Học thuyết Xã hội Công giáo: Nguồn ý tưởng hậu Covid-19

Đức Thánh Cha Phanxicô và bà Marie Dennis, Chủ tịch Tổ chức Pax Christi Quốc tế

Đức Thánh Cha Phanxicô và bà Marie Dennis, Chủ tịch Tổ chức Pax Christi Quốc tế

Đức Thánh Cha Phanxicô chắc chắn về điều này và đang lặp lại xác quyết đó với tất cả mọi người: chúng ta sẽ thoát khỏi cuộc khủng hoảng và trở nên tốt hơn hoặc xấu đi sau đại dịch. Cuộc khủng hoảng toàn cầu đòi hỏi các thông số về sự chung sống của con người phải được tái xem xét thông qua lăng kính của sự liên đới. Dựa trên ý tưởng nền tảng này, “Covid-19: Xây dựng một tương lai khỏe mạnh hơn” đã được tạo ra với sự hợp tác của Thánh Bộ Cổ võ sự Phát triển Con người Toàn diện, nhằm đưa ra một tầm nhìn có thể dẫn đến sự khởi đầu của một tinh thần huynh đệ mới sau đại dịch.

Đại dịch Coronavirus giống như âm bản của một bức ảnh. Nó đang đưa sự bất công xã hội lên hàng đầu và do đó, thể hiện các đường hướng hành động.

Bà Marie Dennis thuộc Tổ chức Pax Christi Quốc tế hoàn toàn xác quyết về điều này. Bà Marie là một chuyên gia được Đức Thánh Cha Phanxicô mời tham gia Ủy ban Covid-19 đang nỗ lực làm việc để hình dung thế giới hậu Covid-19. Tình huống này, bà Marie khẳng định, “đã giúp tôi nhận ra sự mong manh của cuộc sống, trọng tâm của các mối quan hệ và tầm quan trọng của cộng đồng. Covid-19 đang phơi bày sự bất công và bạo lực sâu sắc khiến quá nhiều người, nhiều cộng đồng và nhiều quốc gia dễ bị tổn thương hơn những người khác”. Và Giáo hội, bà Marie nhấn mạnh, với Giáo huấn Xã hội “có thể giúp tạo ra và đánh giá những ý tưởng có thể định hình một tương lai công bằng và bền vững hơn”.

Điều này đặc biệt đúng đối với những người trẻ, những người mà, trong bối cảnh của sự bất ổn khủng khiếp này, đã bị tước đoạt quyền được học hành.

 Thông qua Ủy ban Covid-19 của Vatican, Đức Thánh Cha Phanxicô đã đưa ra khả năng lãnh đạo đầy cảm hứng cho thế giới đang bị tổn thương của chúng ta. Sự chú ý của Ngài đến tác động của đại dịch đối với những người dễ bị tổn thương và bị gạt ra bên lề trong các xã hội của chúng ta đã giúp thế giới nhìn nhận nhận Ngài như một vị Mục tử có khả năng động viên và an ủi duy nhất.

Đồng thời, công việc đa chiều của Ủy ban Covid-19 thể hiện sự nghiêm túc trong ý định thăm dò gốc rễ của cuộc khủng hoảng mà chúng ta đang phải đối mặt và hình dung một tương lai hài hòa hơn với tầm nhìn của Thông điệp Laudato Si’. Khi khám phá các khía cạnh khác nhau của cuộc khủng hoảng này, tôi ngày càng ấn tượng bởi nhu cầu cấp thiết của sự biến đổi trên toàn thế giới – cuộc hoán cải môi sinh và sự chuyển đổi sang Tin Mừng bất bạo động.

Đức Thánh Cha Phanxicô đã yêu cầu Ủy ban Covid-19 đặt nền móng cho tương lai thay vì chuẩn bị đối phó với nó. Vai trò của Giáo hội Công giáo với tư cách là một tổ chức trong nỗ lực này là gì?

Giáo hội Công giáo có sức mạnh triệu tập rất lớn. Ủy ban Covid-19 là một trong số rất nhiều ví dụ trong những năm gần đây khi các vấn đề toàn cầu cực kỳ quan trọng, bao gồm vấn đề giải trừ vũ khí hạt nhân, khai thác mỏ, những người di cư và những người tị nạn, an ninh mạng, bất bạo động, hòa bình và hơn thế nữa, là chủ đề của các hội nghị và sự kiện của Vatican. Có khả năng tập hợp kinh nghiệm sâu sắc từ các bối cảnh khác nhau trên khắp thế giới với các nghiên cứu khoa học xuất sắc, phân tích kinh tế xã hội và môi trường, và Giáo huấn Xã hội Công giáo, Giáo hội Công giáo có thể giúp tạo ra và đánh giá các ý tưởng có thể định hình một tương lai công bằng và bền vững hơn.

rút ra được bài học cá nhân nào (nếu có) từ trải nghiệm của đại dịch? Bà hy vọng sẽ nhìn thấy những thay đổi cụ thể nào sau cuộc khủng hoảng này trên cả phương diện cá nhân và toàn cầu?

 Kinh nghiệm của đại dịch đã giúp tôi nhận ra sự mong manh của cuộc sống, trọng tâm của các mối quan hệ và tầm quan trọng của cộng đồng. Covid-19 đang phơi bày sự bất công và bạo lực sâu sắc khiến quá nhiều người, cộng đồng và quốc gia dễ bị tổn thương hơn những người khác. Sau cuộc khủng hoảng này, tôi hy vọng sẽ có sự thay đổi lớn trong các ưu tiên quốc gia, giảm chi tiêu đối với các loại vũ khí và chiến tranh, và đầu tư đáng kể vào các lĩnh vực y tế, giáo dục và chăm sóc trái đất. Tôi tin rằng những hạt giống của tinh thần bất bạo động đang được gieo trồng bởi tất cả những người phản ứng theo bất kỳ cách thức nào hữu ích đối với những đau khổ do Covid-19 gây ra. Những hạt giống này, nếu như được nuôi dưỡng và chăm sóc cẩn thận, có thể làm nảy sinh một sự toàn cầu hóa của tinh thần liên đới bắt nguồn từ tinh thần bất bạo động vốn sẽ thúc đẩy một nền hòa bình công bằng và bền vững.

Việc chuẩn bị cho thế giới hậu Covid-19 bao gồm việc hình thành các thế hệ tương lai, những người sẽ buộc phải đưa ra các quyết định để tạo ra những con đường mới. Theo nghĩa này, liệu giáo dục có thể bị coi như là “cái giá” để giảm bớt, ngay cả trong thời kỳ khủng hoảng?

Tương lai sẽ được quyết định bởi chất lượng, phương pháp học và nội dung giáo dục mà chúng ta cung cấp cho các thế hệ trẻ và bởi khả năng của xã hội trong việc nuôi dưỡng tiềm năng to lớn của một đứa trẻ ngay từ những năm đầu tiên. Nhà giáo dục được kính trọng Maria Montessori đã nói về nhiệm vụ của nhà giáo dục là nuôi dưỡng ở trẻ “lòng dũng cảm về đạo đức”, “lương tâm vững vàng” và ý thức về phẩm giá và giá trị của chính những đứa trẻ này. Các gia đình và cộng đồng địa phương lành mạnh, tinh thần liên đới của con người, hòa bình thế giới và sự sống còn của hành tinh theo nhiều cách sẽ phụ thuộc vào khả năng và sự sẵn sàng đầu tư của chúng ta vào nền giáo dục bắt nguồn từ tình yêu thương và tạo ra năng lực tư duy sáng tạo và phản biện.

Hàng chục triệu trẻ em trên thế giới không được tiếp cận với giáo dục. Liệu Điều 26 của Tuyên ngôn Thế giới về Nhân quyền, trong đó khẳng định rằng mọi người đều có quyền được giáo dục miễn phí và bắt buộc, ít nhất là về giáo dục tiểu học, có thể bị bỏ qua?

Không, điều 26 không thể bị bỏ qua. Mục tiêu Phát triển bền vững số 4 đã làm rõ nhu cầu bức thiết về giáo dục chất lượng và sự bất bình đẳng sâu sắc về cơ hội giáo dục đang tồn tại ở nhiều quốc gia và trên toàn thế giới. Covid-19 đã làm trầm trọng thêm tình trạng bất bình đẳng đó. Khi 1,6 tỷ trẻ em và thanh thiếu niên bị ảnh hưởng bởi việc đóng cửa các trường học, rõ ràng là việc học tập từ xa đã xa tầm với đối với ít nhất 500 triệu học sinh và sự chú ý đến tình trạng thâm hụt giáo dục còn cấp bách hơn nữa.

Ngân sách giáo dục đôi khi bị cắt giảm mạnh ngay cả ở các quốc gia giàu có. Liệu có thể thực sự có mong muốn không đầu tư vào các thế hệ tương lai?

Đồng thời, thế giới đã chi hàng nghìn tỷ USD cho các loại vũ khí và chuẩn bị cho chiến tranh, đánh cắp các nguồn lực từ việc cung cấp cho các cộng đồng lành mạnh, kiên cường, được giáo dục tốt để có thể làm chậm sự lây lan của dịch bệnh và phục hồi nhanh chóng hơn trước các mối đe dọa nghiêm trọng như đại dịch Covid-19 . An ninh đích thực trong đó cả cộng đồng trái đất có thể phát triển sẽ chỉ xuất hiện từ sự chú ý nghiêm túc đến việc đáp ứng các nhu cầu cơ bản của con người, bao gồm cả giáo dục, trên phạm vi toàn cầu. Covid-19 đã phơi bày những bất công xã hội sâu sắc, trong số đó là việc thiếu khả năng tiếp cận với dịch vụ chăm sóc sức khỏe và giáo dục chất lượng cao. Việc chuyển kinh phí từ chi tiêu quân sự sang giáo dục dường như là một cách rõ ràng để đầu tư vào một tương lai công bằng, hòa bình và bền vững.

 Mặc dù gặp khó khăn về kinh tế, nhưng Giáo hội Công giáo đang ở tuyến đầu cung cấp giáo dục cho những người nghèo nhất. Như chúng ta đã chứng kiến trong trận đại dịch này, các biện pháp cách ly xã hội đã có những tác động đáng kể đến các trường học Công giáo. Nhưng Giáo Hội tiếp tục chào đón tất cả mọi người, không có sự phân biệt dựa trên tín ngưỡng, tạo không gian cho sự gặp gỡ và đối thoại. Khía cạnh này quan trọng như thế nào?

 Sự đóng góp của các trường học Công giáo cho hòa bình và sự thịnh vượng trong các cộng đồng bị chia rẽ và các quốc gia bị chôn vùi bởi bạo lực là rất đáng kể. Công việc đáng chú ý của các Nữ tu Đa Minh ở Iraq trong việc cung cấp giáo dục cho các sinh viên Kitô giáo và Hồi giáo là một ví dụ tuyệt vời. Việc gặp gỡ và đối thoại là vô cùng quan trọng. Đặc biệt có giá trị là những trường học mà ở đó sự toàn vẹn tuyệt đối của mỗi người trưởng thành và sự tôn trọng đối với mỗi học sinh được coi như là một lối sống và nơi chương trình giảng dạy bao gồm sự khám phá sâu sắc về tinh thần bất bạo động như một cách sống và một công cụ quan trọng để biến đổi các cuộc xung đột.

Giáo dục về tôn giáo có thể đóng góp gì cho những người trẻ tuổi, đặc biệt là trong một thế giới ngày càng bị thúc đẩy bởi sự chia rẽ, sợ hãi và căng thẳng?

Tại trường Cao đẳng Miriam ở Philippines, thông qua Trung tâm Giáo dục Hòa bình và Pax Christi, các sinh viên Công giáo đã xây dựng mối quan hệ lâu dài với các sinh viên Hồi giáo ở Davao. Họ đã trở nên quen biết nhau như những người bạn và hiểu được những giá trị chung của các truyền thống tôn giáo khác nhau của họ. Các sinh viên cùng cộng tác với nhau để thúc đẩy các giải pháp công bằng cho nhiều năm xung đột ở đất nước của họ. Trung tâm Giáo dục Hòa bình đã đóng vai trò quan trọng trong việc truyền bá mối quan tâm đến giáo dục hòa bình trên khắp Philippines.

Minh Tuệ (theo Vatican News)

Bài liên quan

Tin tức mới

Facebook

Youtube