Đức Thánh Cha Lêô XIV vẫy tay chào khi ngài lên chuyến bay đưa ngài tới Algiers tại sân bay Fiumicino của Rôma vào ngày 13 tháng 4 (Ảnh: AFP)
Đức Thánh Cha Lêô XIV đã đặt chân đến Algeria vào ngày 13 tháng 4, bắt đầu chuyến Tông du châu Phi kéo dài 11 ngày, một chuyến Tông du quốc tế quan trọng có nguy cơ bị lu mờ bởi những lời chỉ trích từ Tổng thống Mỹ Donald Trump.
Đức Thánh Cha Lêô XIV sẽ trở thành nhà lãnh đạo Công giáo đầu tiên trên thế giới đến thăm đất nước Hồi giáo Algeria, nơi ngài muốn giúp “xây dựng cầu nối giữa thế giới Kitô giáo và Hồi giáo”, Đức Tổng Giám mục Jean-Paul Vesco Địa phận Algiers nói với AFP.
Tuy nhiên, chỉ vài giờ trước khi rời Rôma, vào khoảng 07:00 GMT, Đức Thánh Cha Lêô đã trở thành mục tiêu chỉ trích công khai từ Tổng thống Trump, người đã chỉ trích những lời kêu gọi của ngài về việc chấm dứt bạo lực trong cuộc chiến tranh Iran.
“Tôi không phải là người hâm mộ cuồng nhiệt của Đức Giáo hoàng Lêô”, ông Trump nói với các phóng viên, đồng thời cáo buộc Đức Lêô “đùa cợt với một quốc gia (Iran) muốn sở hữu vũ khí hạt nhân”.
Ông Trump sau đó gợi ý rằng các Hồng y chỉ mới bầu chọn Đức Lêô làm Giáo hoàng vào tháng 5 năm 2025 vì ngài là người Mỹ và là cầu nối tiềm năng với Washington – trước khi đăng một hình ảnh do AI tạo ra dường như mô tả chính ông là Chúa Giêsu Kitô.
Đức Thánh Cha Lêô XIV đã chỉ trích những lời đe dọa của Tổng thống Trump đối với dân thường ở Iran là điều “không thể chấp nhận được”, mặc dù không nêu tên Tổng thống Hoa Kỳ, trong khi trước đó ngài cũng đã chỉ trích cách đối xử “vô nhân đạo” của chính quyền Trump đối với những người di cư.
Với phát ngôn được hiểu là nhằm thể hiện sự ủng hộ, Thủ tướng Ý Giorgia Meloni – một nhà lãnh đạo cực hữu thân cận với Tổng thống Trump – đã đưa ra một tuyên bố vào sáng hôm thứ Hai cầu chúc Đức Thánh Cha Lêô có chuyến viếng thăm thành công tới bốn quốc gia châu Phi.
“Ước mong sứ mạng của Đức Thánh Cha thúc đẩy việc giải quyết các cuộc xung đột và lập lại hòa bình, cả trong nước lẫn giữa các quốc gia, theo đường hướng mà các vị tiền nhiệm của ngài đã vạch ra, đồng thời mang lại sự hỗ trợ và an ủi cho các cộng đồng Kitô giáo mà ngài sẽ gặp gỡ trong chuyến Tông du này”, bà Meloni viết.
Ý nghĩa cá nhân
Chuyến Tông du của Đức Thánh Cha Lêô XIV diễn ra tại Algeria, Cameroon, Angola và Guinea Xích đạo, trải dài hơn 18.000 km (11.000 dặm) từ ngày 13 đến ngày 23 tháng 4.
Điểm dừng chân đầu tiên của Đức Thánh Cha vào thứ Hai sẽ là thủ đô Algiers của Algeria, nơi ngài sẽ gặp gỡ Tổng thống Abdelmadjid Tebboune, phát biểu với các nhà ngoại giao và tưởng nhớ các nạn nhân của cuộc chiến tranh giành độc lập của Algeria chống Pháp năm 1954-1962.
Tại Algiers, trước chuyến viếng thăm lịch sử, bầu không khí lễ hội diễn ra tràn ngập khắp nơi, với những bức tường được sơn lại, những con đường được lát lại và những không gian xanh được trang trí với cây xanh và những chậu hoa.
Chuyến viếng thăm Algeria cũng mang ý nghĩa cá nhân đối với Đức Thánh Cha Lêô XIV vì đất nước này là quê hương của Thánh Augustinô (354-430), người mà di sản tinh thần của thánh nhân xuyên suốt Triều đại Giáo hoàng của ngài.
Thần học gia Kitô giáo có tầm ảnh hưởng mạnh mẽ này đã đặt nền móng cho Dòng Augustinô vào thế kỷ 13 mà Đức Thánh Cha Lêô là một thành viên, một Hội Dòng dựa trên đời sống và cộng đoàn và tinh thần phục vụ.
Trong bài phát biểu đầu tiên trên cương vị Giáo hoàng, Đức Thánh Cha Lêô đã tự giới thiệu mình là con cái của Thánh Augustine, người mà ngài thường trích dẫn những tư tưởng nổi bật. Với tư cách là Bề trên Tổng Quyền, trước khi trở thành Giáo hoàng, Đức Hồng y Robert Francis Prevost lúc bấy giờ đã hai lần đến thăm Algeria.
Vào thứ Ba, Đức Thánh Cha sẽ viếng thăm thành phố Annaba ở phía đông bắc – trước đây là thành phố Hippo cổ đại của La Mã – quê hương một thời của vị thánh nổi tiếng với tác phẩm tự truyện “Tự thuật” (“Confessions”), một tác phẩm kinh điển có ảnh hưởng lớn trong truyền thống Kitô giáo.
Cha Fred Wekesa, Cha sở Vương cung Thánh đường Thánh Augustinô ở Annaba, nơi Đức Thánh Cha Lêô sẽ cử hành Thánh lễ, cho biết chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha sẽ mang đến cho đàn chiên nhỏ bé của ngài một “thông điệp về sự khích lệ và liên đới”.
‘Có khả năng mang lại hòa bình’
Hành trình vào ngày 13 tháng 4 cũng bao gồm chuyến viếng thăm Đại Thánh đường Algiers – với ngọn tháp cao nhất thế giới – và Vương cung Thánh đường Đức Mẹ Châu Phi, nhìn ra Vịnh Algiers.
Đức Thánh Cha Lêô dự kiến sẽ cầu nguyện riêng tư bên trong nhà nguyện dâng kính 19 Linh mục và Nữ tu bị sát hại trong cuộc nội chiến Algeria 1992-2002.
Tuy nhiên, Đức Thánh Cha sẽ không đến thăm Tu viện Tibhirine, nơi các Tu sĩ đã bị bắt cóc và bị sát hại vào năm 1996, một sự kiện vẫn còn bị che giấu trong bí ẩn.
Cha Wekesa than phiền rằng cuộc nội chiến đẫm máu ở Algeria vẫn còn phủ bóng đen, khi 200.000 người thiệt mạng trong cuộc xung đột giữa người Hồi giáo và lực lượng an ninh.
Mặc dù một số người vẫn nhìn Algeria “qua lăng kính của ‘những năm tháng đen tối'”, chuyến viếng thăm của Đức Thánh Cha Lêô sẽ cho phép thế giới thấy được “lòng hiếu khách và sự hào phóng của người dân Algeria”, Cha Wekesa cho biết.
“Chúng tôi có khả năng chung sống hòa bình”.
Mặc dù hiến pháp Algeria đảm bảo quyền tự do tín ngưỡng với các điều kiện nhất định, các nhóm nhân quyền cho biết việc đàn áp các nhóm tôn giáo thiểu số vẫn tiếp tục.
Vào tuần trước, 3 nhóm nhân quyền đã kêu gọi Đức Thánh Cha Lêô thúc đẩy vấn đề này trong chuyến viếng thăm của ngài.
Minh Tuệ (theo UCA News)
