Giữa sự tàn phá của cuộc chiến do Nga tiến hành chống lại Ukraine, các giáo sĩ Công giáo Ukraine cho biết đức tin vào Thiên Chúa và tình yêu dành cho tha nhân là điều nâng đỡ niềm hy vọng giữa làn đạn.
Đức Giám mục Pavlo Honcharuk, Giám mục Nghi lễ Latinh của Kharkiv-Zaporizhia (Ảnh: Vatican News)
Giữa sự tàn phá của cuộc chiến Nga–Ukraine, trái tim con người tìm được mái nhà nơi Thiên Chúa và trong sự hiệp thông với người khác, hai giáo sĩ Công giáo đến từ miền đông Ukraine đang bị chiến sự tàn phá đã chia sẻ tại một sự kiện văn hóa thường niên kéo dài ba ngày ở thành phố New York.
Đức Cha Pavlo Honcharuk, Giám mục Giáo phận Công giáo Rôma Kharkiv-Zaporizhia, Ukraine, và Cha Wojciech Stasiewicz, Giám đốc Cơ quan Truyền giáo Caritas-Spes thuộc cùng Giáo phận miền đông Ukraine, đã chia sẻ những suy tư của mình trong khuôn khổ Cuộc gặp gỡ New York, diễn ra từ ngày 13–15 tháng 2 tại Metropolitan Pavilion của thành phố.
Kể từ năm 2009, cuộc gặp gỡ đa dạng này — do Phong trào Hiệp thông và Giải phóng (Communion and Liberation), một phong trào Giáo hội được Vatican công nhận, tổ chức — đã kết hợp các buổi thảo luận chuyên đề, trình diễn nghệ thuật và triển lãm xoay quanh một chủ đề cụ thể. Chủ đề năm 2026 là “Nơi ‘mọi thứ đang chờ đợi bạn'”.
Trước khi sự kiện khai mạc, Quốc vụ khanh Tòa Thánh, Đức Hồng y Pietro Parolin, đã gửi thông điệp thay mặt Đức Thánh Cha Lêô XIV tới Maurizio Maniscalco, Chủ tịch của New York Encounter, cho biết Đức Thánh Cha “hết sức phấn khởi trước chủ đề hợp thời của hội nghị” và sự “tập trung vào khát vọng sâu xa của mọi người trong việc tìm được một nơi họ thực sự thuộc về”.
Trong buổi thảo luận chuyên đề vào ngày 14 tháng 2 với chủ đề “Mái nhà giữa bão tố”, do Đức Cha Earl K. Fernandes Địa phận Columbus, Ohio điều phối, cả Đức Cha Honcharuk và Cha Stasiewicz đều nói về những cuộc tấn công khốc liệt không chỉ nhắm vào sinh mạng con người và xã hội, mà còn vào chính linh hồn, khi cuộc chiến Nga chống Ukraine — khởi sự năm 2014 và leo thang với cuộc xâm lược toàn diện vào ngày 24 tháng 2 năm 2022 — nay đã gần chạm mốc 12 năm.
Được đề nghị mô tả về thực tế đời sống trong khu vực mục vụ của mình, Đức Cha Honcharuk — nói bằng tiếng Ba Lan qua thông dịch viên tiếng Anh — cho biết tình hình “rất nghiêm trọng”.
“Chúng tôi làm những gì có thể làm. Và chúng tôi trông cậy vào sự trợ giúp”, ngài nói, đồng thời cho biết việc tham gia buổi thảo luận là cách gửi đến thế giới “một tín hiệu, một lời kêu cứu khẩn thiết” mà “chúng tôi tin rằng… sẽ được đón nhận cách nghiêm túc”.
Ngài cho biết khoảng 500 dặm (800 km) trong tổng diện tích 120.000 dặm vuông (193.000 km²) của Giáo phận hiện đang nằm trong vùng chiến sự; người tị nạn — cả trẻ em lẫn người cao tuổi — mang “trong mình kinh nghiệm về một sự mất mát cực kỳ nghiêm trọng” khi nhà cửa và thị trấn của họ “bị phá hủy hoàn toàn”.
Do các cuộc tấn công có chủ đích của Nga vào hệ thống năng lượng Ukraine, người dân thiếu hệ thống sưởi ấm giữa lúc nhiệt độ xuống tới -9 độ F (-23 độ C), trong khi “trên đầu chúng tôi, lúc nào cũng nghe thấy tên lửa và máy bay không người lái”.
“Theo một nghĩa nào đó, chúng tôi luôn thấp thỏm chờ đợi cái chết”, Đức Cha Honcharuk nói.
Tuy nhiên, “giữa tất cả những điều đó, chúng tôi vẫn cố gắng yêu thương và giúp đỡ người khác”, ngài nói.
Cha Stasiewicz cho biết các nhân viên Caritas-Spes nói với ngài rằng họ “sống sót mỗi ngày” nhờ “đức tin”, “cầu nguyện với Thiên Chúa”, và sự dấn thân chung trong việc hỗ trợ những người xung quanh.
“Mỗi Giáo xứ, mỗi Linh mục… đều giúp đỡ theo cách họ có thể để đáp ứng những nhu cầu… họ nhìn thấy trước mắt”, ngài nói, cũng bằng tiếng Ba Lan thông qua một thông dịch viên tiếng Anh.
Cả hai đều khẳng định rằng chính sự gắn bó sâu xa với Chúa Giêsu Kitô và với anh chị em đồng loại đã giữ họ ở lại Ukraine khi chiến tranh tiếp diễn.
“Tôi không thể rời đi, bởi vì Chúa Giêsu kề cận với những người chọn ở lại, và tôi phải có mặt ở nơi Chúa Giêsu hiện diện”, Đức Cha Honcharuk nói. “Tình yêu dành cho Chúa Giêsu khiến chúng tôi muốn ở lại”.
Ngài cho biết nếu buộc phải rời đi, họ sẽ lên “chuyến tàu cuối cùng.”
“Bạn không còn nghĩ về bản thân nữa; bạn nghĩ đến những người trước mặt mình”, Đức Cha Honcharuk nói về những rủi ro mà họ chấp nhận. “Cuộc sống của chúng tôi nằm trong tay Thiên Chúa”.
Tại Caritas-Spes, “chúng tôi bắt đầu mỗi ngày bằng lời cầu nguyện”, thường là Kinh Lạy Cha, Cha Stasiewicz cho biết, và bản văn Kinh Lạy Cha được treo trên tường văn phòng của cơ quan.
Ngài nói thêm: “Chúng tôi có thể làm chứng rằng Thiên Chúa hiện diện với chúng tôi. Và cho dù quyền lực sự dữ mà chúng tôi thấy trước mắt có lớn đến đâu, chúng tôi càng nhận thấy rõ hơn… rằng Thiên Chúa ban cho chúng tôi những điều thiện hảo, và điều thiện của Thiên Chúa thì lớn lao hơn”.
Theo Đức Cha Honcharuk, cả chiến tranh lẫn hòa bình đều bắt nguồn từ trái tim con người.
Hòa bình được tìm thấy “trong cuộc gặp gỡ giữa con người với Thiên Chúa”, ngài nói, nhưng “khi Thiên Chúa bị từ chối, bị phớt lờ — chiến tranh bắt đầu trước hết trong lòng bạn, rồi mới bùng phát ra bên ngoài”.
Cha Stasiewicz nhấn mạnh rằng “sự trợ giúp đầu tiên” mà ngài và nhóm Caritas-Spes dành cho những người họ phục vụ chính là “lắng nghe câu chuyện của họ”.
Ngài kể lại rằng khi đang trợ giúp những người trú ẩn trong một ga tàu điện ngầm trong một cuộc tấn công, một người đã hỏi: “Thưa cha, Thiên Chúa ở đâu?”.
Trước khi ngài kịp trả lời, một thiện nguyện viên Caritas-Spes nói: “Thiên Chúa ở đây… qua sự trợ giúp này. Chúng tôi hiện diện ở đây và Thiên Chúa ở cùng chúng ta”.
Minh Tuệ (theo UCA News)
.
