau trung thành với ơn gọi.
4. Linh mục cao niên: chứng tá của lòng biết ơn và hy vọng
Câu hỏi cuối cùng liên quan đến các linh mục cao niên – những người sau nhiều năm phục vụ nay phải đối diện với bệnh tật và cô đơn. Đức Thánh Cha mời gọi nhìn tuổi già như một giai đoạn của hành trình đức tin, được chuẩn bị từ trước bằng đời sống hiệp thông, cầu nguyện và lòng biết ơn.
Ngài đặc biệt nhấn mạnh đến thái độ tạ ơn vì ơn gọi linh mục. Khi sống với lòng biết ơn từ những ngày đầu, người linh mục sẽ có khả năng đón nhận thập giá tuổi già như một phần trong ý muốn Thiên Chúa. Trong bối cảnh nhiều nơi đang hợp pháp hóa trợ tử, chứng tá của linh mục – dù yếu đau – trở thành lời khẳng định rằng sự sống luôn có giá trị.
Đồng thời, Đức Thánh Cha kêu gọi các linh mục trẻ và trung niên gần gũi hơn với các linh mục già yếu: thăm viếng, nâng đỡ, đồng hành. Ngài cũng nhắc đến giá trị của việc linh hướng và đồng hành thiêng liêng suốt đời. Có một người hiểu mình, lắng nghe mình và giúp mình phân định là ân huệ lớn lao cho bất cứ linh mục nào.
Kết thúc buổi gặp gỡ, Đức Thánh Cha mời gọi mọi người sống tinh thần hiệp thông thực sự: giám mục với linh mục, linh mục với nhau, tất cả cùng phục vụ Hội Thánh trong khiêm tốn và yêu thương. Trong bầu khí Mùa Chay sắp tới, ngài cầu chúc các linh mục bước vào hành trình hoán cải với niềm vui và hy vọng, trung thành với sứ vụ cao quý được trao phó.
Ngọc Huỳnh
