Vào cuối ngày làm việc đầu tiên của Công nghị Ngoại thường, Giám đốc Văn phòng Báo chí Tòa Thánh cho biết khoảng 170 Hồng y tham dự đã bỏ phiếu chọn Hiệp hành và Sứ vụ là 2 chủ đề chính để suy tư, đồng thời nhấn mạnh rằng Đức Thánh Cha Lêô XIV đã nhắn nhủ các Hồng y rằng ngài cần “có thể trông cậy vào các Huynh đệ”.
Đức Thánh Cha Lêô XIV phát biểu trước các Hồng y tập trung tại Hội trường Phaolô VI (Ảnh: Truyền thông Vatican)
Với đa số áp đảo, khoảng 170 Hồng y quy tụ trong Công nghị Ngoại thường do Đức Thánh Cha Lêô XIV triệu tập — Công nghị đầu tiên trong Triều đại Giáo hoàng của ngài — đã chọn hai chủ đề để cùng nhau suy tư trong hai ngày làm việc, đó là: “Thượng Hội đồng và Hiệp hành” và “Loan báo Tin Mừng và Sứ vụ của Giáo hội dưới ánh sáng Tông Huấn Evangelii Gaudium”.
Do giới hạn về thời gian, các Hồng y đã chọn hai chủ đề này trong danh sách 4 đề tài, vốn còn bao gồm phụng vụ và Tông Hiến Praedicate Evangelium về Giáo triều Rôma và việc phục vụ các Giáo hội địa phương.
“Một chủ đề không loại trừ các chủ đề khác”, ông Matteo Bruni, Giám đốc Văn phòng Báo chí Tòa Thánh, giải thích trong buổi họp báo vào buổi tối với các nhà báo. “Đức Thánh Cha đã nhận được những dấu hiệu cho thấy tính cấp thiết, hay nhu cầu được cảm nhận, của một số chủ đề. Sẽ có cách để đề cập đến chúng trong khuôn khổ các chủ đề còn lại”.
Phương pháp luận hiệp hành
Các Hồng y không chỉ suy tư về tinh thần hiệp hành, mà còn áp dụng phương pháp đối thoại và lắng nghe của Thượng Hội đồng. Các Hồng y ngồi quanh bàn tròn và được chia thành 20 nhóm theo ngôn ngữ, mỗi lượt phát biểu kéo dài khoảng ba phút.
“Hiệp hành là con đường Thiên Chúa mong đợi nơi Giáo hội trong thiên niên kỷ thứ ba”, Đức Thánh Cha nói với các Hồng y, và đông thơi cũng cho biết thêm khi kết thúc ngày làm việc: “Tôi cảm thấy cần có thể trông cậy vào các Huynh đệ”.
Làm việc theo nhóm
Phần đầu của Công nghị diễn ra tại Hội trường Thượng Hội đồng, do Đức Hồng y Ángel Fernández Artime, Quyền Tổng trưởng Thánh Bộ các Tu hội Đời sống Thánh hiến, chủ tọa.
Các Hồng y hát Kinh Veni Creator, đọc một đoạn trong Chương 6 Tin Mừng theo Thánh Mác-cô, lắng nghe lời chào ngắn của Đức Hồng y Giovanni Battista Re, Niên trưởng Hồng y Đoàn, và bài suy niệm của Đức Hồng y Timothy Radcliffe OP.
Sau đó, các Hồng y di chuyển sang Hội trường Phaolô VI để làm việc theo nhóm; vào cuối phiên thảo luận, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã lắng nghe các bản tường trình tổng kết.
Chỉ có các thư ký của 9 nhóm đầu tiên — gồm các Hồng y đến từ các Giáo hội địa phương — trình bày nội dung đã thực hiện và những lý do dẫn đến việc chọn hai trong bốn chủ đề. Thư ký của 11 nhóm còn lại chỉ nêu tên các chủ đề đã được chọn.
Hôm thứ Năm, các cuộc thảo luận và suy tư được tiếp tục, khai mạc với Thánh lễ tại Bàn thờ Ngai Tòa Thánh Phêrô bên trong Đền thờ Thánh Phêrô, do Đức Thánh Cha đồng tế với các Hồng y.
Như Đức Thánh Cha đã nói trong bài huấn từ của ngài, sẽ không có văn bản chung kết, bởi mục tiêu là học hỏi và thực hành phong cách hiệp đoàn và hiệp hành — một phong cách của “cùng nhau làm việc” và “tạo nên điều gì đó mới mẻ”.
Lời kết của Đức Thánh Cha Lêô XIV
“Hành trình quan trọng không kém gì kết quả chhung kết”, Đức Thánh Cha Lêô XIV nhắc lại trong những lời phát biểu bế mạc tại Hội trường Phaolô VI, đồng thời một lần nữa nhấn mạnh tầm quan trọng của “kinh nghiệm hiệp đoàn” để cùng nhau tìm hiểu điều Chúa Thánh Thần mong muốn đối với Giáo hội hôm nay và ngày mai.
“Thời gian rất ngắn ngủi”, Đức Thánh Cha nói, “nhưng điều đó rất quan trọng. Tôi cảm thấy cần có thể trông cậy vào các Huynh đệ. Chính các Huynh đệ đã kêu gọi người tôi tớ này thi hành sứ vụ này; vì thế, điều quan trọng là chúng ta cùng nhau phân định”.
Bài suy niệm của Đức Hồng y Radcliffe
Trong bài suy niệm, Đức Hồng y Radcliffe mở đầu bằng một câu hỏi: “Chúng ta quy tụ trong Công nghị này để trợ giúp Đức Thánh Cha thi hành Thừa tác vụ của ngài trong việc phục vụ Giáo hội hoàn vũ. Nhưng chúng ta có thể làm điều đó bằng cách nào?”.
Câu trả lời, theo ngài, là tình yêu và bình an, dựa trên Tin Mừng theo Thánh Gioan. “Nếu con thuyền của Phêrô đầy những môn đệ cãi vã với nhau, chúng ta sẽ chẳng giúp ích gì cho Đức Thánh Cha. Trái lại, nếu chúng ta sống với nhau trong bình an và yêu thương, ngay cả khi có những khác biệt, thì Thiên Chúa sẽ thực sự hiện diện, ngay cả khi Ngài dường như vắng bóng”.
Đức Hồng y Radcliffe đề cập đến những thời khắc của “những cơn bão khủng khiếp”, được đánh dấu bởi “bạo lực gia tăng, từ tội phạm có vũ trang đến chiến tranh”, bởi khoảng cách giàu–nghèo “ngày càng trầm trọng”, bởi sự sụp đổ dần dần của trật tự toàn cầu hình thành sau Thế chiến thứ Hai, và bởi Trí tuệ Nhân tạo, với những tác động mà con người chưa thể lường hết.
“Nếu chúng ta chưa cảm thấy bất an, thì lẽ ra chúng ta phải như vậy”, ngài nói. Trước tất cả những điều đó, chúng ta có thể cảm thấy “đơn độc, mệt mỏi, kiệt sức”, nhưng “chúng ta không được sợ hãi”, Đức Hồng y Radcliffe trấn an. “Chúa Giêsu đang dõi theo chúng ta và sẽ đến gần chúng ta hơn bao giờ hết”.
Điều đó cũng đúng với Giáo hội, vốn cũng đang bị “chao đảo” bởi những “cơn bão” của vấn nạn lạm dụng tính dục và những chia rẽ ý thức hệ, ngài nói. “Chúa Giêsu mời gọi chúng ta ra khơi giữa những cơn bão ấy và đối diện với chúng trong sự thật và lòng can đảm, chứ không nhút nhát đứng chờ trên bờ. Nếu chúng ta làm điều đó trong Công nghị này, chúng ta sẽ thấy Ngài đang tiến về phía chúng ta. Còn nếu chúng ta cứ trốn tránh trên bờ, chúng ta sẽ không gặp được Ngài”.
Minh Tuệ (theo Vatican News)
