Cấu trúc kinh tế và tài chính toàn cầu hậu Covid-19

58.FondazioneAristideMerloni-696x491

(từ trang blog của Học viện Thánh Anphongsô)

Vào ngày 6 tháng 7 năm 2020, 120 Giám mục từ khắp nơi trên thế giới đã ký lời kêu gọi của CIDSE (Coopération Internationale pour le Développement et la Solidarité), vốn là tổ chức được thành lập vào năm 1967 để điều phối cam kết thực hiện một số mục tiêu do Công đồng Vatican II đề ra đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy hòa bình trên thế giới, bao gồm việc quan tâm đến người nghèo và những người bị áp bức và thúc đẩy công lý ở cấp độ toàn cầu. Vì mục tiêu này, CIDSE là một cơ cấu tập hợp và điều phối các cơ quan Công giáo nhằm thúc đẩy sự phát triển và tinh thần liên đới ở Châu Âu và Bắc Mỹ.

Lời kêu gọi nhắc lại nhu cầu cấp thiết về sự cần mẫn, công việc điều tra dữ liệu và thông tin nhằm xác định các vấn đề quan trọng liên quan đến chuỗi cung ứng toàn cầu, bằng cách kết nối các nhà máy trên toàn thế giới, vượt ra ngoài biên giới quốc gia. Cuộc điều tra này nhằm mục đích cung cấp các công cụ bảo vệ đầy đủ để ngăn chặn lạm dụng và đảm bảo sự liên đới toàn cầu và tôn trọng nhân quyền. Trên thực tế, ngày càng có nhiều công ty “vô trách nhiệm”, thông qua hoạt động của họ, trở thành những kẻ đồng phạm trong các tình huống bất công, vi phạm nhân quyền và bóc lột những người lao động mà phần lớn thế giới phụ thuộc vào công việc của họ.

Có một thực tế là trong những năm gần đây, một số vụ bê bối đã nổ ra liên quan đến các công ty đa quốc gia và xuyên quốc gia, đặt ra câu hỏi về vấn đề đạo đức luân lý của hệ thống kinh tế hiện tại, vốn ủng hộ một cách có hệ thống những lợi ích cá nhân với cái giá phải trả đó là công ích và lợi ích của gia đình nhân loại toàn cầu. Chỉ cần đề cập đến vụ bê bối hồ sơ Panama (năm 2016) về việc trốn thuế nhờ vào các thiên đường thuế, trong đó tiết lộ việc biển thủ các nguồn lực có thể được sử dụng để xây dựng và duy trì các dịch vụ công như bệnh viện hoặc trường học; vụ dieselgate (năm 2015) vốn đã vạch trần việc làm sai lệch dữ liệu về lượng khí thải gây ô nhiễm từ ô tô được bán ở Hoa Kỳ và Châu Âu; việc lợi dụng các ngành công nghiệp bảo hộ lao động được trả lương thấp và không được bảo vệ ở miền Nam thế giới để sản xuất với chi phí rất thấp. Với tình tiết xấu hơn đó là khi các công ty xuyên quốc gia nhận thấy lợi ích của mình bị đe dọa bởi luật môi trường hoặc xã hội, đến lượt mình, họ lại tự bảo vệ mình bằng cách đe dọa các Quốc gia bằng hành động pháp lý, thông qua việc nhờ đến Cơ quan giải quyết tranh chấp giữa Nhà đầu tư-Nhà nước (ISDS), một công cụ của luật quốc tế được quy định trong hầu hết các hiệp ước đầu tư song phương và đa phương, trong đó đảm bảo cho nhà đầu tư nước ngoài quyền khởi kiện các thủ tục giải quyết tranh chấp chống lại chính phủ nước sở tại. Ví dụ, trong năm 2014, nó có nguy cơ không hiệu quả nếu xem xét rằng trong năm 2014, 53% các tranh chấp được giải quyết bằng một thỏa thuận hoặc phán quyết có lợi cho công ty.

Đây chỉ là một vài ví dụ về cách các công ty đa quốc gia và xuyên quốc gia hưởng lợi từ các quy định quốc tế yếu kém trong việc bảo vệ thiện ích chung, thiên về lợi nhuận và lợi ích riêng. Đây chỉ là một vài ví dụ về cách các công ty đa quốc gia và xuyên quốc gia hưởng lợi từ các quy định quốc tế yếu kém trong việc bảo vệ lợi ích chung, thiên về lợi nhuận và lợi ích riêng. Tuy nhiên, trong giai đoạn lịch sử như hiện nay, trong đó đại dịch coronavirus đã làm đảo lộn rất nhiều điều chắc chắn, khiến người ta cho rằng có lẽ mọi thứ sẽ không như trước đây, hệ thống kinh tế hướng đến lợi nhuận và văn hóa lãng phí (Evangelii Gaudium, số 53), phải được giám sát chặt chẽ, hầu nắm bắt cơ hội để tái xem xét cơ cấu kinh tế và tài chính của thế giới và bắt đầu các quá trình kinh tế và xã hội hướng tới sự chuyển đổi sang các cấu trúc thế giới đảm bảo sự công bằng, liên đới và tôn trọng nhân quyền.

Trên thực tế, những hậu quả có hại đối với quyền của người lao động và môi trường do mức tiêu thụ và sản xuất chưa từng có hiện đang ở ngay trước mắt mọi người. Đồng thời, nhận thức của công chúng về tính dễ bị tổn thương của các chuỗi cung ứng toàn cầu ngày càng tăng, thúc đẩy khả năng của các quy định chặt chẽ hơn nhằm bảo vệ đầy đủ phẩm giá của mỗi người và chuỗi cung ứng linh hoạt hơn có khả năng bảo vệ công trình sáng tạo mà Thiên Chúa đã trao phó cho con người.

Về vấn đề này, những lời được Đức Thánh Cha Phanxicô tuyên bố trong Thông điệp “Urbi et Orbi” nhân dịp Đại Lễ Phục sinh năm 2020 cần được mọi người suy ngẫm một cách cẩn thận, bắt đầu từ các nhà lãnh đạo kinh tế và chính trị: “Trong những tuần lễ này, cuộc sống của hàng triệu người đã đột ngột thay đổi. Đối với nhiều người, việc ở nhà là cơ hội để suy ngẫm, tạm gác lại nhịp sống bận rộn, ở bên cạnh những người thân yêu và tận hưởng sự quây quần sum họp của họ. Tuy nhiên, đối với nhiều người, đó cũng là thời điểm lo lắng cho tương lai không chắc chắn vì họ có nguy cơ mất việc làm và những hậu quả khác mà cuộc khủng hoảng hiện tại mang lại. Tôi khuyến khích tất cả những người có trách nhiệm chính trị tích cực nỗ lực làm việc vì thiện ích chung của mọi công dân, cung cấp các phương tiện và công cụ cần thiết để giúp mọi người có một cuộc sống phù hợp với phẩm giá”.

Leonardo Salutati

Minh Tuệ (theo Scala News)

Bài liên quan

Tin tức mới

Facebook

Youtube