Tổ chức IXE kêu gọi hệ thống tị nạn của EU dựa trên “phẩm giá và sự liên đới”

81F66FC2-CC3D-4F75-A936-4783F868044A

Sáng kiến của Tổ chức ‘Initiative of Christians for Europe’ (IXE – Sáng kiến của Các Kitô hữu dành cho châu Âu) đã kêu gọi một hệ thống tị nạn của Liên minh Châu Âu (EU) dựa trên “phẩm giá và sự liên đới” khi tổ chức này hoan nghênh hiệp ước về tị nạn và di cư mới của Ủy ban Châu âu nhưng đồng thời cảnh báo thỏa thuận này “chỉ có thể là bước đầu tiên” để sửa chữa hệ thống bảo vệ “lỗi thời”, “được thực thi kém hiệu quả” và “hỗn loạn” đối với những người mới đến trên lục địa.

Phẩm giá con người và sự liên đới chính là những trụ cột cho một hệ thống tị nạn mới của châu Âu

1. Liên minh Châu Âu (EU) dựa trên nền tảng pháp quyền. Hiện tại, điều này không đúng đối với các chính sách về tị nạn và di cư. “Quy định Dublin” đã quá lỗi thời và được thực thi kém hiệu quả hiện vẫn được áp dụng. Các quốc gia thành viên và đặc biệt là các quốc gia có biên giới không tuân thủ các yêu cầu tối thiểu về thủ tục; các tiêu chí đủ điều kiện xã rời quá mức; những thất bại trong việc thực hiện Hệ thống tị nạn chung của Châu Âu không được giám sát hoặc sửa đổi; các hoạt động tìm kiếm và cứu nạn trên biển, tùy từng trường hợp, là đối tượng của các cuộc đàm phán bất chấp nhân quyền; sự liên đới không áp dụng giữa các Quốc gia thành viên trái với các nguyên tắc cơ bản của Hiệp ước.

Gần đây, các quốc gia thành viên đã làm ngơ trước việc các nhà chức trách Hy Lạp rõ ràng đã vi phạm nguyên tắc cơ bản của Luật không gửi trả (Non-refoulement), nhưng đồng thời cung cấp rất ít sự hỗ trợ để di dời những người xin tị nạn tiềm năng khỏi các hòn đảo của Hy Lạp.

Tình trạng hỗn loạn này không tuân thủ pháp quyền và phải chịu trách nhiệm cho những thảm kịch như chúng ta đã chứng kiến ở Moria.

Vì cần phải giải quyết tình trạng này một cách cấp bách, chúng tôi với tư cách là Tổ chức “Sáng kiến của Các Kitô hữu dành cho châu Âu” (IXE) hoan nghênh Hiệp ước mới về tị nạn và di cư gần đây được Ủy ban châu Âu đệ trình vào ngày 23 tháng 9.

Chúng tôi tin rằng điều này có thể dẫn đến một thỏa hiệp khả thi mà dựa trên đó nó bắt buộc phải xây dựng; và chúng tôi kêu gọi các nhà chức trách quốc gia tương ứng của chúng ta tham gia một cách nhanh chóng và trung thực vào cuộc đàm phán với mục tiêu nhanh chóng được áp dụng theo thời gian biểu được đề xuất.

2. Chúng tôi đặc biệt muốn xây dựng các yếu tố tích cực trong cách tiếp cận toàn cầu và toàn diện do Ủy ban Châu Âu đưa ra, cụ thể là:

– Một hệ thống quản trị mới nhằm khai thác các chính sách di cư và tị nạn của các Quốc gia Thành viên trong sự hợp tác có thể dự đoán trong việc tổ chức với tinh thần liên đới và cùng nhau phản ứng trong tình huống khủng hoảng. Chúng tôi kêu gọi các cơ quan chức năng quốc gia của chúng ta đảm bảo tính phù hợp của khuôn khổ châu Âu này để quản lý việc di cư và tị nạn trong khi vẫn giữ Ủy ban Châu Âu ở trung tâm của nó, thay vì phó mặc cho các quyết định của Hội đồng Châu Âu: điều này đã không hiệu quả và không nên lặp lại.

– Một cơ chế liên đới bắt buộc do Ủy ban Châu Âu khởi động theo yêu cầu của các Quốc gia Thành viên liên quan liên quan đến tất cả các Quốc gia Thành viên của EU. Chúng tôi kêu gọi các cơ quan chức năng quốc gia của chúng ta tuyên bố sẵn sàng tham gia vào cơ chế này và tạo điều kiện thuận lợi cho việc thực hiện nó thông qua sự hợp tác lẫn nhau.

– Việc mở rộng cơ chế liên đới bắt buộc đối với các hoạt động tìm kiếm và cứu nạn, đồng thời đảm bảo quyền của các tàu tư nhân để mang lại sự hỗ trợ cho những người di cư có nguy cơ mất mạng. Chúng tôi kêu gọi các cơ quan chức năng quốc gia của chúng ta tuân thủ các khuyến nghị của Ủy ban về vấn đề này, dựa trên luật hàng hải quốc tế và đồng ý về thủ tục được đề xuất đảm bảo sự liên đới với quốc gia hạ cánh.

3. Tuy nhiên, nếu việc bảo vệ phẩm giá con người vẫn là trọng tâm của hiệp ước mới, như Ủy ban Châu Âu chủ trương, thì kinh nghiệm cho thấy rằng các quy định và nguyên tắc là chưa đủ. Cần thực hiện hiệu quả, tuân thủ các tiêu chuẩn và nguồn nhân lực đầy đủ.

Do đó, với tư cách là thành viên IXE, chúng tôi kêu gọi Ủy ban, các cơ quan chức năng quốc gia của chúng ta và Nghị viện châu Âu thực sự chú ý đến những lưu ý sau:

– Việc kiểm tra danh tính và an ninh được đề xuất hiện nay đối với những người tị nạn ở các Quốc gia có Biên giới với EU trong vòng tối đa 5 ngày là hiệu quả và quan trọng. Tuy nhiên, ở đây cần có sự hỗ trợ rộng rãi của châu Âu, bởi vì trong những năm gần đây, chúng tôi nhận thấy rằng các nguồn lực quốc gia ở các Quốc gia Địa Trung Hải thường không đủ để thực hiện điều này.

– Cần phải đảm bảo rằng thủ tục xin tị nạn của những người mà quốc gia sở tại của họ có tỷ lệ công nhận thấp hơn 20% cũng tuân thủ các yêu cầu pháp lý của thủ tục tị nạn thông thường. Hoàn cảnh của các cá nhân phải luôn được xem xét và việc giam giữ phải được giữ ở mức tối thiểu. Các Quốc gia Biên giới không nên bị bỏ mặc trong sự cô độc với nhiệm vụ đó. Họ phải nhận được và tiếp nhận sự hỗ trợ của Châu Âu về việc tổ chức hành chính và đủ các nguồn lực (chuyên nghiệp). Các Cơ quan Tị nạn Châu Âu Frontex mới nên được trang bị đủ nhân viên có trình độ về mặt này.

– Cần đảm bảo rằng thực tiễn của các Quốc gia Thành viên của chúng ta trong việc công nhận việc từ chối đơn xin tị nạn thực sự đồng quy, Cơ quan Tị nạn Châu Âu cần được giao nhiệm vụ giám sát và Ủy ban Châu Âu nếu thích hợp sẽ yêu cầu các biện pháp trừng phạt tại Tòa án Công lý Châu Âu.

– Cơ chế liên đới bắt buộc đặt trọng tâm chính yếu, ngoài việc tái định cư, vào các chính sách hoàn trả do các Quốc gia Thành viên gánh vác nhằm hỗ trợ Quốc gia Biên giới liên quan. Ủy ban châu Âu đã không đưa ý tưởng đưa những người tị nạn bị từ chối trở lại các quốc gia trung chuyển trong đề xuất cải cách, mặc dù Ủy ban rõ ràng muốn tăng cường quy mô trở về của những người xin tị nạn thất bại. Chúng tôi với tư cách là IXE nhấn mạnh rằng chính sách hoàn trả không nên trở thành “điểm cực kỳ cần thiết” của chính sách tị nạn của EU. Khi thực hiện Chỉ thị Hòa trả, không người nộp đơn xin tị nạn thất bại nào bị buộc phải quay trở lại nơi mà phẩm giá và sự an ninh cá nhân của họ không được tôn trọng. Vì vậy, việc hợp tác với Tổ chức Di cư Quốc tế sẽ nhận được sự quan tâm lớn nhất trong hệ thống mới.

4. Các yếu tố quan trọng hiện vẫn còn thiếu sót trong hiệp ước và chúng tôi, với tư cách là IXE, cho rằng đây chỉ có thể là bước đầu tiên, phải tiếp tục các bước tiếp theo để cuối cùng chúng ta ở Châu Âu có thể giành lại một hệ thống tị nạn nhân đạo và hoạt động hiệu quả.

Hiệp ước mới hiện đang còn thiếu một câu chuyện tích cực đề cập đến các công dân châu Âu và những người đang phải sống cảnh nay đây mai đó trên khắp thế giới. Hoạt động di chuyển là một phần trong quá khứ và tương lai chung của chúng ta, đòi hỏi một khuôn khổ công bằng và có thể dự đoán được để tổ chức hoạt động di cư đến và rời khỏi EU, bao gồm cả mục đích học tập hoặc tìm kiếm việc làm.

Việc dựa vào Hiệp ước Toàn cầu về Di cư của Liên Hợp Quốc đã được thống nhất gần đây sẽ cung cấp cơ sở xây dựng để bắt đầu mối quan hệ đối tác thực sự trên cơ sở bình đẳng với các quốc gia xuất xứ thứ ba. Nó cũng có thể truyền cảm hứng cho một chính sách di cư hợp pháp thực sự của Châu Âu, tuy vẫn còn thiếu sót nhưng vẫn là một phản ứng quan trọng đối với tình trạng di cư bất hợp pháp.

Chúng tôi khuyến nghị nên tạo điều kiện thuận lợi cho những con đường an toàn và hợp pháp cho những người di cư và các hành lang nhân đạo cho những người tị nạn, qua đó họ có thể đến châu Âu một cách an toàn và được chào đón, bảo vệ, khuyến khích và hòa nhập (Đức Giáo hoàng Phanxicô trong Thông điệp “Fratelli Tutti”, năm 2020).

  “Ngoài ra, trong tình hình hiện nay với đại dịch COVID-19, chúng ta nên tăng cường sự hợp tác phát triển nhằm mang lại cho người dân cơ hội tốt hơn cho đất nước của họ”.

Với tư cách là IXE, chúng tôi cảm thấy cam kết khuyến khích sự hỗ trợ trong các Giáo hội của chúng ta và ở các quốc gia tương ứng của chúng ta về những lộ trình được định hướng trong tương lai đối với chính sách tị nạn và di cư toàn diện ở châu Âu.

** Tổ chức Sáng kiến của Các Kitô hữu dành cho Châu Âu (Initiative Christians for Europe – IXE) là một hiệp hội bao gồm các tổ chức giáo dân và các Kitô hữu dấn thân từ các quốc gia Châu Âu khác nhau. Mối bận tâm chung của IXE là kết hợp nhận thức sinh động hơn về một châu Âu thống nhất trong các cuộc tranh luận quốc gia. Sáng kiến này nhằm mục đích thúc đẩy cuộc gặp gỡ của các các Kitô hữu ở Châu Âu và cổ võ Học thuyết Xã hội của Giáo hội được thực hiện nhằm đạt được sự hiểu biết lẫn nhau và sự nhận thức tốt hơn về những khác biệt về lịch sử và văn hóa. Có thể tìm hiểu thêm thông tin tại: www.initiative-ixe.eu

Minh Tuệ (theo Novena)

Bài liên quan

Tin tức mới

Facebook

Youtube