Từ vấn nạn bê bối lạm dụng tình dục cho đến vụ bê bối tài chính, năm 2018 đã thử thách ĐTC Phanxicô về việc cải cách Giáo hội

Thứ Sáu, 28-12-2018 | 06:23:18

Dưới đây là phần hai nhìn lại năm 2018 của ĐTC Phanxicô của Cộng tác viên Inés San Martín của tờ Crux. Phần một được dành cho chủ đề ‘Năm 2018 của ĐTC Phanxicô nhìn qua lăng kính của các chuyến Tông du nước ngoài’ 

Khi được bầu chọn vào chức vụ Giáo Hoàng vào tháng 3 năm 2013, Đức Hồng y Jorge Mario Bergoglio biết rằng mình đã được chọn để thực hiện nhiệm vụ ‘cải cách’. Tuy nhiên, quả là vẫn không rõ việc cải cách có ý nghĩa gì đối với ĐTC Phanxicô: làm sống lại hình ảnh công khai của Giáo hội, giải quyết cuộc khủng hoảng giáo sĩ lạm dụng tình dục toàn cầu, cải tổ chính Vatican hay dẫn dắt các tín hữu Công giáo trên khắp thế giới vào “một cuộc hoán cải mục vụ”.

Đức Phanxicô đã buộc phải giải quyết cuộc cải cách trên nhiều mặt trận trong suốt 12 tháng qua, tất cả đều đã thử thách Ngài theo nhiều cách thức khác nhau.

8807a68bb10327054414e3ff678711dd-690x450Vấn đề lạm dụng tính dục

Đã qua một thời gian dài những ngày mà ĐTC Phanxicô được bầu chọn là nhân vật của năm bởi hầu như tất cả mọi hãng tin tức lớn trên thế giới. Trên thực tế, lần đầu tiên kể từ khi được bầu làm Giáo Hoàng vào năm 2013, tên tuổi của ĐTC Phanxicô đã tạo ra rất ít tiếng vang cho tới khi giải thưởng Nobel Hòa bình đang đến gần trong năm nay.

Ít nhất một phần là bởi vì năm 2018 là một năm mà trong đó Giáo hội có nhiều tiêu đề đáng tiếc, hầu hết xoay quanh cuộc khủng hoảng giáo sĩ lạm dụng tình dục: báo cáo của bồi thẩm đoàn Pennsylvania; trường hợp của cựu Hồng y Theodore McCarrick, bị cáo buộc tội lạm dụng tình dục ít nhất ba trẻ vị thành niên ngoài hàng chục chủng sinh; Chile, nơi mà tất cả các Giám mục đều đệ đơn từ chức hồi tháng Năm chỉ là phần nổi của tảng băng; và Đức Hồng y George Pell người Úc, cựu thành viên của Hội đồng các Hồng y Cố vấn của ĐTC Phanxicô, đối mặt với hai vụ kiện liên quan đến vấn đề giáo sĩ lạm dụng tình dục trong quá khứ.

Tất cả những vụ bê bối này có nghĩa là trong năm nay, phần lớn sự tín nhiệm và thiện chí về mặt chính trị của ĐTC Phanxicô giành được trong bốn năm qua đã bị lãng phí. Chẳng hạn, những lời kêu gọi bảo vệ những người di cư và bảo vệ môi trường của Ngài hầu như không được chú ý.

Điều này đặc biệt có thể nhìn thấy trong chuyến viếng thăm của ĐTC Phanxicô đến Ireland, nơi mà truyền thông bị chi phối bởi những gì mà nhiều người cho là phản ứng không đồng đều hoặc chậm trễ của Ngài đối với cuộc khủng hoảng lạm dụng tính dục. Một cáo buộc của một vị cựu đại sứ Giáo Hoàng tại Hoa Kỳ trong ngày cuối cùng của chuyến viếng thăm đó đã đổ thêm dầu vào lửa, thậm chí ngay cả khi những tuyên bố của Đức Tổng Giám mục Carlo Maria Viganò đã gây chia rẽ dư luận.

Trong số những vấn đề khác, Đức TGM Viganò tuyên bố đã thông báo cho vị Giáo Hoàng người Argentina về vụ việc của ĐHY McCarrick vào năm 2013 và cho biết rằng ĐTC Phanxicô đã không đưa ra bất kỳ động thái nào, nhưng thay vào đó lại còn dỡ bỏ một loạt các biện pháp trừng phạt đối với nguyên Tổng Giám mục Địa phận Washington.

Mặc dù được kết nối với mọi sự kiện Công giáo lớn trong năm nay, nhưng không có trường hợp nào khác đó là sự thúc đẩy của ĐTC Phanxicô đối với cuộc cải cách rõ ràng như trong Giáo hội tại Chile.

Sau khi công khai đứng về phía một Giám mục địa phương bị cáo buộc về hành vi bao che trong ba năm – kể cả trong chuyến viếng thăm tới Chile vào tháng Giêng khi Ngài gọi những cáo buộc của những nạn nhân sống sót là “những điều vu khống” – ĐTC Phanxicô đã quay 180 độ và đứng về phía các nạn nhân sống sót của cựu linh mục Fernando Karadima, triệu tập ba nhóm người Chile đến Rome và thẳng thừng cáo buộc các giám mục lạm dụng, bao che, phá hủy chứng cứ và một danh sách dài bao gồm những thất bại khác.

Tất cả mọi giám mục Chile đều đã đệ đơn từ chức của mình với ĐTC Phanxicô vào hồi tháng Năm, sau cuộc họp ba ngày tại Thành phố vĩnh cửu. Cho đến nay, ĐTC Phanxicô đã đã chấp thuận đơn từ nhiệm của bảy người trong số đó, nhưng một vài người đứng đầu khác sẽ được xem xét, bao gồm cả Đức Tổng Giám mục Địa phận Santiago, Đức Hồng y Ricardo Ezzati, 77 tuổi, người đã bị một công tố viên địa phương đòi ra hầu tòa vì những cáo buộc về tội bao che.

Chile đã hướng ĐTC Phanxicô đến việc mở rộng sự nhận thức của mình về cuộc khủng hoảng và phạm vi toàn cầu của nó như thế nào.

Việc giải quyết vấn đề ở cấp độ toàn cầu đã trở thành một ưu tiên. Đó chính là lý do tại sao ĐTC Phanxicô lại phải triệu tập tất cả các vị Chủ tịch của các Hội đồng Giám mục trên toàn thế giới, cũng như những người đứng đầu các Giáo hội Đông phương trong sự hiệp thông với Rome, đến Vatican để tham dự cuộc họp từ ngày 21-24 tháng 2 sắp tới. Để chuẩn bị cho cuộc họp này, các vị Giám chức tham dự cuộc họp đã được đề nghị phải gặp gỡ những nạn nhân của vấn đề giáo sĩ lạm dụng tình dục còn sống sót.

Trong bài phát biểu thường niên của mình hôm 21 tháng 12 với các thành viên thuộc Giáo triều Rôma, có nghĩa là cơ quan quản trị của Giáo hội có trụ sở tại Rome, ĐTC Phanxicô đã hứa hẹn rằng Giáo hội sẽ không bao giờ che đậy những tội ác này và đồng thời cảnh báo những kẻ thủ phạm phải sẵn sàng để đối mặt với công lý.

Mặc dù bài phát biểu của ĐTC Phanxicô đã nhận được phản ứng trái chiều giữa những người sống sót bị lạm dụng, nhưng lời khen ngợi của Ngài dành cho các nhà báo đã giúp phát hiện ra những tội ác này trái ngược hoàn toàn với những bình luận của một số vị Giám chức cấp cao, một số người đang kiện các phóng viên hoặc những người đã cáo buộc các phương tiện truyền thông vì đã tạo ra cuộc khủng hoảng.

Công cuộc cải tổ Vatican

Khi được bầu vào chức vụ Giáo Hoàng vào năm 2013, Đức Phanxicô đã nhận biết rằng một trong những tiền đề của sự hỗ trợ của Ngài đó chính là kiến thức trực tiếp về việc tình trạng quan liêu của Vatican đã gây nhiễu loạn và trì trệ mọi thứ thế nào.

Ngay sau khi đắc cử Giáo Hoàng, ĐTC Phanxicô đã thành lập một nhóm gồm tám vị Hồng y cố vấn để giúp Ngài cải tổ Giáo triều La Mã. Trong năm 2018, cơ quan này đã hoàn tất bản dự thảo đầu tiên của Tông Hiến mới, để thay thế cho Tông Hiến đã được phê chuẩn dưới thời Giáo Hoàng của Đức Gioan Phaolô II. Tuy nhiên, một số nguồn tin đã chia sẻ với Crux rằng sau hơn hai chục cuộc họp, văn bản này giống như một bài tập cắt dán hơn là một tài liệu thực tế.

Sau đó, ĐTC Phanxicô đã bổ sung Quốc Vụ Khanh Tòa Thánh, Đức Hồng y Pietro Parolin người Ý vào Hội đồng Hồng y Cố vấn, nhưng cơ quan trước đây được biết đến với cái tên ‘C9’ đã mất đi ba Hồng y thành viên trong năm nay: ĐHY Laurent Monsengwo người Congo; ĐHY Javier Errazuriz người Chile, người đã bị cao buộc tội bao che; và ĐHY Pell, người mà cho đến ngày nay vẫn tiếp tục, trong thời gian vắng mặt, với tư cách là người đứng đầu Thánh Bộ Kinh tế của Vatican.

 Ngoài công việc được thực hiện bởi nhóm các vị Hồng y cố vấn, năm 2018 còn chứng kiến việc ĐTC Phanxicô bổ sung một số thành viên vào Giáo triều Rôma, phần lớn trong số họ đều là người Ý, và trong một số trường hợp, các cuộc bổ nhiệm đều có dính đến các vụ bê bối.

Trong tất cả các cơ quan của Vatican, cơ quan có nhiều thay đổi nhất là Ban Thư ký Truyền thông, được thành lập vào năm 2015. Cơ quan này có thẩm quyền đối với tất cả các văn phòng truyền thông của Tòa Thánh Thành quốc Vatican, bao gồm Hội đồng Giáo Hoàng về Truyền thông Xã hội; Văn phòng Báo chí Tòa Thánh, đứng đầu là ông Greg Burke người Mỹ; Dịch vụ Internet Vatican; Vatican News; Trung tâm Truyền hình Vatican; và tờ báo L’Osservatore Romano của Vatican.

Những thay đổi đối với cơ quan này bắt đầu bằng việc loại bỏ Tổng Trưởng của Thánh Bộ này, Đức Ông Dario Edoardo Vigano, trong bối cảnh của việc chỉnh sửa một bức thư của Đức Benedict XVI gây xôn xao dư luận liên quan đến một bộ sách về thần học của ĐTC Phanxicô. Đức Ông Dario Edoardo Vigano được thay thế bởi một giáo dân người Ý, ông Paolo Ruffini, giáo dân đầu tiên đứng đầu một cơ quan của Vatican.

Vào ngày 18 tháng 12 năm 2018, ĐTC Phanxicô đã bổ nhiệm hai người Ý khác vào cơ quan này: quan sát viên Vatican lâu năm, ký giả Andrea Tornielli, làm Giám đốc biên tập và Giáo sư Andrea Monda làm Tổng biên tập của nhật báo L’Osservatore Romano.

Cuộc hoán cải mục vụ

12 tháng qua giống như là một tàu lượn siêu tốc đối với ĐTC Phanxicô, thế nhưng hai sự việc vẫn không thay đổi sắp xảy ra, hiển nhiên trong mỗi chuyến đi của Ngài, cả ở nước ngoài và trong nước Ý: những người trẻ tuổi và cuộc đối thoại liên tôn như một công cụ cho hòa bình.

Năm 2018 đã được định sẵn để tập trung vào những người trẻ tuổi kể từ khi ĐTC Phanxicô công bố Thượng Hội đồng về vấn đề này, với hơn 300 linh mục đến từ khắp nơi trên thế giới đã cùng nhau quy tụ tại Rome để thảo luận về cách thức Giáo hội có thể tiếp cận với những người trẻ một cách tốt hơn và giúp họ phân định ơn gọi của mình.

Vào tháng 7, ĐTC Phanxicô đã đến thăm thành phố Bari của Ý, một cửa ngõ giữa Công giáo và Kitô giáo Chính Thống, và ĐTC Phanxicô đã tiếp đón các nhà lãnh đạo của mọi cộng đồng Kitô giáo lớn có mặt ở Syria để cầu nguyện cho hòa bình và đồng thời thảo luận về việc tôn giáo có thể trợ giúp cho quá trình hòa bình của một quốc gia đã chìm trong khói lửa chiến tranh trong tám năm qua.

Tuy nhiên, có lẽ bước đột phá lớn nhất khi nói đến cuộc cải cách và cuộc hoán cải mục vụ đó là một bước đột phá trong đó có một chủ trương chính trị lớn: thỏa thuận giữa Vatican với Trung Quốc về việc bổ nhiệm các giám mục mới và việc Rome chấp thuận một số Giám mục đã được bổ nhiệm bất hợp pháp.

Mặc dù không thoát khỏi những tranh cãi, nhưng nhiều nhà phê bình đã xác định thỏa thuận như là ĐTC Phanxicô đã quy phục ý muốn của chính quyền Cộng sản, đối với ĐTC Phanxicô, đây chính là cánh cửa để Giáo hội Công giáo có được quyền tự do hơn nữa để truyền giáo cho hơn một tỷ linh hồn Trung Quốc.

Minh Tuệ chuyển ngữ

Tin mới


ivory-coast-26939_960_720

1560420793

©PHOTOPQR/VOIX DU NORD - Les participants ont d'abord echange par petits groupes. 
Lomme, le 02.05.2019. Le diocese de Lille et son archeveque Mgr LaurentUlrich ont organise une rencontre inedite sur le theme des abus sexuels dans l'Eglise, a laquelle ont participe plus de deux cents responsables religieux et laics (pretres, diacres, scouts, etudiants, etc). PHOTO FLORENT MOREAU LA VOIX DU NORD (MaxPPP TagID: maxnewsspecial320370.jpg) [Photo via MaxPPP]

cq5dam.thumbnail.cropped.750.422


cq5dam.thumbnail.cropped.750.422 (1)

cq5dam.thumbnail.cropped.750.422

USCCB_6_11_Wide_shot_of_front_table_DiNardo_2

SRI_LANKA_-_0613_-_Santuario_3

cq5dam.thumbnail.cropped.750.422

IRAQ_-_VATICANO_-_papa_in_iraq

157

cq5dam.thumbnail.cropped.750.422

Notre_Dame_Cathedral_Credit_DBond_Shutterstock_CNA

Central_American_migrants_in_Mexico_Credit_Peter_Haden_via_Flickr_CC_BY_20_CNA_1_8_16

USCCB_6_11_Gomez_at_press_conference_2

cq5dam.thumbnail.cropped.750.422

dsc_91251229645

bishops