Phái đoàn SECAM, (từ trái sang phải) Đức Hồng y Fridolin Ambongo, Đức Giám mục Stephen Dami Mamza, Đức Tổng Giám mục José Manuel Imbamba và Linh mục Rafael Simbine, hội kiến Đức Thánh Cha Lêô XIV vào ngày 17 tháng 1 năm 2026 tại Vatican (Ảnh @ Truyền thông Vatican)
Chủ tịch Hội nghị các Hội đồng Giám mục châu Phi và Madagascar (SECAM) đã mô tả cuộc gặp gỡ chính thức đầu tiên giữa Đức Thánh Cha Lêô XIV và lãnh đạo Giáo hội tại châu Phi là một “cuộc gặp gỡ vô cùng quan trọng”, đánh dấu một giai đoạn mới trong quan hệ giữa châu lục Phi châu và Tòa Thánh.
Trong cuộc phỏng vấn với Vatican News sau buổi yết kiến diễn ra vào ngày 17 tháng 1, Đức Hồng y Fridolin Ambongo cho biết, mặc dù trước đây Đức Thánh Cha Lêô XIV đã từng gặp gỡ riêng lẻ một số Giám mục châu Phi, nhưng buổi tiếp kiến lần này là cuộc gặp gỡ chính thức đầu tiên giữa ngài và Ban lãnh đạo SECAM dưới Triều đại Giáo hoàng mới.
Cuộc gặp gỡ ban đầu được ấn định vào ngày 18 tháng 12 năm 2025, nhưng đã phải hoãn lại do chuyến Tông du của Đức Thánh Cha Lêô tới Thổ Nhĩ Kỳ.
Phái đoàn SECAM tham dự buổi yết kiến Đức Thánh Cha gồm có: Đức Hồng y Fridolin Ambongo; Đức Giám mục Stephen Dami Mamza, Phó Chủ tịch thứ nhất của SECAM, thuộc Giáo phận Yola, Nigeria; Đức Tổng Giám mục José Manuel Imbamba, Tổng Giám mục Tổng Giáo phận Saurimo, Angola, Phó Chủ tịch thứ hai của SECAM; và Linh mục Rafael Simbine, Tổng Thư ký SECAM.
“Đó thực sự là một cuộc gặp gỡ quan trọng”, Đức Hồng y Ambongo nói, đồng thời nhấn mạnh rằng đây là cuộc tiếp xúc chính thức đầu tiên với Đức Tân Giáo hoàng kể từ khi ngài được bầu chọn.
Đức Hồng y Ambongo cho biết buổi yết kiến cũng là dịp để các nhà lãnh đạo SECAM trình bày với Đức Thánh Cha về kết quả của Hội nghị Toàn thể SECAM năm 2025, được tổ chức tại Kigali, Rwanda.
Hội nghị này, diễn ra chỉ vài tháng sau khi Đức Thánh Cha Lêô XIV được bầu chọn, tập trung vào chủ đề: “Đức Kitô, Nguồn Mạch Hy vọng, Hòa giải và Hòa bình”.
Theo Đức Hồng y Ambongo, chủ đề này được chọn nhằm đáp lại những cuộc khủng hoảng kéo dài đang ảnh hưởng đến nhiều quốc gia châu Phi, đặc biệt là tại khu vực Ngũ Đại Hồ.
“Châu Phi là một lục địa đang phải đối mặt với nhiều cuộc khủng hoảng. Chủ đề này đã giúp chúng tôi phân tích một cách sâu sắc sứ mạng của mình với tư cách là những Mục tử tại một châu lục đầy đau khổ và bất ổn”, vị Hồng y người Congo, thành viên Dòng Anh Em Hèn Mọn Capuchin, chia sẻ.
Suy tư về tình hình của Giáo hội giữa những thách đố xã hội, chính trị và an ninh tại châu Phi, Đức Hồng y Ambongo khẳng định rằng Giáo hội Công giáo vẫn sống động và gần gũi với người dân.
Trích lại lời nhắc nhở thường xuyên của Đức cố Giáo hoàng Phanxicô rằng Giáo hội không thuộc về bất kỳ phe phái chính trị nào nhưng luôn đứng về phía người dân, ngài nhấn mạnh rằng các vị Mục tử châu Phi vẫn tiếp tục đồng hành với các cộng đồng đang phải chịu đựng khó khăn và bạo lực.
“Giáo hội châu Phi là một Giáo hội năng động, rạng ngời”, ngài nói, đồng thời nhắc lại cách Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI từng mô tả châu Phi là “lá phổi tinh thần của nhân loại”.
Tuy nhiên, Đức Hồng y Ambongo cũng nhìn nhận rằng Giáo hội không thể không chia sẻ những đau khổ của người dân của mình, đặc biệt tại các khu vực xung đột.
Chủ tịch SECAM cũng đề cập đến niềm mong đợi ngày càng lớn trước ý định mà Đức Thánh Cha Lêô XIV đã bày tỏ, đó là thực hiện một chuyến Tông du châu Phi trong tương lai.
Một chuyến viếng thăm như thế, theo ngài, sẽ mang tính mục vụ và ngôn sứ, vừa củng cố đức tin của các tín hữu, vừa trao ban hy vọng cho những xã hội đang bị đè nặng bởi xung đột và nghèo đói.
“Khi Đức Giáo hoàng đến với một quốc gia đang khủng hoảng, mục đích là để mang lại hy vọng. Tiếng nói của ngài an ủi dân chúng, củng cố họ trong cam kết, và giúp họ không nản lòng”, ngài nói.
Đức Hồng y Ambongo nói thêm: “Lời ngôn sứ của Vị Mục Tử hoàn vũ an ủi dân chúng, củng cố sự dấn thân của họ và khích lệ họ đừng đánh mất niềm hy vọng. Dù hôm nay tình hình có tồi tệ đến đâu, niềm hy vọng Kitô giáo vẫn mời gọi chúng ta tiếp tục kiên vững”.
Theo Đức Hồng y Ambongo, Đức Thánh Cha cũng giúp định hướng các dân tộc trên con đường tìm kiếm sự chung sống hài hòa và hòa bình, đặc biệt tại những quốc gia châu Phi đang trải qua khủng hoảng.
Khi đề cập đến tình hình tại Cộng hòa Dân chủ Congo, nơi ngài đang phục vụ với tư cách là Tổng Giám mục Tổng Giáo phận Kinshasa, Đức Hồng y Ambongo bày tỏ sự buồn phiền trước cuộc xung đột kéo dài ở miền đông đất nước và những hậu quả tàn khốc đối với thường dân.
Ngài chỉ trích việc đầu tư quá mức cho chiến tranh và vũ trang, cho rằng những nguồn lực ấy lẽ ra có thể được sử dụng cho giáo dục, y tế và sự phát triển.
“Hơn một năm nay, Giáo hội đã không ngừng kêu gọi đối thoại. Không có giải pháp nào đến từ vũ khí, mà chỉ từ việc cùng nhau ngồi lại quanh bàn đối thoại, nơi mọi người có thể bày tỏ những quan ngại của mình”, Đức Hồng y Ambongo giải thích.
Ngài nhắc đến các sáng kiến đang diễn ra như tiến trình Washington và Doha, coi đó là những bước đi đúng hướng, nhưng vẫn chưa đủ.
Cuối cùng, Đức Hồng y Ambongo nhấn mạnh sự cần thiết của một tiến trình đối thoại toan diện có sự tham gia của chính phủ, phe đối lập (có vũ trang và không vũ trang), cũng như xã hội dân sự, nhằm tạo ra các điều kiện cho một nền hòa bình bền vững và chấm dứt sự đau khổ của người dân Congo.
Minh Tuệ (theo EWTN News)
