Một cái nhìn thoáng qua về Thông điệp sắp tới của Đức Phanxicô về Tinh thần Huynh đệ Nhân loại

(Ảnh: Evandro Inetti / ZUMA Wire / MaxPPP)

(Ảnh: Evandro Inetti / ZUMA Wire / MaxPPP)

Trong một cuộc họp báo cuối mùa hè ký kết hiệp định thành lập Ủy ban chuẩn bị kỷ niệm 800 năm ban hành Tu luật Phanxicô và lập hang đá sống tại Greccio (1223-2033), một Giám mục người Ý, một cách khá tình cờ, đã tiết lộ rằng Đức Giáo hoàng Phanxicô “sẽ sớm ban hành một Thông điệp về Tinh thần Huynh đệ Nhân loại”.

Vị Giám chức đó là Đức Cha Domenico Pompili. Ngài đứng đầu Giáo phận Rieti, Tòa Phó Giám mục của Địa phận Rome.

Đức Cha Domenico Pompili không đưa ra thêm manh mối hoặc thông tin nào về Thông điệp mới được cho là sẽ sớm được ban hành khi ngài đưa ra bình luận ngắn gọn đó vào ngày 26 tháng 8.

Nhưng trừ khi ngài có một sự hiểu lầm và thực sự đang đề cập đến một số loại tài liệu khác của Đức Giáo hoàng, có khả năng là một thông điệp liên quan đến Tinh thần huynh đệ nhân loại – thậm chí ngay cả khi đó không phải là tên hay chủ đề chính – sắp được ban hành.

Đức Cha Pompili, 57 tuổi, được coi là một ngôi sao đang bắt đầu tỏa sáng trong Giáo hội Ý.

Đức Giáo hoàng Phanxicô đã bổ nhiệm ngài làm Giám mục Địa phận Rieti vào năm 2015 trong khi nhà thần học luân lý được đào tạo tại Rome (Đại học Grêgôriô) đang phục vụ với tư cách là Linh mục – Thư ký của Hội đồng Giám mục Ý và là người đứng đầu văn phòng quốc gia về truyền thông xã hội.

Đức Giáo hoàng Phanxicô dường như vẫn thường xuyên liên lạc với ngài, đặc biệt là sau khi một trận động đất kinh hoàng xảy ra ở Rieti vào tháng 8 năm 2016. Đức Phanxicô đã đến thăm Giáo phận này vài tuần sau trận động đất và một lần nữa trở lại đây vào tháng 12 năm ngoái. Đức Giáo hoàng Phanxicô và Đức Cha Pompili dường như có một mối quan hệ hết sức tốt đẹp.

Kể từ khi vị Giám chức tiết lộ tin tức về thông điệp sắp tới, đã có rất nhiều suy đoán về ngày ban hành thực sự thông điệp và những gì nó có thể sẽ nói tới.

Nhiều nhà bình luận đang dự đoán ngày ban hành Thông điệp này sẽ là vào ngày 4 tháng 10, Lễ Thánh Phanxicô Assisi, vị Thánh mà Đức Jorge Mario Bergoglio đã chọn làm Tông Hiệu khi được bầu làm Giám mục thành Rôma vào tháng 3 năm 2013.

Cho dù đó là thời điểm Đức Giáo hoàng Phanxicô ký tài liệu hay thực sự công bố tài liệu này cho công chúng, Thông điệp sẽ được liên kết chặt chẽ với tinh thần và di sản của vị Thánh được yêu mến nhất trên thế giới.

Ai có tai thì hãy nghe

“Đây sẽ là một thông điệp về kinh tế và xã hội cho thế giới hậu COVID, một tài liệu của lý trí và trái tim mà qua đó Đức Giáo hoàng Phanxicô sẽ ngỏ lời với thế giới về những thay đổi cần thiết trong tổ chức xã hội và sản xuất, sự cần thiết của việc bảo vệ công trình sáng tạo, sự cần thiết phải nhận lãnh trách nhiệm đối với nhau và về sự cần thiết ngày càng gia tăng đối với Tinh thần huynh đệ nhân loại”, Maria Antonietta Calabrò nhận xét trong ấn bản tiếng Ý của tờ Huffington Post.

Thật vậy, Đức Phanxicô đã bắt đầu nhấn mạnh điều đó trong một loạt bài chia sẻ Giáo lý mới có chủ đề là “Chữa lành thế giới”.

Đức Phanxicô đã bắt đầu loạt bài chia sẻ Giáo lý vào đầu tháng 8 khi tiếp tục các buổi tiếp kiến chung vào mỗi thứ Tư hàng tuần sau thời gian kỳ nghỉ kéo dài một tháng.

“Trong vài tuần tới …”, Đức Phanxicô chia sẻ vào ngày 5 tháng 8. “Chúng ta sẽ cùng nhau khám phá cách truyền thống xã hội Công giáo của chúng ta có thể giúp gia đình nhân loại chữa lành thế giới đang phải chịu đựng những căn bệnh hiểm nghèo”.

Trong phần mở đầu, Đức Phanxicô đã nói rõ rằng Giáo hội không đưa ra các quyết định phù hợp hơn với các nhà lãnh đạo chính trị và xã hội.

“Tuy nhiên, qua nhiều thế kỷ, và dưới ánh sáng của Phúc Âm, Giáo hội đã phát triển một số nguyên tắc xã hội vốn là những nguyên tắc cơ bản có thể giúp chúng ta tiến lên trong việc chuẩn bị tương lai mà chúng ta cần”, Đức Phanxicô nói, đề cập đến Học thuyết Xã hội Công giáo.

Chúng ta phải chăm sóc lẫn nhau

Thứ Tư tuần lễ sau đó, chủ đề của bài chia sẻ Giáo lý đó là “Đức tin và Phẩm giá con người”. Đức Giáo hoàng Phanxicô đã mở đầu bằng cách lưu ý rằng “đại dịch đã nhấn mạnh việc con người dễ bị tổn thương và có sự kết nối với nhau thế nào”.

“Nếu chúng ta không quan tâm chăm sóc lẫn nhau, bắt đầu từ những người yếu thế nhất, những người bị tác động nhiều nhất, bao gồm cả công trình sáng tạo, chúng ta không thể chữa lành thế giới”, Đức Giáo hoàng Phanxicô nhấn mạnh.

Đức Phanxicô cho biết đó là vấn đề của việc sống tinh thần hiệp thông hay “hòa hợp” với nhau, chứ không phải là sống như những người theo “chủ nghĩa cá nhân”, những người “thờ ơ” với nhu cầu của người khác.

“Sự hòa hợp được tạo ra bởi Thiên Chúa đòi buộc chúng ta hướng đến tha nhân, nhận ra nhu cầu của người khác, nhận ra những vấn đề của người khác, trong sự hiệp thông”, đồng thời nhận ra “phẩm giá con người trong mỗi người, bất kể chủng tộc, ngôn ngữ hoặc tình trạng của họ có thể là gì”, Đức Giáo hoàng tiếp tục.

“Đại dịch đã phơi bày hoàn cảnh của người nghèo và sự bất bình đẳng nghiêm trọng đang ngự trị trên thế giới”, Đức Giáo hoàng Phanxicô bắt đầu một tuần lễ sau đó trong buổi tiếp kiến chung vào ngày 19 tháng 8, tập trung vào “sự lựa chọn ưu tiên người nghèo“.

“Đây không phải là một lựa chọn chính trị; cũng không phải là một lựa chọn ý thức hệ, một lựa chọn đảng phái … không phải vậy. Lựa chọn ưu tiên người nghèo chính là trung tâm điểm của Tin Mừng!”, vị  Giáo hoàng Dòng Tên thốt lên.

Vắc xin không thể là tài sản của những người giàu

Sau đó, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã chỉ trích hệ thống hiện tại của chúng ta về những bất công xã hội và kinh tế gây tổn hại đến người nghèo và môi trường.

 “Đại dịch là một cuộc khủng hoảng, và chúng ta không thoát ra khỏi một cuộc khủng hoảng giống như trước đây: hoặc chúng ta thoát ra khỏi nó và trở nên tốt hơn, hoặc chúng ta thoát ra khỏi nó và trở nên tồi tệ hơn”, Đức Giáo hoàng Phanxicô lập luận.

“Sẽ thật đáng buồn nếu, đối với vắc-xin COVID-19, sự ưu tiên sẽ được dành cho những người giàu nhất! Sẽ thật đáng buồn nếu loại vắc-xin này trở thành tài sản của quốc gia này hay quốc gia khác, thay vì được phổ biến và được dành cho tất cả mọi người. Và sẽ là một sự ô nhục nếu như tất cả những sự hỗ trợ kinh tế mà chúng ta đang thực hiện – hầu hết là bằng tiền công – đều tập trung vào việc giải cứu những ngành kinh doanh không góp phần vào việc bao gồm những người bị loại trừ, thúc đẩy những ngươi yếu thế nhất, thúc đẩy công ích hoặc việc chăm sóc công trình sáng tạo”, Đức Giáo hoàng Phanxicô nhấn mạnh.

Đức Giáo hoàng Phanxicô mạnh mẽ nhắc lại rằng chỉ những công ty và doanh nghiệp “đóng góp vào việc bao gồm những người bị loại trừ, thúc đẩy những người đứng ở sau chót, thúc đẩy công ích chung và việc chăm sóc công trình sáng tạo” mới nên được hỗ trợ tài chính.

Một sự bất công kêu thấu tới tận trời xanh!

Hai ngày thứ Tư trong hai tuần lễ vừa qua, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã đề cập cụ thể hơn về “mục đích phổ quát của của cải” (bao gồm việc phân phối của cải công bằng hơn) và nguyên tắc “liên đới“.

Đức Giáo hoàng Phanxicô đã liên kết vấn đề thứ nhất với Đức Hy vọng và vấn đề thứ hai với Đức tin.

Trong buổi tiếp kiến chung vào ngày 26 tháng 8, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã bày tỏ sự phản đối chống lại sự bất bình đẳng về kinh tế và xã hội.

“Chúng ta phải nói một cách đơn giản: nền kinh tế đang suy kiệt”, Đức Giáo hoàng Phanxicô than phiền.

 “Trong thế giới ngày nay, một số người giàu có sở hữu của cải nhiều hơn tất cả những người còn lại của nhân loại”, Đức Giáo hoàng Phanxicô tiếp tục.

“Tôi sẽ lặp lại điều này”, Đức Giáo hoàng Phanxicô nói, “để nó khiến chúng ta suy tư: một vài người giàu có, một nhóm nhỏ, sở hữu của cải nhiều hơn tất cả những người còn lại của nhân loại. Đây là số liệu thống kê thuần túy. Đây là một sự bất công kêu thấu đến tận trời xanh!”.

Sau đó, vào tuần trước – buổi tiếp kiến đầu tiên của Ngài trước một đám đông lớn kể từ sau các biện pháp cách ly xã hội do COVID – Đức Giáo hoàng Phanxicô cho biết giờ đây hơn bao giờ hết là lúc thực hiện tinh thần liên đới.

Nhưng Đức Giáo hoàng Phanxicô cho biết rằng đó là một khái niệm thường được hiểu là chỉ đơn thuần thực hiện các hành động bác ái rời rạc lẻ tẻ. Không phải vậy, Đức Giáo hoàng Phanxicô nói, nó là một điều gì đó hơn thế nữa.

Nâng Giáo huấn Xã hội Công giáo lên một tầm cao mới

“Nó muốn chỉ về việc tạo ra một não trạng biết nghĩ đến cộng đồng và vị trí ưu tiên của sự sống vượt lên trên việc chiếm hữu của cải bởi một số ít người”, Đức Giáo hoàng Phanxicô nói, trích dẫn tài liệu quan trọng đầu tiên của mình, Tông Huấn “Evangelii Gaudium” (số 188).

Trên thực tế, có khả năng sẽ có một số trích dẫn từ Tông huấn năm 2013 này trong Thông điệp sắp tới của Đức Giáo hoàng Phanxicô về Tinh thần huynh đệ nhân loại. Và chắc chắn cũng có nhiều sự tham khảo đến Thông điệp Laudato si‘ năm 2015.

Điều này không có nghĩa là thông điệp sẽ chỉ đơn giản là một sự tuyên bố lại, “điểm nổi bật” hoặc “tốt nhất trong số” các tài liệu trước đó. Không phải vậy, bất cứ điều gì được công bố tiếp theo sẽ được xây dựng dựa trên những văn kiện này và những suy tư khác mà Đức Giáo hoàng Phanxicô, các vị trợ tá của Ngài và nhiều người khác đã đưa ra về những vấn đề này trong vài năm qua.

Giống như bất kỳ một người thầy tuyệt vời nào, Đức Giáo hoàng Phanxicô nhận thức được rằng điều quan trọng là phải tiếp tục trở lại theo những cách khác nhau và thăm dò hơn đối với vấn đề này. Mong rằng Thông điệp tiếp theo sẽ nâng Giáo huấn Xã hội của Giáo hội lên một cấp độ hoàn toàn mới.

Minh Tuệ (theo La Croix)

Bài liên quan

Tin tức mới

Facebook

Youtube