Vụ McCarrick và vụ Zanchetta có thể gây khó khăn cho ĐTC Phanxicô?

Chúa Nhật, 10-02-2019 | 20:59:25

Phân tích của JD Flynn về tác động tiêu cực của vụ McCarrick và vụ Zanchetta gây ra cho ĐTC Phanxicô trước Hội nghị thượng đỉnh về vấn đề lạm dụng tính dục tại Vatican.

190210ĐTC

Một hội nghị thượng đỉnh được chờ đợi từ lâu về vấn đề lạm dụng tình dục sẽ diễn ra tại Vatican trong hai tuần tới.

Cuộc họp đã được công bố vào hồi tháng 9, một vài tháng sau những cáo buộc lạm dụng và cưỡng ép tình dục từ phía Tổng Giám mục Theodore McCarrick đã trở nên công khai, và chỉ vài tuần sau khi chính ĐTC Phanxicô đã bị cựu Sứ Thần Tòa Thánh, TGM Carlo Vigano, vu cáo là đã không phản ứng đầy đủ trước những thông tin đã được báo cáo về TGM McCarrick.

Không có gì ngạc nhiên khi có quá nhiều kỳ vọng trong số nhiều người Công giáo Hoa Kỳ đối với cuộc họp. Nó được coi như là trọng tâm của phản ứng của ĐTC Phanxicô đối với cuộc khủng hoảng lạm dụng tình dục đang gia tăng nhanh chóng của Giáo hội, và tầm quan trọng của nó đã được viện dẫn trong số những lý do mà Vatican đưa ra để trì hoãn một cuộc bỏ phiếu của Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ về các phương thức cải cách đã hy vọng sẽ được thông qua vào tháng 11 vừa qua.

Các nhà tổ chức, các quan chức Vatican và thậm chí chính ĐTC Phanxicô cũng đã cố gắng tiết chế những kỳ vọng đối với cuộc họp. Họ cho biết rằng các chính sách cụ thể sẽ không xuất hiện sau cuộc họp kéo dài ba ngày và thay vào đó, những người tham dự cuộc họp sẽ thảo luận về các nguyên tắc chung có thể được đưa về từng địa phương để triển khai thành các chính sách ở cấp quốc gia. Ngay từ đầu, các nhà tổ chức cũng cho biết rằng cuộc họp chủ yếu liên quan đến vấn đề lạm dụng tình dục trẻ vị thành niên và “những người lớn dễ bị tổn thương”, một thuật ngữ  đề cập đến những người trưởng thành bị thiểu năng trí tuệ hoặc tâm lý.

Một số quan chức Vatican đã gợi ý rằng cuộc họp sẽ tập trung chủ yếu vào việc khuyến khích các Hội đồng Giám mục ở những nơi xa xôi trên toàn cầu  thông qua một bộ chính sách tương tự như ‘Hiến chương Dallas’ do Hội đồng giám mục Hoa Kỳ ban hành, hoặc tài liệu  của các Giám mục Canada về ‘Việc bảo vệ trẻ vị thành niên khỏi vấn đề lạm dụng tình dục’.

Tất nhiên, ít nhất là tại thời điểm này, người ta vẫn chưa chú trọng đến sự thất vọng của một số người Công giáo Hoa Kỳ trong việc phát triển các chuẩn mực mới liên quan đến việc bảo vệ trẻ vị thành niên. Thay vào đó, các tín hữu Công giáo Hoa Kỳ đang đòi Giáo hội phải trả lời trước những cáo buộc lạm dụng và ép buộc tình dục do các giám mục và những người có thẩm quyền trong Giáo hội gây ra đối với các chủng sinh, các linh mục trẻ, và những người khác, và trong việc thực hiện những thủ tục điều tra trước các cáo buộc về sự bất cẩn hoặc những hành động bất lương về phía các giám mục. Không có câu hỏi nào được những người Công giáo Hoa Kỳ nêu lên trong những tháng gần đây có khả năng trở thành trọng tâm của các cuộc thảo luận sẽ diễn ra trong tháng này tại Vatican.

Do đó, dường như không có khả năng rằng các kết quả thực tế của cuộc họp sẽ truyền cảm hứng cho những người Công giáo Hoa Kỳ, bao gồm các linh mục và giám mục, giúp họ có một sự tin tưởng nhiều hơn đối với cách thức Giáo hội xử lý hàng loạt những vấn đề xảy ra tại các Giáo phận trên khắp Hoa Kỳ, trong số đó, có việc thiếu nhận thức về trách nhiệm của Giám mục cũng như những lo ngại về một nền văn hóa vốn chưa giải quyết ổn thỏa vấn đề cưỡng ép và lạm dụng tình dục liên quan đến những người trưởng thành.

Nếu như kết quả của hội nghị thượng đỉnh khó có thể khôi phục niềm tin của người Công giáo tại Hoa Kỳ, thì trong trường hợp như vậy, mục tiêu của cuộc họp hay bất kỳ thành công nào trên mặt trận đó, đều sẽ phụ thuộc vào cách hành động của ĐTC Phanxicô cũng như thông điệp mà Ngài chọn để đưa ra.

Nếu ĐTC Phanxicô có thể trấn an các tín hữu Công giáo Hoa Kỳ rằng Ngài sẽ làm việc với các quan chức của Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ để giúp thực hiện một số sửa đổi đang được xem xét hồi tháng 11 vừa qua hoặc một số cải cách khác, thì Ngài sẽ có thể khởi động việc phục hồi sự tin tưởng giữa những người Công giáo Hoa Kỳ.

Nhưng khi cuộc họp bắt đầu, có ít nhất hai yếu tố có thể khiến người Công giáo Hoa Kỳ khó tin tưởng vào sự lãnh đạo của ĐTC Phanxicô về vấn đề này.

Yếu tố đầu tiên chính là vụ TGM McCarrick. Người ta đồn đại ở Roma rằng một phán quyết trong phiên tòa xét xử theo Giáo Luật đối với trường hợp của TGM McCarrick sẽ được đưa ra, và có thể sẽ được công bố sớm nhất là vào ngày 12 tháng 2. TGM McCarrick được cho là sẽ bị trục xuất khỏi hàng giáo sĩ. Các nguồn tin nói với CNA rằng TGM McCarrick cũng có thể rời khỏi Chủng viện Kansas nơi ông đang sống để cư trú trong một căn hộ riêng. Nhưng bất kể TGM McCarrick có bị bãi bỏ tư cách giáo sĩ hay không, thì nhiều người Công giáo Hoa Kỳ, trong đó có cả các giám mục, vẫn có khả năng sẽ tiếp tục hối thúc Vatican trả lời cho câu hỏi ai là những người đã biết về hành tung của TGM McCarrick và biết từ khi nào.

Bằng chứng dường như chứng minh rằng các quan chức Vatican ít nhất đã biết tường tận về tai tiếng của McCarrick trong nhiều thập kỷ. Phản ứng về sự hiểu biết tường tận đó, theo đánh giá của một số nhà quan sát, dường như đã được hâm nóng. Và trong khi các cuộc thảo luận về quá khứ của McCarrick và về sự hiểu biết của Vatican, có xu hướng nhanh chóng gây ra  cuộc chiến có thể tàn phá cả đôi bên, có vẻ như người Công giáo Hoa Kỳ sẽ tiếp tục chất vấn về việc làm thế nào TGM McCarrick lại có thể leo lên được một địa vị nổi trội như vậy trong Giáo hội, và về việc ai, ở Mỹ và trong hàng giáo phẩm của Giáo hội, đã bao che cho vị giám chức này.

Cho đến nay, dường như ĐTC Phanxicô chưa sẵn sàng công bố một báo cáo kỹ lưỡng về kết quả của cuộc điều tra nội bộ của Vatican về TGM McCarrick, hoặc chỉ thị một cuộc điều tra toàn diện hơn về phía nhà nước.

Một phán quyết trong phiên tòa về vụ việc của TGM McCarrick có thể sẽ làm hài lòng nhiều người Công giáo rằng công lý đã được thực thi. Nhưng nếu như câu trả lời không được đưa ra về cuộc điều tra sâu rộng và toàn diện hơn về vụ việc của TGM McCarrick, và nếu như người kế nhiệm của TGM McCarrick ở Washington, Đức Hồng y Donald Wuerl, vẫn đang lãnh đạo Tổng Giáo phận Washington khi hội nghị thượng đỉnh bắt đầu, thì ít nhất sẽ có một số người Công giáo khó có thể tin tưởng vào cam kết đổi mới chân thành của ĐTC Phanxicô.

Trở ngại thứ hai mà ĐTC Phanxicô sẽ phải đối mặt chính là cuộc điều tra về Giám mục Gustavo Oscar Zanchetta người Argentina. Vị giám chức này đang phải đối mặt với những cáo buộc cưỡng bức tình dục và những hành vi sai trái liên quan đến các chủng sinh. Giám mục Zanchetta đã từ nhiệm khỏi vai trò lãnh đạo Giáo phận Oran vào tháng 7 năm 2017, với lý do không thể gánh vác trọng trách đã đảm nhận từ năm 2013. Vào tháng 12 năm 2017, Đức Cha Zanchetta đã được ĐTC Phanxicô bổ nhiệm vào vị trí lãnh đạo mới được thành lập tại APSA, bộ phận giám sát việc nắm giữ bất động sản và tài chính của Vatican.

Tháng trước, Associated Press đã đưa tin rằng ít nhất là vào năm 2015 ĐTC Phanxicô đã biết đến những cáo buộc về những hành vi sai trái của Giám mục Zanchetta, và thậm chí đã được gửi cho những bức ảnh dâm dục tự chụp của vị giám chức này để xem xét. Rõ ràng là ĐTC Phanxicô đã chấp nhận những lời bào chữa của Giám mục Zanchetta rằng chiếc điện thoại di động của ông đã bị hack và đồng thời bác bỏ những cáo buộc như là một phần của chiến dịch bôi nhọ vị giám chức này.

Nói tóm lại, ít nhất ĐTC Phanxicô dường như đã cho phép Giám mục Zanchetta tiếp tục giữ vai trò Giám mục Giáo phận trong hai năm sau khi đã biết về những cáo buộc nghiêm trọng chống lại vị giám chức này, và sau đó đã bổ nhiệm ông vào một vị trí tại Vatican khi ông  không thể quản lý Giáo phận.

Một cuộc điều tra về Giám mục Zanchetta hiện đang được tiến hành. Vụ việc có liên can đến ĐTC Phanxicô hay không, tất nhiên, chưa được biết đến. Câu chuyện đã không thu hút được nhiều sự chú ý ở Hoa Kỳ – một phần vì AP đã đưa tin chỉ vài ngày trước khi dân Mỹ chú ý đến Nathan Phillips và vụ bê bối truyền thông xã hội xung quanh sự kiện ‘March for Life’. Nhưng nhiều chi tiết có thể xuất hiện trong vài tuần tới, và các giám mục, chắc chắn, đang theo dõi câu chuyện này một cách chặt chẽ.

Nếu như ĐTC Phanxicô lập luận một cách thuyết phục rằng Ngài quả thực đang thực sự nghiêm túc trong việc xóa bỏ văn hóa giáo sĩ trị và văn hóa giữ kín mọi bí mật, thì những cáo buộc kết nối Ngài với vụ việc của Giám mục Zanchetta có thể sẽ trở thành một trở ngại lớn đối với chính Ngài, đặc biệt nếu như những vấn đề này vẫn chưa được giải quyết.

Những yếu tố đó có thể chẳng mấy tốt đẹp đối với kết quả tức thì của hội nghị thượng đỉnh tại Vatican. Tuy nhiên, điều đáng chú ý là đằng sau hậu trường, giới chức lãnh đạo của Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ đã làm việc với các quan chức trong Giáo triều Roma về việc sửa đổi hàng loạt những đề nghị cải cách của họ. Họ có khả năng hoàn thiện một số biện pháp được đề xuất tại các cuộc họp của ủy ban vào tháng 3, để đệ trình những đề xuất này cho Roma phê duyệt trước bất kỳ cuộc bỏ phiếu nào có thể có trong cuộc họp tại Baltimore vào tháng 6.

Cho dù người Công giáo có tin chắc vào quá trình đó hay không, xem ra sự thất vọng sôi sục của họ, những người đang bị đốt cháy bởi những kỳ vọng không được cuộc họp của Vatican đáp ứng, vẫn còn lù lù hiện hữu.

Trong cả hai trường hợp, mối tương quan giữa ĐTC Phanxicô và Giám mục Zanchetta vẫn cung cấp một bài học quý giá cho các giám mục, tại Hoa Kỳ cũng như các nơi khác. AP đã đưa tin rằng ĐTC Phanxicô là cha giải tội lâu năm của Giám mục Zanchetta, và khi còn là Tổng Giám mục Địa phận Buenos Aires, ĐTC Phanxicô đã coi Giám mục Zanchetta như là đứa con thiêng liêng của mình.

Một mối tương quan như thế, giữa người giải tội và hối nhân, hoặc giữa vị linh hướng và người được nhận sự hướng dẫn, có thể làm vẩn đục sự phán đoán, nếu như người ấy lại đang ở trong mối quan hệ hành chính liên quan đến hàng giáo phẩm. Có vẻ điều đó đôi khi gần như không thể tránh khỏi.

Chẳng hạn như, các nhân viên giáo xứ nhanh chóng học được rằng, dù thế nào, họ luôn phải cẩn thận để không lẫn lộn các diễn đàn, rằng thường không phải là một ý tưởng tốt khi bề trên của một người nào đó lại trở thành Cha giải tội của người đó. Các Chủng viện và các Học viện dòng tu đã đặt ra các quy tắc rõ ràng về việc giữ cho các mối tương quan tâm linh bí mật, đặc biệt là các cuộc nói chuyện trong tòa giải tội, luôn phải ở bên ngoài “hệ thống điều hành”. Các Giám mục nói chung cần phải hết sức cẩn trọng để không trở thành những người bạn tâm giao thân thiết về mặt tâm linh của các linh mục và bề dưới của họ.

Một sự biết về thói quen tội lỗi của bề dưới đôi khi có thể dẫn đến thành kiến bất công về người đó hoặc gây ra sự nghi ngờ. Nhưng cũng như thường lệ, nó có thể dẫn đến một hình thức đồng cảm hỗn độn đối với một người bề dưới. Sự đồng cảm đó, nếu như không được kiểm soát, có thể dẫn đến những quyết định hành chính yếu kém. Thực tế đó có thể giúp giải thích lý do tại sao các giám mục đã xử lý không đúng đắn đối với những cáo buộc chống lại các linh mục của họ, ít nhất là trong một số trường hợp. Và, mặc dù cả ĐTC Phanxicô và Giám mục Zanchetta đều không nói gì, nhưng thực tế kia vẫn có thể giúp giải thích tại sao ĐTC Phanxicô dường như đã xử lý sai tình huống của Giám mục Zanchetta – nếu như ĐTC Phanxicô có mối quan hệ cha con với vị giám chức, và nhận thức về sự tranh đấu rõ ràng của mình, ĐTC Phanxicô có thể đã mắc phải những sai lầm trong việc đưa ra những phán quyết hành chính – chẳng hạn như cho phép vị giám chức này tiếp tục tại nhiệm tại Giáo phận, hoặc tìm một vị trí khác cho vị giám chức tại Vatican.

Đó chính là những vấn đề mà ĐTC Phanxicô có thể phải đối mặt trong quá trình điều tra vụ việc Giám mục Zanchetta, và chúng có thể cung cấp cho ĐTC Phanxicô cái nhìn sâu sắc về sự cần thiết cần phải phân định chính xác hơn giữa vai trò tâm linh của các giám mục với tư cách là những vị mục tử, với những trách nhiệm hành chính của họ trong tư cách là những người lãnh đạo các Giáo phận.

Tất nhiên, có những tình tiết khác cần phải theo dõi khi hội nghị thượng đỉnh tại Vatican gần kề. Những câu hỏi xoay quanh cách thức Đức Hồng Y Daniel DiNardo, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ, đã xử lý một số cáo buộc trong Tổng Giáo phận Galveston-Houston của mình. Những báo cáo mới đã chứng minh phạm vi của một vấn đề mang tính toàn cầu liên quan đến hành vi cưỡng ép và lạm dụng tình dục đối với các nữ tu. Các giám mục Hoa Kỳ tiếp tục đối mặt với các cuộc điều tra của tiểu bang và liên bang, và một số giám mục, những người bị cáo buộc về những hành vi sai trái, vẫn tiếp tục tại nhiệm mà không có các cuộc điều tra rõ ràng.

ĐTC Phanxicô cho biết rằng Ngài đang nỗ lực làm việc để chuẩn bị cho cuộc họp, và đồng thời kêu gọi mọi người cầu nguyện. Mặc dù hội nghị thượng đỉnh có thể đạt được rất nhiều điều tốt đẹp trên phạm vi toàn cầu, nhưng nếu đó cũng là để nhằm khôi phục sự tin tưởng của Hoa Kỳ vào sự lãnh đạo của Giáo hội, thì những lời cầu nguyện đó chắc chắn sẽ vô cùng cần thiết.

Minh Tuệ chuyển ngữ

Tin mới

uk

Protests_in_downtown_Port_au_Prince_drew_nearly_2000_people_on_June_13_2019_Credit_Chandan_KhannaAFPGetty_Images_

cq5dam.thumbnail.cropped.750.422

cq5dam.thumbnail.cropped.750.422

This photo shows the inside of the European Court of Human Rights (ECHR) in Strasbourg, eastern France, on February 7, 2019. (Photo by FREDERICK FLORIN / AFP)

cq5dam.thumbnail.cropped.750.422 (1)

cq5dam.thumbnail.cropped.750.422

timthumb

cq5dam.thumbnail.cropped.750.422

Lc-1025-37

cq5dam.thumbnail.cropped.750.422

20190305T1116-1354-CNS-NIGERIA-KAIGAMA-BRIDGE_800-690x450

20190604T0817-1906-CNS-CONFESSIONAL-PRIVILEGE-IMPORTANCE_800-690x450

primopiano_8314

cq5dam.thumbnail.cropped.750.422

Nguồn ảnh: Báo Tuổi trẻ

1562752086

5d259177615de_600

unnamed

Cardinal_Baltazar_Enrique_Porras_Cardozo_of_Merida_Venezuela_takes_possession_of_St_John_the_Evangelist_in_Rome_Italy_on_June_12_2017_Credit_Daniel_Ibanez_7_CNA